II SA/Wa 845/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Andrzej Góraj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ stwierdził, że postępowanie w przedmiocie przyznania M.J. renty rodzinnej w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.); zwanej dalej ustawą o emeryturach i rentach z FUS, zostało zawieszone z uwagi na fakt, że [...] stycznia 2015 r. rozpoznawaną sprawę przekazano do [...] instytucji ubezpieczeniowej celem potwierdzenia okresu ubezpieczenia ojca wnioskodawcy na terenie [...]. Powyższa okoliczność powoduje, że do czasu zakończenia postępowania o świadczenie w trybie zwykłym zachodzi podstawa do zawieszenia, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania co do ustalenia uprawnień do świadczenia w drodze wyjątku na podstawie powołanego art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.J. zakwestionował postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2015 r. uznając je za krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, że kwestia uprawnień do renty rodzinnej w drodze wyjątku nie była przedmiotem skargi. Natomiast okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania nie ustały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. − Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jest to jedna z obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania, zatem w razie jej wystąpienia organ prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu też ma obowiązek badać w trakcie postępowania, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu to okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu (lub sądu) niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Bezsporne jest, że M.J. złożył wniosek o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym ojcu w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, a dla przyznania wnioskowanego świadczenia konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków: − wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, − nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń, − nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, − nie ma niezbędnych środków utrzymania. Renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W związku z tym w pierwszej kolejności bada się uprawnienia jakie przysługiwałoby osobie zmarłej. Także szczególna okoliczność, o której mowa w tym przepisie, odnosi się do osoby zmarłej. Błędny jest pogląd wyrażony przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że w rozpoznawanej sprawie, przed wystąpieniem przez M.J. z wnioskiem o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku, nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia istnienia bądź braku uprawnień skarżącego do świadczenia w trybie zwykłym. W aktach administracyjnych znajduje się kserokopia wyroku Sądu Okręgowego w T. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...], którym oddalono odwołanie M.J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o prawo do renty rodzinnej. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 26 czerwca 2014 r. Oznacza to, że skarżącemu nie przysługuje prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu w trybie zwykłym, a postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone. Zgodnie bowiem z treścią art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym orzeczenie to jest wiążące dla Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednakże w trakcie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku pojawiła się kwestia ustalenia okresu ubezpieczenia ojca skarżącego na terenie [...]. Okres ten może zostać potwierdzony jedynie przez [...] instytucję ubezpieczeniową, a zatem przez inny organ niż Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem Sądu w zaistniałej sytuacji M.J. niezasadnie kwestionuje postanowienie zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, bowiem wynik sprawy przed [...] instytucją ubezpieczeniową może mieć wpływ na rozstrzygnięcie jego wniosku o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym ojcu w drodze wyjątku. Powyższy wynik mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w przedmiocie wydania świadczenia w drodze wyjątku, a zagadnieniem wstępnym dotyczącym ustalenia okresu ubezpieczenia ojca skarżącego na terenie [...] przez inny organ. Wobec łącznego wystąpienia w sprawie wszystkich trzech przesłanek, obligujących organ administracji do zawieszenia postępowania z urzędu, tj. postępowanie jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej jego przedmiotem zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte należało uznać, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.