II SA/Wa 842/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-15
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Danuta Kania, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy na podstawie art. 8a tej ustawy wobec skarżącego, który pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 1 rok i 4 dni oraz rzetelnie wykonywał obowiązki po 12 września 1989 r.?Ratio decidendi
Minister nie dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod przesłankę krótkotrwałej służby z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy, co stanowiło istotne uchybienie proceduralne. Ponadto, sąd uznał, że rzetelne wykonywanie obowiązków po 12 września 1989 r. nie wymaga wyłącznie służby z narażeniem zdrowia i życia, a brak dowodów na takie narażenie nie może stanowić podstawy do odmowy wyłączenia stosowania przepisów. W konsekwencji decyzja Ministra została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem prawidłowej oceny obu przesłanek oraz szczególnie uzasadnionego przypadku.Stan faktyczny
Skarżący C. B. był funkcjonariuszem Policji, który pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku i 4 dni w latach 1989-1990 oraz łącznie służył 20 lat i 4 dni. Po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał obowiązki służbowe, posiadając pozytywne opinie i odznaczenia, w tym Brązowy Krzyż Zasługi. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, 22a i 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, wskazując na brak dowodów narażenia zdrowia i życia oraz nieocenienie krótkotrwałości służby.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Wiesława Jesiotr, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżona decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz C. B. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2019 r.
nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku C. B.
z dnia [...] maja 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Minister ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] stycznia 2007 r. oraz ma ustalone prawo do emerytury oraz renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.
Organ wskazał, że z pisma z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w okresie służby od dnia [...] stycznia 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez 1 rok, 6 miesięcy i 4 dni.
Minister podał, że następnie w kolejnej Informacji o przebiegu służby
Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. wydanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, przekazano, że ww. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa w okresie służby od dnia [...] stycznia 1989 r.
do dnia [...] stycznia 1990 r., czyli przez 1 rok i 4 dni.
Organ ustalił, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 20 lat i 4 dni, tj. od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] stycznia 2007 r.
Minister podał, że Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Wskazał, że były funkcjonariusz po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wnioskodawcy wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, wyróżniano nagrodami pieniężnymi, awansowano w stopniu oraz pozytywnie opiniowano.
W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych. Organ wskazał, że brak jest również dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Poinformowano, że C. B. został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. Minister podał, że dodatkowo w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że "służba ww. niejednokrotnie pełniona była w trudnych warunkach". W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. Komendant Główny Policji wskazał, że aktualne pozostaje jego stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.
Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.
Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,
a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Organ stwierdził, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 20 lat i 4 dni, natomiast służba na rzecz totalitarnego państwa pełniona była przez 1 rok i 4 dni.
Minister wskazał, że abstrahując od oceny spełnienia przez wnioskodawcę pierwszej przesłanki, tj. krótkotrwałości służby C. B., nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez ww. zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Jednakże, jak wskazał, brak jest dowodów wprost potwierdzających, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Zaznaczył przy tym, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z niego prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Minister raz jeszcze wskazał, że obie przesłanki określone w art. 8a ust. 1 ustawy muszą zostać spełnione łącznie, aby zaistniała możliwość wyłączenia zastosowania wobec strony przepisów tej ustawy. Reasumując stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi C. B., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów uzupełniających z dokumentów w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej wyłączającej stosowanie wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał m.in., że Komendant Główny Policji w dniu [...] stycznia 2019 r. wydał kolejną wzorową opinię o pełnionej przez skarżącego służbie w Policji jednak po raz kolejny nie odniósł się do argumentów skarżącego co do zagrożeń życia i zdrowia. Powyższe zdaniem pełnomocnika poddaje w wątpliwość jakość czynności prowadzonych przez Komendanta Głównego Policji, a także brak dostatecznej staranności w prowadzeniu postępowania. Pełnomocnik powołał się na decyzją nr [...] z dnia [...].01.1998r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wskazując, że jej kopia znajdowała się w materiałach postępowania prowadzonego przez MWSiA od chwili złożenia wniosku przez skarżącego tj. od dnia [...] maja 2017 r. Wskazał też, że skarżący nie został zapoznany z materiałami postępowania przed jego zakończeniem.
Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), które miało wpływ na wynik sprawy. Podniósł, że w uzasadnieniu swojej decyzji Minister wskazał, że okres pełnienia przez skarżącego służby po dniu 31 lipca 1990 r. nie budzi wątpliwości z punktu widzenia art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy i spełnienia jednej z dwóch przesłanek, tj. rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków służbowych po dniu 12 września 1989 r. Pełnomocnik stwierdził, że odmienny pogląd Ministra dotyczy drugiej z przesłanek wskazanych w ww. art.8a ustawy emerytalnej, tzn. tzw. "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." na rzecz tzw. "totalitarnego państwa". Podniósł, że w tym zakresie zdecydowanie skarżący nie zgadza się z argumentacją Ministra. Okres służby skarżącego, na rzecz tzw. "totalitarnego państwa", obejmujący czas 1 roku i 4 dni w opinii skarżącego spełnia kryterium "krótkotrwałości służby", o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy. Pełnomocnik wniósł o zbadanie, czy Minister nie przekroczył granic tzw. Uznania administracyjnego. Czy przy podejmowaniu decyzji nie złamano zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., tj, czy dokładnie wyjaśniono stan faktyczny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. W głębokim przekonaniu skarżącego decyzja Ministra wydana w zaskarżanej sprawie nie uwzględniła ww. kryteriów. Zarzucił brak prawidłowej oceny stanu faktycznego. Wskazał też, że realizowane przez skarżącego zadania w służbie w Policji wielokrotnie wiązały się z bezpośrednim narażeniem jego życia i zdrowia. Podniósł, że wydając opinię Policja dokonywała spisów z rejestrów nie mając już dostępu do większości spraw, których okres archiwizacji upłynął. Wykonując obowiązki służbowe policjanta zgodnie z rotą ślubowania oraz regulacjami ustawowymi, wykonując czynności wielokrotnie w trakcie całej pełnionej przez skarżącego służby w Policji, ryzykował realną utratą zdrowia oraz życia. Fakt ten został potwierdzony w ostatecznym orzeczeniu Nr [...] Komisji Lekarskiej Podległej Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Pełnomocnik wskazał, że z powyższego orzeczenia wynika, iż otrzymał na stałe II grupę inwalidzką w związku z pełnioną służbą w Policji. Orzeczenia kolejnych Komisji Lekarskich znajdują się w zasobach organu emerytalno-rentowego bezpośrednio podległego Ministrowi (4 orzeczenia) oraz aktach przedmiotowego postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy, w sposób wystarczający zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy.
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie podtrzymał wniosek dowodowy zawarty w skardze precyzując, że wnosi o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z orzeczenia Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. na podstawie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił wniosek dowodowy i przeprowadził dowód uzupełniający z orzeczenia nr [...] Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia
2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, a także braku informacji o narażeniu zdrowia i życia (rozumianego jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia). Służba skarżącego, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była od dnia [...] stycznia 1989 r. do [...] stycznia 1990 r., tj. przez 1 rok i 4 dni. Całkowity okres służby skarżącego wynosi zaś 20 lat i 4 dni. Przedstawił przy tym informacje przywołane przez Komendanta Głównego Policji m.in. o odznaczeniu skarżącego Brązowym Krzyżem Zasługi.
Ustalenia dotyczącego okresu służby pełnionej na rzecz państwa totalitarnego,
o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) organ nie odniósł jednakże do przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Minister nie dokonał bowiem oceny, czy spełniona została przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy, nie stwierdził, czy służba skarżącego wynosząca 1 rok i 4 dni była służbą krótkotrwałą, czy też nie. Dokonana przez organ wykładnia pojęcia "krótkotrwała służba" jest prawidłowa. Użycie przez Ministra w uzasadnieniu decyzji zwrotu "abstrahując od oceny spełnienia przez stronę pierwszej przesłanki z art. 8a ust. 1 (...)", wskazuje jednakże na uchylenie się przez organ od dokonania subsumcji. Okoliczność, że decyzja, o której mowa w art. 8a ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) jest decyzją uznaniową nie oznacza, że organ zwolniony jest z obowiązku dokonania subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej. Powyższe stanowi zasadniczy element procesu stosowania prawa.
Już z powodu powyższego uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że ustawodawca wymaga, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., określa przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.
Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Organ powołał się w tym zakresie na opinię Komendanta Głównego Policji. Jednocześnie jednak Minister stwierdził,
że brak jest dowodów wskazujących, że służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia i z tego względu nie ma podstaw do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Sąd podziela twierdzenie Ministra, iż warunek "narażenia zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. w tym zakresie.
Nie kwestionując - na podstawie zgromadzonego w tym zakresie, w ocenie Sądu w sposób wyczerpujący, materiału dowodowego - ustalenia organu, że brak jest dowodów wskazujących, aby służba skarżącego pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, stwierdzić należy, że ustalenie to nie daje organowi podstaw do odmowy zastosowania w sprawie art. 8a powołanej ustawy.
Ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Zresztą sam Minister nie kwestionuje, że skarżący po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Kwestia braku dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia, na co wskazał organ, nie stanowi w tej sprawie podstawy do przyjęcia, że przesłanka ta nie została spełniona. Za zasadny tym samym Sąd uznał zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przyjmie, że w sprawie skarżącego spełniona została przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ dokona także oceny spełnienia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Rozważy też, czy w sprawie tej zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Organ odnosząc się do tego pojęcia wskazał, że "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona, poza spełnieniem dwóch przesłanek z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ podał, że uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których krótkotrwałość służby jest niezaprzeczalna, a rzetelność służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami. Organ winien dokonać doprecyzowania tego pojęcia przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy oraz kontekstu normatywnego, w którym pojęcie to funkcjonuje. Należy w związku z powyższym wziąć pod uwagę m.in. to, że skarżący odznaczony został Brązowym Krzyżem Zasługi. Nadto, organ dokonując oceny, czy przypadek wnioskodawcy jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym winien rozważyć m.in., czy okoliczność, że wnioskodawca zaliczony został do drugiej grupy inwalidzkiej, a inwalidztwo to pozostaje w związku ze służbą i jest trwałe (orzeczenie nr [...] Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2017 r.) nie stanowi – na gruncie stanu faktycznego tej sprawy – szczególnie uzasadnionego przypadku, który umożliwia wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Uwzględniając wskazania przedstawione wyżej organ uzasadni wyczerpująco swoje stanowisko, powołując okoliczności wzięte pod uwagę, tak aby strona nie miała wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął w taki a nie inny sposób. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny, organ podejmie stosowną decyzję.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie
2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.
Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło