II SA/Wa 842/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-18
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
W sprawie ze skargi dotyczącej ubezpieczeń społecznych, skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata podlega ocenie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, prawo pomocy w tym zakresie powinno zostać przyznane.Stan faktyczny
Przedstawicielka ustawowa małoletnich wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawczyni przedstawiła trudną sytuację materialną rodziny, wskazując na niski dochód i wysokie koszty utrzymania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano małoletnim M. G. i M. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G., przedstawicielki ustawowej małoletnich M. G. oraz M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi małoletnich M. G. oraz M. G. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać małoletnim M. G. i M. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
M. G. - przedstawicielka ustawowa małoletnich M. i M. G. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.
We wniosku wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką dzieci – M., M. i M., który jest już pełnoletni. Podniosła, że dzieci jeszcze się uczą i obecnie pozostają na jej utrzymaniu. Podała, że rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem na dochód rodziny składa się jej renta w wysokości 774,63 zł, dodatek pielęgnacyjny w kwocie 459 zł oraz świadczenie rodzinne wraz z dodatkami w wysokości 1.047 zł – łącznie 2.280,63 zł. Podniosła, że z tej kwoty musi opłacić czynsz za mieszkanie, uiścić opłaty za energię elektryczną i gaz – co łącznie wynosi około 390 zł, zakupić leki (wszystkie dzieci mają orzeczenia o niepełnosprawności) – za około 200 zł. Ponadto spłaca pożyczkę, której raty wynoszą 200 zł miesięcznie, ponosi też koszty dojazdów na rehabilitację (swoją i córki) oraz syna do szkoły, co łącznie stanowi 440 zł. Oświadczyła, że rodzina nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na stronie skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna w czteroosobowej rodzinie jest trudna.
Dochód gospodarstwa domowego stanowi kwota 2.280 zł. Oznacza to, że na jedną osobę w rodzinie wypada średnio po około 570 zł miesięcznie. Natomiast same opłaty związane z utrzymaniem mieszkania to kwota 390 zł.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło