II SA/Wa 843/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Asesor WSA Janusz Walawski (spraw.), Protokolant Wojciech Berezowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Dowódca Jednostki Wojskowej [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w dniu [...] września 2004 r. wydał decyzję nr [...], którą stwierdził nieważność pkt 7 - sprawy finansowe w rozkazie dziennym Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [..] kwietnia 2003 r. nr [..], na mocy którego [...] Z.Z. został przyznany dodatek operacyjny w wysokości 4 % uposażenia bazowego za pełnienie całodobowych dyżurów bojowych w latach 2002 - 2003 z powodu rażącego naruszenia prawa. Zainteresowany, od powyższej decyzji złożył do Dowódcy Sił Powietrznych odwołanie, w którym podał, że jego uprawnienie do dodatku operacyjnego zostało rozstrzygnięte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Bd 204/04. Jego zdaniem, organ I instancji w prowadzonym postępowaniu naruszył przepisy procedury administracyjnej, gdyż decyzja została wydana przez niewłaściwy organ. Wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Ponadto stwierdził, że o charakterze dyżurów decyduje dowódca. Dowódca Sił Powietrznych, w dniu [...] lutego 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że rozkaz dzienny, mocą którego odwołującemu się został przyznany dodatek operacyjny, jest decyzją administracyjną, gdyż zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 Kpa. Fakt ten znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu, na który powołuje się zainteresowany w odwołaniu. Twierdzenie odwołującego się, że jego prawo do dodatku operacyjnego zostało przesądzone tym wyrokiem należy uznać za nieuzasadnione, gdyż Sąd stwierdzając nieważność decyzji Dowódcy JW [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji Dowódcy JW [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w ogóle nie zajmował się tą kwestią. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że decyzja organu I instancji rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów Kpa, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W dalszej części uzasadnienia organ, powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonał wykładni terminu "rażącego naruszenia" oraz przytoczył i dokonał wykładni § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.) stwierdzając, że w rozumieniu tego przepisu odwołujący się nie pełnił dyżurów bojowych w systemie obrony powietrznej. Tak więc, decyzja o przyznaniu mu dodatku operacyjnego była sprzeczna z przepisem prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, skoro przedmiotowy rozkaz dzienny, na podstawie którego przyznano skarżącemu dodatek operacyjny, dotknięty był wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa należało podjąć działania zmierzające do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczęte zostało z naruszeniem art. 157 § 2 Kpa, tj. przez organ niewłaściwy, organ odwoławczy stwierdził, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie określają formy wszczęcia postępowania, a w szczególności zaś nie wymagają wydania w tym zakresie odrębnego postanowienia (art. 61 Kpa). Również przepisy odnoszące się do postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, w tym przywołany art. 157 Kpa nie odnoszą się bezpośrednio do formy wszczęcia postępowania. Z przepisów tych wynika natomiast obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Obowiązek ten został przez organ spełniony, aczkolwiek nie do końca w sposób przewidziany w przepisach postępowania administracyjnego. W materiale dowodowym sprawy znajduje się pismo Dowódcy JW z dnia 13 lipca 2004 r. adresowane do Dowódcy JW [...] w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu dziennego Nr [...], które w kontekście całej sprawy należy uznać za wszczynające przedmiotowe postępowanie administracyjne. Faktem jest, że zawiadomienie o jego wszczęciu zostało podpisane przez Dowódcę JW [...], co należy uznać za uchybienie proceduralne, ale nie miało ono żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie i w żaden sposób nie naruszyło praw strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez Z.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie i powtórzył argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Jak wynika z akt sprawy, organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia prawa, polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu, rozpatrzeniu i ocenie stanu faktycznego będącego podstawą decyzji i zastosował oraz dokonał właściwej interpretacji mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa procesowego i materialnego. Na wstępie należy również wyjaśnić, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie oraz w ustawach szczególnych. Decyzja administracyjna obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 jest aktem administracyjnym indywidualnym istniejącym w obrocie prawnym, a jej eliminacja z niego w trybie i na zasadach określonych Kpa. Wady decyzji wyliczone wyczerpująco w tym przepisie oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych mają charakter materialnoprawny. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził nieważność decyzji (rozkazu dziennego) wobec uznania, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i zaszła konieczność eliminacji jej z obrotu prawnego. Skarżącemu na podstawie § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z poźn. zm.) został przyznany dodatek operacyjny w wysokości za każdy dyżur bojowy pełniony w systemie obrony [...] - 4 %. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, dodatek z tytułu pełnienia dyżurów bojowych i służb dyżurnych w stałym systemie dyżurów, przysługuje w miesiącu kalendarzowym, poczynając od dziewiątego dyżuru bojowego lub służby dyżurnej. W rozpoznawanej sprawie należało rozstrzygnąć, czy dodatek operacyjny został przyznany skarżącemu zgodnie z powyżej przytoczonym przepisem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dodatek, o którym mowa powyżej został skarżącemu przyznany z naruszeniem właściwego przepisu rozporządzenia. Nie ma racji skarżący twierdząc, że o charakterze pełnionych przez żołnierzy dyżurów decyduje ich dowódca. Oczywistym jest, że dyżury bojowe odbywają się zgodnie z wcześniej ustalonym planem. Z akt sprawy wynika, że [...], w którym pełnił obowiązki służbowe skarżący, nie był wymieniony w planie obrony [...]. Fakt ten przesądza o tym, że dyżury, które pełnił skarżący nie miały przymiotu bojowych, a tym samym przyznanie mu dodatku operacyjnego nastąpiło z naruszeniem wcześniej przytoczonego przepisu przedmiotowego rozporządzenia. W tym stanie rzeczy organ zasadnie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu dziennego, na podstawie którego został przyznany skarżącemu dodatek specjalny i po jego zakończeniu wydał zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że w świetle powyższego wywodu nie mogły zostać one z oczywistych powodów uwzględnione. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.