II SA/Wa 852/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-18
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać świadczenie w drodze wyjątku osobie, która jest jedynie częściowo niezdolna do pracy, a nie całkowicie?Ratio decidendi
Świadczenie w drodze wyjątku może zostać przyznane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku łącznego spełnienia wszystkich ustawowych warunków, w tym warunku całkowitej niezdolności do pracy. Skoro skarżąca jest jedynie częściowo niezdolna do pracy, nie spełnia obligatoryjnego wymogu, co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca E. B. ubiegała się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, wskazując na swoją samotność, stan zdrowia po operacji i brak środków do życia. Lekarz orzecznik ZUS stwierdził u niej częściową niezdolność do pracy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dwukrotnie odmówił przyznania świadczenia, argumentując niespełnieniem przez skarżącą warunku całkowitej niezdolności do pracy, który jest obligatoryjny do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Karolina Leśkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę
II SA/Wa 852/05
UZASADNIENIE
E. B. ur. [...] października 1961 r. starała się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Podawała, że jest osobą samotną, po operacji [...]. Nie posiada środków na utrzymanie i na zakup leków.
Lekarz orzecznik ZUS, orzeczeniem z dnia [...] października 2004 r., stwierdził u E. B. częściową niezdolność do pracy, okresowo do końca października 2005 roku. Niezdolność powstała w dniu [...] maja 2004 roku.
Skarżąca legitymuje się okresem składkowy w rozmiarze 13 lat 1 miesiąca i 14 dni i nieskładkowym w rozmiarze 6 lat 9 miesięcy i 19 dni. W okresie od dnia [...] listopada 1997 r. do dnia [...] listopada 1999 r. korzystała z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Od dnia [...] października 2002 r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku.
W dniu [...] czerwca 2004 r. organ odmówił przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym z przyczyn niespełnienia warunków określonych w art. 57 i art. 58 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.).
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Swoją decyzję uzasadniał niespełnieniem przez E. B. ustawowego, obligatoryjnego warunku, to jest braku całkowitej niezdolności do pracy, zgodnie z treścią art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.).
W prośbie o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca twierdziła, że z obecnym stanem zdrowia nikt nie chce przyjąć jej do pracy, wskazywała nadto, że czeka ją jeszcze jedna operacja. Podnosiła, że nie posiada środków na utrzymanie i na zakup leków. Załączyła zaświadczenia lekarskie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] utrzymał swoją poprzednią decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał na brak po stronie skarżącej jednego z trzech obligatoryjnych warunków przewidzianych w art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezbędnych do przyznania świadczenia, a mianowicie brak u E. B. całkowitej niezdolności do pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca ponownie podniosła argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu obu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przywołana wyżej zasada oznacza, że sąd administracyjny nie przyznaje dochodzonego świadczenia, a jedynie dokonuje kontroli decyzji administracyjnej pod kątem jej zgodności z prawem: czy organ dochował stosownej procedury przy podejmowaniu danej decyzji oraz czy rozważył wszystkie istotne okoliczności sprawy. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy podejmując daną decyzję organ nie tylko właściwie zastosował przepisy prawa, ale także wyczerpująco uzasadnił przyczyny wydania decyzji.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków.
Skarżąca zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika jest jedynie częściowo niezdolna do pracy, a więc nie spełnia jednego z podstawowych warunków ustawowych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku - tu całkowita niezdolność do pracy.
Podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2005 r. i z dnia [...] marca 2005 r., odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku, są zatem zasadne. Organ, w takim stanie faktycznym sprawy, nie mógł przyznać żądanego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu tych decyzji. Zawierają one prawidłowe uzasadnienia, wszechstronnie analizujące cały zgromadzony materiał w niniejszej sprawie.
Podnoszone w skardze argumenty w żaden sposób nie mogą wpłynąć na fakt, że skarżąca jest jedynie częściowo niezdolna do pracy.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa, dlatego też na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło