II SA/Wa 842/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-07
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, a jeśli tak, czy może być mu przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Pomimo ustawowego zwolnienia z kosztów, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione trudną sytuacją materialną i zdrowotną rodziny.Stan faktyczny
E. U. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata po tym, jak jej skarga na decyzję Prezesa ZUS o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku została oddalona. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną i zdrowotną rodziny, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty leczenia syna. Sąd rozpoznał wniosek, badając przesłanki ustawowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. U. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. U. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać E. U. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
E. U., po wydaniu w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 15 października 2008 r. wyroku, oddalającego jej skargę, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie pracuje z uwagi na konieczność zajmowania się chorym synem, który wymaga opieki przez całą dobę. Podniosła też, że sytuacja materialna rodziny jest trudna, gdyż na stałe dochody rodziny składa się świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420 zł, zasiłek pielęgnacyjny na syna w wysokości około 153 zł, renta socjalna syna z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, w kwocie 534,48 zł oraz renta męża z tytułu częściowej niezdolności do pracy, w wysokości 489 zł.
Skarżąca podała, że choroba syna wiąże się z dużymi nakładami finansowymi.
Wskazała też, że oprócz mieszkania komunalnego o powierzchni 63,05 m2 nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na E. U. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi E. U. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych emerytury w drodze wyjątku.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów, znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna oraz zdrowotna skarżącej oraz jej rodziny jest trudna – źródłem utrzymania rodziny są świadczenia związane z częściową i całkowitą niezdolnością do pracy – w łącznej wysokości 1.596,92 zł miesięcznie.
Oznacza to, że średni miesięczny dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 532 zł.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło