II SA/Wa 844/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Joanna Kube, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. Oddział [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyrażenia zgody na odbywanie przez poborowych służby zastępczej w T. S.A. Oddział [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na odbywanie przez poborowych służby zastępczej w T. S.A. Oddział we W. na stanowiskach: asystent archiwalny, pozostali pracownicy archiwów, magazynier. Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] Minister Gospodarki i Pracy uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2004 r., nr [...] odmawiającą zezwolenia na odbywanie przez poborowych służby zastępczej w T.S.A. Oddział we W. i zezwolił wymienionemu podmiotowi na odbywanie przez poborowych służby zastępczej na stanowiskach asystent archiwalny, pozostali pracownicy archiwów, magazynier. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, iż ubiegający się o wydanie zezwolenia podmiot spełniał wymogi przewidziane w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. z 2003 r. Nr 223, poz. 2217). Po ponownej analizie dokumentacji w sprawie zakończonej powyższą decyzją, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. stwierdzając, iż T.S.A. Oddział we W. nie jest samodzielnym bytem prawnym, nie posiada wpisu do rejestru przedsiębiorców. Z wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego bowiem wynikało, iż T.S.A. Odział we W. jest oddziałem T.S.A. z siedzibą w W., ul. [...]. Tak więc nie spełnia przesłanek określonych w art. 2 ust. 3 ustawy o służbie zastępczej. Z dokumentacji sprawy wynikało ponadto, iż wykonywanie zadań na rzecz administracji publicznej nie jest podstawowym celem działalności T.S.A. Oddział we W. Wprawdzie ww. podmiot na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), ma obowiązek publikować nieodpłatnie komunikaty urzędowe, pochodzące od naczelnych i centralnych organów państwowych, ale działalność ta nie ma charakteru działalności podstawowej. W związku z powyższym uznać należało, że poborowi odbywający służbę zastępczą nie będą na wnioskowanych stanowiskach wykonywać pracy na rzecz administracji publicznej. Ww. podmiot nie spełniał również przesłanek określonych w art. 2 ust 2 ustawy o służbie zastępczej. Powyższą decyzję doręczono podmiotowi wnioskującemu – T.S.A. Oddział we W. w dniu 20 lutego 2008 r. Pismem z dnia 5 marca 2008 r., doręczonym organowi w dniu 6 marca 2008 r., dyrektor wymienionej jednostki organizacyjnej T.S.A. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wyrażenia zgody na odbywanie służby zastępczej przez poborowych w T.S.A. Oddział we W. We wniosku odwoławczym wskazał, iż poborowi odbywający służbą zastępczą w T. W. w znaczny sposób przyspieszyli prace w Archiwum Programowym tej jednostki, działając tym samym na rzecz Dziedzictwa Kulturowego. Zdaniem podmiotu prace wykonywane przez poborowych można uznać za prace na rzecz administracji publicznej. Ponadto podmiot wskazał, iż na T.S.A. nałożonych zostało szereg obowiązków wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji oraz z ustawy Prawo prasowe, które to zadania są działaniem na rzecz administracji publicznej. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż T. S.A. Oddział we W. nie spełnia przesłanek określonych przepisami ustawy o służbie zastępczej niezbędnych do wyrażenia zgody na odbywanie służby zastępczej. Warunki określone w art. 2 ust. 2 i 3 należy spełnić łącznie, tj. działalność podstawowa podmiotu winna polegać na pracy na rzecz ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, opieki nad osobami niepełnosprawnymi albo bezdomnymi oraz na rzecz administracji publicznej i wymiaru sprawiedliwości. Ponadto jednostka ubiegająca się o wyrażenie zgody na odbywanie służby zastępczej winna spełniać pod względem podmiotowym warunki określone w art. 2 ust. 2 ustawy o służbie zastępczej. W przedmiotowej sprawie P.S.A. Oddział we W. nie spełnia obu warunków określonych przepisami. Nie jest samodzielnym bytem prawnym, nie posiada wpisu do rejestru przedsiębiorców. Ponadto wykonywanie zadań na rzecz administracji publicznej nie jest podstawowym celem działalności T.S.A. Oddział we W. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T.S.A. z siedzibą w W. reprezentowaną przez p.o. Dyrektora Oddziału T. we W.. Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji, iż narusza ona interes prawny T. Oddziału we W. poprzez błędne ustalenie, iż decyzja Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie wyrażenia zgody na odbywanie przez poborowych służby zastępczej w skarżącym podmiocie jest nieważna. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono jej wydanie z naruszeniem prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, strona skarżąca podniosła argumentację przywołaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż zostały w niej podane. Na podstawie art. 127 § 1 i 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosowanie zaś do postanowień art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 57 § 1 i 5 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, od tego organu administracji publicznej, 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym, 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Warunkiem zachowania terminu w przypadku nadania pisma za pośrednictwem poczty jest jego złożenie (przesyłki) w przewidzianym prawem terminie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Według art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 30, poz. 1188 ze zm.) przez pojęcie operatora publicznego rozumie się operatora obowiązanego do świadczenia powszechnych usług pocztowych. Na podstawie art. 46 ust. 2 tej ustawy obowiązek wykonywania zadań operatora publicznego określonych w ustawie powierzono Poczcie Polskiej. Strona składająca w postępowaniu administracyjnym pismo (zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozparzenie sprawy), jeżeli nie korzysta z usług operatora publicznego lecz innego doręczyciela np. firmy kurierskiej, przyjmuje na siebie ryzyko zachowania terminu procesowego. W takim przypadku termin uważa się za zachowany w dacie jej wpłynięcia do organu, nie zaś w dacie złożenia przesyłki u doręczyciela nie będącego operatorem publicznym. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2008 r. została doręczona stronie w dniu 20 lutego 2008 r., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki poleconej o numerze nadawczym [...]. Czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał z dniem 5 marca 2008 r. (w środę). Wprawdzie przesyłka z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. została złożona przez stronę skarżącą w firmie kurierskiej "[...]" w dniu 5 marca 2008 r., lecz do Biura Ministra Pracy i Polityki Społecznej wpłynęła już w dniu następnym, tj. 6 marca 2008 r., na co jednoznacznie wskazuje data rejestracji wpływy pisma w Biurze Ministra oraz wydruk internetowy "[...]" dotyczący przesyłki nr [...]. Zatem środek zaskarżenia wniesiony został przez stronę z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia środka odwoławczego – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczności tego odwołania, czego następstwem jest ostateczności kwestionowanego orzeczenia. Rozpoznanie wniosku o ponowne rozparzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W takim przypadku dochodzi bowiem do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym orzeczenia ostatecznego, które korzysta z ochrony trwałości ustalonej przepisem art. 16 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.