II SA/Wa 843/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2003r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Z.M. w dniu 29 lipca 2003 r. złożył podanie do Urzędu Pracy W. o przyznanie "zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego". Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wnioskodawca od powyższej decyzji w dniu 22 września 2003 r. złożył do Wojewody [...] odwołanie, w którym wniósł o przyznanie świadczenia emerytalnego i podał, że ma 64 lata i nie ma żadnych możliwości na otrzymanie pracy pozwalającej mu na życiową egzystencję. Wojewoda [...] – po rozpatrzeniu odwołania – decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W dniu [...] grudnia 2003 r. Prezydent W. wydał postanowienie znak: [...], którym wznowił "na wniosek" postępowanie w sprawie przyznania Z.M. prawa do zasiłku przedemerytalnego i w tym samym dniu wydał decyzję nr [...], którą: 1) uchylił decyzję z dnia [...] września 2002 r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] sierpnia 2002 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, 2) orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] czerwca 2003 r. w związku nabyciem prawa do zasiłku przedemerytalnego, 3) orzekł o przyznaniu od dnia [...] czerwca 2003 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % kwoty zasiłku podstawowego. Od tej decyzji zainteresowany w dniu 19 stycznia 2004 r. złożył odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja Wojewody [...] stała się przedmiotem skargi złożonej przez Z. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie i po ponownym rozpatrzeniu sprawy o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 późn. zm.). Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 61 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skarżący w dniu 29 lipca 2003 r. złożył podanie do Urzędu Pracy W. o przyznanie alternatywnego świadczenia, tzn. zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego bez uprzedniego wyjaśnienia żądania wnoszącego podanie (art. 64 § 2 kpa), a następnie organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że decyzja organu odwoławczego nie została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i tym samym stała się decyzją ostateczną. Prezydent W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 kpa wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego Z. M. w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych. Wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją proceduralną, która ma celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia takiej sprawy, w której została już wydana decyzja ostateczna (art. 145 § 1 kpa). Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie nie została wydana decyzja ostateczna w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego, a tym samym instytucja wznowienia postępowania nie mogła zostać uruchomiona przez organ z urzędu, a tym bardziej na wniosek skarżącego, którego nie złożył. O ile organ chciał prowadzić postępowanie o przyznanie skarżącemu zasiłku przedemerytalnego, to powinien rozpatrzyć wniosek skarżącego z dnia 29 lipca 2003 r. i przeprowadzić postępowanie administracyjne w trybie zwykłym, a nie - jak to uczynił - w trybie wznowienia postępowania, tym bardziej, że w sprawie nie została wydana decyzja ostateczna, bez której nie jest możliwe przeprowadzenie tego szczególnego postępowania mającego na celu wzruszenie takiej decyzji. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji, wydając decyzję w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego, naruszył art. 145 § 1 kpa w ten sposób, że wznowił postępowanie w sprawie nie zakończonej decyzją ostateczną, natomiast organ odwoławczy, utrzymując w mocy tę decyzję, rażąco naruszył prawo (art. 156 §1 pkt 2 kpa). Stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, Sąd nie odnosił się do kwestii będących przedmiotem skargi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i z mocy art. 152 tej ustawy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.