II SA/Wa 847/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. z dnia 2 maja 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla L. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. L. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści oświadczenia skarżącego, uzupełnionego złożonymi do akt dokumentami źródłowymi, wynika, że dochód w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z matką i pełnoletnim bratem, wynosi 3.851, 85 zł brutto (2.750, 63 zł netto,), a jego źródłem jest wynagrodzenie matki z tytułu umowy o pracę. Z pozostałych przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych wynika, że skarżący jest studentem drugiego roku studiów stacjonarnych i nie osiąga żadnego dochodu, natomiast jego brat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z kolei miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym skarżącego, nie wliczając kosztów zakupu żywności, kształtują się na poziomie co najmniej 1400 zł. Rodzina zajmuje dom o pow. 55m2. W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi L. K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o obowiązku zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sadowych nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, iż osiągany w gospodarstwie domowym dochód - wypłacany po potrąceniach w kwocie 2.173,87 zł - po uiszczeniu podstawowych, niezbędnych miesięcznych wydatków w tym gospodarstwie, każdorazowo podlega zmniejszeniu do kwoty ok. 780 zł. Pozostałe zaś do dyspozycji skarżącego i jego rodziny środki pieniężne muszą wystarczyć na pokrycie kosztów utrzymania aż trzech dorosłych osób (zakup żywności, odzieży i środków czystości). W związku z tym należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.