II SA/Wa 85/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych - oddala skargę w całości - Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (dalej: GIODO) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., art. 12 pkt 2, art. 22 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182), po rozpoznaniu wniosku M. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], odmawiającą uwzględnienia wniosku w sprawie ze skargi M. R. na udostępnienie przez Prezydenta [...] jego danych osobowych radcy prawnemu M. K. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Do biura GIODO w dniu 3 grudnia 2012 r. wpłynęła skarga M. R. na udostępnienie przez Prezydenta [...] jego danych osobowych radcy prawnemu M. K. Skarżący w skardze wskazał, iż w dniu [...] listopada 2012 r. w siedzibie Urzędu Dzielnicy [...] w Referacie Sprzedaży Lokali, podczas przeglądania dokumentów mieszkania nr [...] położonego w [...] przy ul. [...], którego jest najemcą, a o którego wykup wystąpił, zauważył, iż Zastępca Burmistrza Dzielnicy udostępnił jego dane osobowe ww. radcy prawnemu, poprzez skierowanie do niego pisma z dnia [...] czerwca 2012 r., zawierającego dane osobowe skarżącego. Pismo to stanowiło odpowiedź Urzędu na pismo ww. radcy prawnego z dnia [...] maja 2012 r. Jak wskazał skarżący na piśmie tym znajduje się adnotacja Urzędu "brak" dotycząca faktu, niedołączenia do tego pisma pełnomocnictwa radcy prawnego. Skarżący w treści swojej skargi stanowczo podkreślił, że nie zna radcy prawnego M. K., ani jego Kancelarii, jak również nigdy nie udzielał mu żadnego pełnomocnictwa. Pełnomocnik Prezydenta [...], odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego udostępnienia jego danych osobowych przez Urząd [...] osobie nieuprawnionej wyjaśnił, iż nie doszło do takiej sytuacji, gdyż odpowiedź na pismo radcy prawnego M. K. z dnia [...] maja 2012 r., stanowiące wezwanie [...] do próby ugodowej w toczącej się przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny sprawie z powództwa skarżącego o zobowiązanie [...] do złożenia oświadczenia woli sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] sygn. akt [...], nie stanowiła udostępnienia danych osobowych osobom trzecim, lecz pełnomocnikowi skarżącego. Pełnomocnik [...] wszedł w posiadanie przedmiotowego pełnomocnictwa na rozprawie sądowej w dniu [...] maja 2012 r., na której w imieniu skarżącego występował aplikant radcowski, upoważniony przez radcę prawnego M. K. Sąd dopuścił do udziału pełnomocnika skarżącego w tej rozprawie. Na rozprawie tej pełnomocnik skarżącego przedłożył do akt sądowych, jak również dla pełnomocnika [...], pismo z dnia [...] maja 2012 r., na które została mu udzielona przez Urząd odpowiedź pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Podstawą do udostępnienia informacji dotyczących skarżącego ww. radcy prawnemu, pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., było zatem udzielone mu pełnomocnictwo. Pełnomocnik Prezydenta [...] wyjaśnił dodatkowo, że na kopii pisma z dnia [...] maja 2012 r. faktycznie widnieje adnotacja Urzędu "brak", odnosi się jednak ona do pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu M. K., które w tym czasie wraz z aktami i dokumentacją przekazane zostało do Sądu Rejonowego na potrzeby toczącego się postępowania. Pełnomocnik Prezydenta [...] przedłożył kopię pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego w dniu [...] maja 2012 r. radcy prawnemu M. K. o następującej treści "udzielam niniejszym pełnomocnictwa radcy prawnemu M. K. do reprezentowania mnie w sprawie przed Sądem Rejonowym [...] w [...] [...] Wydział Cywilny, sygn. akt: [...]. Skarżący odnosząc się do powyższych wyjaśnień oraz kopii załączonego pełnomocnictwa podtrzymał swoją skargę i podkreślił, że M. K. oraz jego Kancelarii Radcy Prawnego nie zna i nigdy nie upoważniał do reprezentowania go przed jakimikolwiek instytucjami. Sąd Rejonowy [...] w [...] na wezwanie GIODO w piśmie z dnia [...] września 2013 r. wyjaśnił, że w sprawie o sygnaturze [...] wyznaczona została rozprawa sądowa na dzień [...] maja 2012 r., na którą stawiła się aplikantka radcowska z upoważnienia r. pr. M. K. i złożyła pełnomocnictwo oraz upoważnienie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., art. 12 pkt 2, art. 22 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, GIODO odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie skargi M. R. na udostępnienie przez Prezydenta [...] jego danych osobowych radcy prawnemu M. K. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że przetwarzanie danych osobowych jest procesem legalnym, gdy administrator danych legitymuje się posiadaniem, co najmniej jednej, spośród wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych przesłanek. Organ zaznaczył, że kwestionowany przez skarżącego proces przetwarzania jego danych osobowych przez Urząd [...] był niewątpliwie związany z postępowaniem sądowym toczącym się wówczas przed Sądem Rejonowym w [...], [...] Wydział Cywilny, pod sygnaturą akt: [...]. Zarówno skarżący, jak również Miasto [...] byli stronami tego postępowania. Kwestionowane przez skarżącego udostępnienie jego danych w sposób opisany w skardze, było konsekwencją wymiany korespondencji pomiędzy stronami tego postępowania. Miało to na celu doprowadzenie do polubownego zakończenia sporu toczącego się przed sądem. Proces przedmiotowego przetwarzania danych osobowych skarżącego na potrzeby ww. sporu sądowego, należy rozpatrywać zatem w oparciu o przepisy ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Kwestionowane przez skarżącego udostępnienie przez Urząd jego danych radcy prawnemu M. K. nastąpiło na podstawie pełnomocnictwa i stanowiło odpowiedź Urzędu na wezwanie do próby ugodowej przez ww. radcę, działającego w imieniu skarżącego. Nie ulega zatem wątpliwości, iż M. K. posiadał prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy, w pozyskaniu danych osobowych skarżącego zawartych w skierowanym do niego przez Urząd piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. GIODO zaznaczył jednocześnie, iż nie ma kompetencji do zakwestionowania prawdziwości pełnomocnictwa jakie zostało przedłożone organowi jako dowód posiadania przez ww. Urząd umocowania do udzielenia odpowiedzi na wezwanie do podjęcia próby rokowań radcy prawnemu M. K. zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Jeżeli natomiast w ocenie skarżącego przedstawiony dokument nie jest sygnowany jego podpisem, to może zgłosić to właściwym organom ścigania, które posiadają kompetencje do badania, czy doszło do popełnienia czynu zabronionego. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. R. w znacznej części powtórzył zarzuty zawarte wcześniej w skardze skierowanej do GIODO. Ponownie podkreślił, że nie upoważniał radcy prawnego M. K. do reprezentowania jego osoby ani w sądzie, ani w innych instytucjach. Pełnomocnictwo, które zostało załączone do akt jest natomiast dokumentem podrobionym. On nigdy wcześniej nie widział takiego dokumentu, a tym bardziej nigdy go nie podpisywał. W jego ocenie Kancelaria Radcy Prawnego M. K. dopuściła się fałszerstwa dokumentu, jak również posługiwała się podrobionym pełnomocnictwem. Zaznaczył też, iż z przedstawionej kopii pełnomocnictwa wynika, że upoważniało ono tylko i wyłącznie do występowania przed Sądem Rejonowym [...] w [...], a nie przed Urzędem [...]. Według skarżącego data na kopii tego pełnomocnictwa poświadczająca "za zgodność z oryginałem" 23 kwietnia 2013 roku - jest to faktyczna data dołączenia tego pełnomocnictwa do dokumentacji Referatu Sprzedaży lokali Urzędu [...]. Zatem, zarówno w dniu udzielania odpowiedzi, czyli w dniu [...] czerwca 2012 r., jak również w dniu [...] listopada 2012 r., w aktach Urzędu [...] nie było stosownego pełnomocnictwa. GIODO, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., art. 12 pkt 2, art. 22 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał wcześniejszą argumentację podkreślając, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, a okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uzasadniają jego zmiany. Skarżący nie przedstawił bowiem we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żadnych nowych dowodów na potwierdzenie swoich zarzutów, ograniczając się jedynie do przypuszczeń, które nie zostały poparte żadnymi dowodami. W tej sytuacji GIODO uznał za wiarygodne wyjaśnienia udzielone w toku niniejszego postępowania, które zdecydowanie zaprzeczyły zarzutom skarżącego. Wynika z nich natomiast, iż podstawą do udostępnienia informacji dotyczących skarżącego radcy prawnemu M. K., pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., było udzielone mu pełnomocnictwo przez skarżącego. Pełnomocnictwo to było także podstawą do reprezentowania skarżącego na rozprawie sądowej, która odbyła się w dniu [...] maja 2012 r. przed Sądem Rejonowym [...],[...] Wydział Cywilny, w sprawie z powództwa skarżącego o zobowiązanie Miasta [...] do złożenia oświadczenia woli sprzedaży na rzecz skarżącego lokalu mieszkalnego. GIODO ponownie też zaznaczył, że nie ma kompetencji do zakwestionowania prawdziwości pełnomocnictwa jakie zostało przedłożone organowi jako dowód posiadania przez ww. Urząd umocowania do udzielenia odpowiedzi na wezwanie do podjęcia próby rokowań radcy prawnemu M. K. zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Jeżeli natomiast w ocenie skarżącego przedstawiony dokument nie jest sygnowany jego podpisem, to może zgłosić to właściwym organom ścigania, które posiadają kompetencje do badania, czy doszło do popełnienia czynu zabronionego. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. R. podkreślił, że jego prośba o interwencję, z którą zwrócił się do GIODO dotyczyła ujawnienia jego wrażliwych danych osobowych przez pracownika Urzędu [...], osobie do tego nieuprawnionej. Skarżący przywołał treść pisma radcy prawnego M. K. z dnia [...] maja 2012 r. skierowanego do Urzędu [...] oraz treść odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2012 r. na ww. pismo udzielonej przez Urząd. Podkreślił, że przy piśmie radcy prawnego M. K. z dnia [...] maja 2012 r. brakowało pełnomocnictwa, co potwierdza dopisek pracownicy Referatu Sprzedaży Mieszkań na tym piśmie. Według skarżącego pełnomocnictwa takiego nie było w aktach sprawy dotyczącej przedmiotowego mieszkania do dnia [...] listopada 2012 r. Pełnomocnictwo to zostało dołączone do akt sprawy mieszkania nr [...] przy ul. [...] dopiero w dniu 23 kwietnia 2013 r. O powyższym świadczy poświadczenie "za zgodność z oryginałem" na tym pełnomocnictwie datowane na dzień 23 kwietnia 2013 r. Reasumując, skarżący wskazał, iż pracownik Urzędu [...] udzielając odpowiedzi osobie nieuprawnionej złamał obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej prawo do ochrony danych wrażliwych, a obowiązkiem GIODO zgodnie art. 12 ust. 1-3 ustawy o ochronie danych osobowych jest respektowanie tego prawa. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że pełnomocnictwo, na które powołuje się organ jest personalizowane i dotyczy tylko i wyłącznie reprezentowania jego osoby przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt [...]. GIODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga M. R. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy GIODO prawidłowo ustalił, że Prezydent [...] był uprawniony do przetwarzania danych osobowych skarżącego, poprzez ich udostępnienie radcy prawnemu M. K. w oparciu o przesłanki legalizujące przetwarzanie danych osobowych wskazane w art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 pkt 2 przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 stanowi z kolei, że przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego przed organem wynika, że M. R. udzielił w dniu [...] maja 2012 r. pełnomocnictwa radcy prawnemu M. K. do reprezentowania go w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym [...] w [...] [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...] z jego powództwa przeciwko Miastu [...] o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w [...]. Pełnomocnictwo to złożone zostało do akt sprawy o sygn. [...] na rozprawie przed Sądem Rejonowym [...] w [...] w dniu [...] maja 2015 r., na której pełnomocnik został dopuszczony przez sąd do udziału w sprawie. Na rozprawie tej pełnomocnik M. R. złożył także do akt sądowych, jak również przedłożył dla pełnomocnika [...] pismo z dnia [...] maja 2012 r. stanowiące wezwanie do podjęcia rokowań w celu zawarcia umowy sprzedaży lokalu w trybie bezprzetargowym, na które została następnie udzielona odpowiedź przez Urząd [...] pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Pismo Urzędu [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym, w ocenie skarżącego, w sposób bezprawny udostępnione zostały jego dane osobowe, zostało zatem skierowane do radcy prawnego M. K. jako jego pełnomocnika w sprawie sygn. [...], dotyczyło ściśle przedmiotu tej sprawy, tj. zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w [...] i stanowiło odpowiedź strony pozwanej na wezwanie pełnomocnika do ugodowego zakończenia sporu. Doszło tym samym do bezpośredniej wymiany korespondencji pomiędzy Miastem [...] jako pozwanym w sprawie o sygn. akt [...], a pełnomocnikiem M. R. w tej sprawie. Zauważyć w tym miejscu należy, że pełnomocnictwo procesowe jest formą zastępstwa prawnego bezpośredniego, a czynności procesowe pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek prawny w sferze prawnej mocodawcy (zob. Komentarz do art. 86 Kodeks postępowania cywilnego, H. Dolecki (red.), T. Wiśniewski (red.), J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, P. Pogonowski, D. Zawistowski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1-366, wyd. II, LEX 2013). Skarżący w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji zaprzeczył temu jakoby udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu M. K., co więcej twierdził, że nie zna tej osoby. Prezydent [...] dysponował jednak pełnomocnictwem, z którego wynikało umocowanie dla radcy prawnego M. K. do reprezentowania skarżącego w sprawie sygn. akt [...] przed Sądem Rejonowym [...] w [...]. Fakt udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa radcy prawnemu M. K. do reprezentowania go w sprawie sygn. akt [...] został potwierdzony także przez Sąd [...] w [...]. w piśmie z dnia [...] września 2013 r. Pełnomocnictwo to złożone zostało do akt sprawy o sygn. [...] na rozprawie przed sądem w dniu [...] maja 2015 r., na której pełnomocnik został dopuszczony do udziału w tej sprawie. Prezydent [...] nie miał zatem żadnych podstaw do tego, aby kwestionować umocowanie radcy prawnego M. K. do występowania w imieniu skarżącego w przedmiocie sprzedaży na jego rzecz lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w [...]. Również GIODO w związku z dokonanymi w toku prowadzonego postępowania ustaleniami, a w szczególności z przedstawionym przez Prezydenta [...] pełnomocnictwem z dnia [...] maja 2012 r. nie miał podstaw do uznania, iż doszło do uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego poprzez ich udostępnienie radcy prawnemu M. K. Skoro jednak skarżący twierdzi, iż nie udzielał nigdy pełnomocnictwa radcy prawnemu M. K., a przedstawiane przez tą osobę pełnomocnictwo jest sfałszowane, to, jak słusznie zauważa GIODO w zaskarżonej decyzji, powinien on powiadomić właściwe organy ścigania. GIODO nie jest bowiem właściwy do oceny prawidłowości umocowania pełnomocnika, jak też zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Jeżeli natomiast skarżący uznaje, że radca prawny M. K. w sposób nienależyty wywiązywał się z łączącego go z nim stosunku pełnomocnictwa i poniósł w efekcie tego jakąś szkodę, to w grę może wchodzić odpowiedzialność odszkodowawcza pełnomocnika. Jeżeli zaś działanie tego pełnomocnika uznaje on za sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszające jego obowiązki zawodowe to może to być podstawą do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radcy prawnego. Konieczne byłoby jednak w tej sytuacji powiadomienie właściwej okręgowej izby radców prawnych. Reasumując stwierdzić należy, iż w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego organ prawidłowo ustalił, że zaistniały przesłanki wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, legalizujące przetwarzanie danych osobowych skarżącego poprzez ich udostępnienie radcy prawnemu M. K. Osoba ta działała bowiem jako pełnomocnik skarżącego w procesie cywilnym i próbowała doprowadzić do ugodowego zakończenia sporu zawisłego przed sądem. Z tych samych względów nie można też uznać, że przetwarzanie danych osobowych naruszyło prawa i wolności skarżącego. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do uchybień w przetwarzaniu danych osobowych skarżącego, co prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja GIODO z dnia [...] grudnia 2013 r. odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.