II SA/Wa 847/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Konrad Łukaszewicz, Protokolant sekretarz Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T.K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Zarząd Dzielnicy [...] (zwany dalej organem) uchwałą z [...] marca 2018 r., nr [...], odmówił przyznania lokalu komunalnego oraz umieszczenia T. K. (zwanej dalej skarżącą) na liście osób oczekujących na najem lokalu. Organ wskazał, że skarżąca nie posiadająca stałego miejsca zameldowania wystąpiła z wnioskiem o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...] na terenie Dzielnicy [...]. Skarżąca w 2002 r. przeprowadziła się wraz z rodziną z W. do K., gdzie zamieszkała w lokalu spółdzielczym. Jako powód przeprowadzki, podała występujący wówczas problem ze znalezieniem pracy w W. Zgodnie z oświadczeniem, w dniu 17 czerwca 2017 r. zainteresowana w miejscu zamieszkania doświadczyła agresji fizycznej ze strony córki K.K.i syna K. K. (uderzenia pięściami po ramionach i przedramionach oraz w lewy policzek), po czym opuściła mieszkanie w K. i zdecydowała się na przyjazd do W.. W opinii przekazanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., stwierdzono, że problem stosowania przemocy jak również problem alkoholowy nigdy w rodzinie nie występował, co potwierdziła też wnioskodawczyni podczas spotkaniu w tut. Urzędzie. Dodatkowo z powyższej opinii MOPS w K. wynika, że wezwany w dniu 17 czerwca 2017 r. patrol policji nie stwierdził w lokalu stosowania przemocy w rodzinie i Komenda Powiatowa Policji w K. nie prowadzi postępowania w tej sprawie. Po przybyciu do W. zainteresowana zgłosiła się do Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie przy ul. [...], prowadzonego przez Centrum Praw Kobiet, gdzie przebywała od dnia [...].06.2017 r. do dnia [...].08.2017 r. Następnie przy wsparciu finansowym Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej ww. wynajęła pokój w Hotelu Pracowniczym [...] przy ul. [...] w W.. Obecnie od dnia 10 listopada 2017 r. przebywa w Ośrodku [...] w P., przy ul. [...]. W ocenie organu skarżąca spełnia formalne przesłanki do uznania jej za osobą bezdomną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej. Wskazano, że średni miesięczny dochód ww. w okresie sześciu miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 1.238,59 zł (emerytura). Obowiązujące w dniu złożenia wniosku kryterium dochodowe w stosunku do osób, w których gospodarstwie domowym jedynym źródłem dochodu jest emerytura i prowadzą gospodarstwo jednoosobowe wynosiło 2.860,00 zł. (minimum dochodowe zostało zwiększone o 30% na podstawie § 5 ust. 3 pkt 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, z późn. zm.). W dniu [...] kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] ogłosił upadłość skarżącej, jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej. W ocenie organu pobyt w Ośrodku w P. i poprzedzający to kilkumiesięczny pobyt w W. nie pozwalają by uznać, że W. jest miejscem stałego pobytu skarżącej, a samo jej przekonanie o chęci zamieszkania w W. jest niewystarczające w kontekście całości sprawy. Organ wskazał, że takie też jest stanowisko Biura Polityki Lokalowej, które stwierdziło: "Obie przesłanki: fakt pobytu i zamiar przebywania w danej miejscowości mogą budzić wątpliwości co do spełnienia dyspozycji zawartej w art. 25 kc. rozstrzygającym o miejscu zamieszkania wnioskodawcy." Ponadto wskazano, że skarżąca rozporządziła posiadanym (w K.) prawem do lokalu socjalnego, ale nastąpiło to po dacie złożenia wniosku. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), a mianowicie: 1) art. 7, art. 76 § 1 i 3, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom zgromadzonym w toku postępowania zaświadczających o pobycie skarżącej w W. czy to w Centrum Praw Kobiet, czy też [...] (finansowanie przez fundację), pomimo iż dokumenty ten mają moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności, że W. nie jest moim stałym miejscem pobytu za nieudowodnioną; 2) art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie I instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie dlaczego odmówił uznania, że miejscem stałego pobytu skarżącej nie jest W. oraz, że jest ona w dobrej sytuacji materialnej i osobistej, jak też zajmuje lokal/lokale powyżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Wskazała, że W. była i aktualnie jest jej miejscem stałego pobytu. Podniosła, że tutaj się urodziła, dorastała i zdobywała oraz rozpoczęła pracę zawodową. W W. mieszkała od urodzenia, tj. [...] stycznia 1954 r. do grudnia 2001 r. Od stycznia 2002 r. do 18 czerwca 2017 r. mieszkała w K.. Wskazała, że z powodu przemocy domowej musiała opuścić K. i powrócić do jedynego znanego jej miejsca, tj. W. Podniosła, że od tamtej pory przebywa na stałe w W. min. w okresie od 20 czerwca 2017 r. do końca sierpnia 2017 r. przebywała w Centrum Praw Kobiet przy ul. [...] w W. Od września 2017 do 10 listopada 2017 r. przebywała w [...] na ul. [...] w W. (pobyt opłacany [...] na ul. [...] w W.). Od 10 listopada 2017 r. do 20 lutego 2018 r. przebywała w [...] w P. przy ul. [...]. Wskazała, że do dzisiaj jest osobą praktycznie bezdomną. Nie może podzielić stanowiska organu, że W. nie jest miejscem jej "stałego pobytu". Podniosła, że jeżeli praktycznie przez ostatni kilkanaście miesięcy przebywała na terenie Warszawy to nie można określić, że nie jest to jej miejsce "stałego pobytu". W związku z powyższym wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej odmowy wynajęcia lokalu komunalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajęcie lokalu komunalnego z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest uchwała organu z dnia [...] marca 2018 r. odmawiająca przyznania lokalu komunalnego oraz umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o wnioski wynikające z ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. W ocenie Sądu nie wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja nie jest wyczerpująca. Przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta na podstawie przepisu § 24 w związku z § 4 oraz § 5 ust.3 pkt 2 i § 1 pkt 21 uchwały Nr LVI M/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), podjętej na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1610 ze zm.). Zgodnie z § 4 przedmiotowej uchwały Rady m.st. Warszawy lokale na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: pkt 1) które są bezdomne lub pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. zamieszkują w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej lub zamieszkują w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu prawa budowlanego, a nadto pkt 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Lokale z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy mogą być, zgodnie z przepisem § 1 pkt 21 ww. uchwały Rady Miasta, wynajmowane osobom, które spełniają kryteria wskazane w § 4 cyt. uchwały pod warunkiem, iż są to osoby, które wykażą, że W. jest miejscem ich stałego pobytu. W ocenie Sądu, organ nie kwestionując przesłanki bezdomności nie wyjaśnił dostatecznie przesłanki miejsca stałego pobytu. Faktem jest, że skarżąca przez kilkanaście lat zamieszkiwała wraz z rodziną w K., gdzie koncentrowała swoje sprawy życiowe. W ocenie Sądu należy uznać, że pobyt w W. w różnych ośrodkach jest związany z bezdomnością skarżącej a faktycznie koncentrowanie spraw życiowych może się odbywać w W. czego to organ nie wyjaśnił. Koncentrowanie się przez organ na ewentualnych prawach skarżącej zlokalizowanych w K. jest niezasadne, bowiem ta okoliczność nie ma względu na tę sprawę. To skarżąca podjęła decyzję o miejscu zamieszkania i organ nie może w tę decyzję ingerować. Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktyczno-prawnych, a jedynie, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasad pogłębiania zaufania obywateli do Państwa (art.8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Nadto należy zauważyć, że organ administracji, który nie ustosunkuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a. Z przyczyn podanych wyżej nie można oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję, który sprawuje w myśl powołanych wyżej przepisów, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach, do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznają sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.