II SA/Wa 849/07
PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-04
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z obowiązku ponoszenia takich kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. 'e' PPSA, strony w takich sprawach nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, gdyż osiągany przez wnioskodawczynię dochód, uzupełniony świadczeniami socjalnymi, uniemożliwia jej poniesienie kosztów zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca I. H., przedstawicielka ustawowa małoletnich dzieci, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca samotnie wychowuje dwoje dzieci, a jej dochód z wynagrodzenia i świadczeń rodzinnych jest niewystarczający na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. Nie posiada ona żadnego majątku. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata w ramach przyznania prawa pomocy dla I. H. i nakazano zwrócić się o jego wyznaczenie do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. H. z dnia 28 września 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. H. – przedstawicielki ustawowej małoletnich D. i K. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla I. H. – przedstawicielki ustawowej D. i K. H. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
I. H. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z podanej przez skarżącą, w rubryce 10 formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z dwójką małoletnich dzieci wynosi łącznie [...] zł brutto, a jego źródłem jest wynagrodzenie skarżącej w kwocie [...] brutto ([...] netto) /zaświadczenie wydane przez pracodawcę – A. Sp. z o.o. - w dniu 28 września 2007r. złożone do akt jako załącznik do wniosku/ oraz świadczenia rodzinne wypłacane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w S. w wysokości [...] zł netto (zaświadczenie nr [...] wydane w dniu 28 września 2007r. przez Kierownika tego Ośrodka na K. 31 akt sprawy).
W uzasadnieniu wniosku (rubryce 5 formularza wniosku) skarżąca podniosła, iż jest matką samotnie wychowująca dwójkę dzieci w wieku szkolnym, które nie korzystają z żadnych świadczeń po zmarłym ojcu. Wskazała, iż wraz z nimi zamieszkuje w gminie dotkniętej wysokim bezrobociem i w związku z tym musi pokonywać dużą odległość do miejsca swojej pracy. Zwróciła także uwagę, że osiągany dochód choć uzupełniony świadczeniem rodzinnym wystarcza jej zaledwie na pokrycie kosztów podstawowego utrzymania tak siebie, jak i dzieci.
Z kolei w rubryce 7 formularza wniosku I. H. oświadczyła, że zarówno ona, jak też pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie dzieci nie posiadają żadnego majątku..
W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których zalicza się sprawa ze skargi I. H.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w z. z art. art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ppsa, postanowiono jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Osiągany w gospodarstwie domowym dochód, przy uwzględnieniu okoliczności, iż jest on w znaczącej części uzupełniony świadczeniem o charakterze socjalnym i stanowi wyłączne źródło utrzymania wnioskodawczyni i dwójki jej małoletnich dzieci, uniemożliwia, zdaniem Sądu, poniesienie przez skarżącą kosztów ustanowienia adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło