II SA/Wa 854/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową - oddala skargę - Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] cofającą M. W. pozwolenie na broń palną gazową. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant [...] Policji w związku z nieprzedstawieniem przez M. W. aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, tj. niewykonaniem obowiązku określonego w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, wszczął z urzędu w dniu [...] października 2006 r. postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną gazową. Strona wystąpiła w dniu [...] lipca 2008 r. do Komendanta [...] Policji o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu sporządzenia opinii sądowo-psychiatrycznej dla potrzeb prowadzonego przeciwko niemu przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Karny postępowania karnego. Komendant [...] Policji postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na brak przesłanek, o których mowa w art. 97 § 1 i art. 98 § 1 kpa. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. W związku z faktem, że M. W. po doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie dostarczył wymaganych orzeczeń, Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wydał w dniu [...] listopada 2008 r. decyzję cofającą stronie uprawnienie do posiadania broni palnej gazowej. M. W. wniósł w ustawowym terminie odwołanie od wskazanej decyzji do Komendanta Głównego Policji zarzucając organowi brak merytorycznego rozpatrzenia jego sprawy oraz niedbalstwo, kumoterstwo, mataczenie i bezczynność, podnosząc również, że organ odwoławczy nie rozpatrzył jego pisma z dnia [...] listopada 2008 r. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. wskazał, że posiadanie szczególnego, reglamentowanego prawa, jakim jest pozwolenie na broń wiąże się z rygorami ustanowionymi w ustawie o broni i amunicji. Przepis art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji nakłada na osobę posiadającą pozwolenie na broń do ochrony osobistej obowiązek okresowego, raz na 5 lat, przedstawiania aktualnych orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego – stwierdzających, że osoba ta nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 tejże ustawy, a zatem stwierdzających, że nie posiada ona m.in. zaburzeń psychicznych i nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, oraz że nie jest uzależniona od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych i w związku z tym może dysponować bronią. Komendant Główny Policji wyjaśnił, że obowiązek, o którym mowa, dotyczy wszystkich posiadaczy broni w celu ochrony osobistej, w tym również osób, które pozwolenie na broń uzyskały przed wejściem w życie ustawy o broni i amunicji, wprowadzającej ten obowiązek (art. 52 ustawy o broni i amunicji stanowi bowiem, iż zachowują swoją ważność pozwolenia na broń wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed jej wejściem w życie). Tymczasem strona nie przedstawiając aktualnych orzeczeń, nie potwierdziła w sposób prawem przewidziany swojej zdolności do dysponowania bronią, co oznacza, że spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy, pozwalające organom Policji cofnąć pozwolenie na broń. Dalej organ zauważył, że w niniejszej sprawie kwestia zdolności do posiadania broni ma istotne znaczenie, gdyż strona posiadając pozwolenie na broń od 1991 r. nigdy nie przechodziła badań psychologicznych i lekarskich. Natomiast osoby posiadające pozwolenie na broń nie są zwolnione z obowiązku śledzenia zmian przepisów prawnych dotyczących posiadanego prawa do broni. Nawet jednak w przypadku, gdy strona przeoczyła, że nowa ustawa o broni i amunicji wprowadziła obowiązek okresowego przedstawiania orzeczeń także przez osoby, które pozwolenie uzyskały pod rządami starej ustawy, mogła wypełnić tę powinność po otrzymaniu pisma organu I instancji z dnia [...] maja 2006 r. oraz zawiadomienia z dnia [...] października 2006 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego. Obowiązku tego strona jednak nie wypełniła. Na przedmiotową decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 221 kpa oraz art. 65 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 18 sierpnia 2009 r. M. W. zarzucił organowi niedbalstwo, niekompetencję, matactwo, bałagan i manipulację. Z kolei w piśmie z dnia 12 listopada 2010 r. skarżący wniósł o włączenie do akt sprawy m.in. dotyczącej go opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), które stanowią, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3–5 (art. 18 ust. 5 pkt 2). Osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 (ochrona osobista lub ochrona bezpieczeństwa innych osób oraz mienia) obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne, o którym mowa w ust. 3 (art. 15 ust. 4 zd. 1). Użyte w przepisie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy słowo "może" wskazuje, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podejmowane jest przez właściwy organ Policji w formie uznaniowej decyzji administracyjnej. Uznaniowość nie oznacza jednak całkowitej dowolności organu przy jej podejmowaniu. Jej granice określają bowiem z jednej strony przesłanki wynikające z powyższego przepisu, z drugiej zaś reguły postępowania administracyjnego, zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W związku z tym organ Policji, podejmując decyzję administracyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń, winien przestrzegać dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest zobowiązany również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie Komendant Główny Policji nie uchybił wymienionym wyżej regulacjom, zaś jego rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego. Bezsporne jest bowiem, że M. W. decyzją z dnia [...] marca 1999 r. nr [...], uzyskał pozwolenie na broń gazową, na podstawie art. 5 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 6, poz. 43 ze zm.), która nie przewidywała obowiązku przedstawienia właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego określonego w art. 15 ust. 4 obecnie obowiązującej ustawy o broni i amunicji. Jednakże zgodnie z brzmieniem art. 52 obecnej ustawy, zachowały ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Tym samym, w ocenie Sądu, należy je traktować identycznie, jak pozwolenia wydane pod rządami obecnie obowiązującej ustawy, a to oznacza, że ma do nich zastosowanie wymóg przedkładania raz na pięć lat aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Ustawa ta weszła w życie z dniem 20 marca 2000 r., a zatem od tej daty należy liczyć pięcioletni okres do wykonania powyższego obowiązku, ciążącego na posiadaczu broni wydanej dla celów ochrony osobistej lub mienia. Racjonalnym uzasadnieniem tego obowiązku jest konieczność sprawdzania przez organy Policji, czy posiadacz broni nie utracił przymiotów, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2–4, niezbędnych do uzyskania pozwolenia na broń. Jest to o tyle istotne, że osoba z zaburzeniami psychicznymi lub wykazująca istotne zaburzenie psychologiczne, a nadto uzależniona od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, nie daje rękojmi bezpiecznego dysponowania bronią, przez co stwarza niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia własnego oraz osób trzecich, a nadto zagraża porządkowi publicznemu. Nie ulega przecież wątpliwości, co podkreśla się w doktrynie oraz orzecznictwie, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim zachowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Należy również zauważyć, że z treści art. 15 ust. 4 ustawy wynika jednoznacznie, że obowiązek przedstawienia właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, dotyczy orzeczeń, o których mowa w art. 15 ust. 3, tj. orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego wydanych przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzających, że osoba posiadająca pozwolenie na broń nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 i potwierdzających, że może ona dysponować bronią. Przy czym art. 15 ust. 7 wskazuje, że minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia m.in.: zakres badań lekarskich i psychologicznych, którym jest obowiązana poddać się osoba, o której mowa w ust. 3 i 4; lekarzy i psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań oraz wydawania orzeczeń, o których mowa w ust. 3 i 4; warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich i psychologicznych, uzyskiwania i utraty uprawnień przez lekarzy i psychologów do przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych oraz kontroli wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Na podstawie wskazanego przepisu wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.). Powyższe oznacza, że tylko przedstawienie orzeczenia wydanego, w trybie określonym we wskazanym wyżej rozporządzeniu, przez upoważnionych: lekarza i psychologa wypełnia obowiązek, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Organy administracji nie dokonują bowiem oceny stanu zdrowia osoby posiadającej pozwolenie na broń. Badają one jedynie fakt dokonania takiej oceny przez odpowiednie podmioty, zgodnie z przepisami cyt. ustawy. Stąd też bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy były wszelkie oświadczenia skarżącego dotyczące jego stanu zdrowia, jak również przedstawiona przez niego opinia sądowo-psychiatryczna. W ocenie Sądu, istniały zatem podstawy do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151, w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.