II SA/Wa 854/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wydać postanowienie, które w istocie stanowi ponowne wydanie postanowienia w sprawie już rozstrzygniętej poprzednio, bez odniesienia się do poprzedniego postanowienia? Czy funkcjonariusz, który brał udział w wydaniu postanowienia w pierwszej instancji, może rozpatrywać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuścił się istotnych naruszeń proceduralnych. Po pierwsze, wydał postanowienie, które w sentencji nie odnosiło się do poprzedniego postanowienia, co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym dwóch równorzędnych postanowień. Po drugie, postanowienie to zostało podpisane przez tę samą osobę, która podpisała postanowienie poprzedzające, co stanowi naruszenie zasady wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, gdy brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji. Oba te uchybienia stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący M. Z. zwrócił się do Komendanta Głównego Straży Granicznej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie czynności specjalnych związanych z fizycznym zwalczaniem terroryzmu, które miałyby uzasadniać podwyższenie emerytury. Organ odmówił wydania zaświadczenia, a następnie, po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydał kolejne postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia. Skarżący zaskarżył drugie postanowienie, zarzucając naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na istotne naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2017 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. Z. wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Straży Granicznej, o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie w trakcie pełnienia służby w [...] Straży Granicznej oraz w [...] Straży Granicznej, czynności specjalnych związanych z fizycznym zwalczaniu terroryzmu, które w jego ocenie potwierdzałyby istnienie warunków uzasadniających podwyższenie emerytury.
Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., działając na podstawie art. 219 Kpa i a contrario § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r. poz. 1148) oraz art. 15 ust. 2 pkt. 1 i 3 ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r" poz. 708):
1) odmówił M. Z. wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] maja 2007 r. oraz w okresie od [...] listopada 2009 r. do [...] listopada 2009 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr. 86, poz. 734 ze zm.);
2) odmówił M. Z. wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] listopada 2009 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w § 4 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Następnie Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., zatytułowanym o odmowie wydania zaświadczenia, wskazując na art. 219 Kpa oraz a contrario art. 15 ust. 2 pkt. 1 i 3 wyżej opisanej ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. i §14 ust. 1 pkt 3 wyżej opisanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r., po zapoznaniu się z wnioskiem p. M. Z., s. R. byłego funkcjonariusza [...] Straży Granicznej oraz Komendy Głównej Straży Granicznej, z dnia [...] września 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz po analizie całości materiałów zgromadzonych w sprawie wniosku M. Z. z dnia [...] maja 2016 r., uzupełnionego wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r., postanowił odmówić wydania żądanego zaświadczenia jak w pkt 1) i pkt 2) poprzedzającego postanowienia.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ wskazał, iż dokonał przeglądu materiałów z zespołu archiwalnego Komendy Głównej SG z lat 2001 - 2009, będących w posiadaniu Archiwum SG w S., jak również prowadził merytoryczną korespondencję ze Sztabem Komendanta Głównego SG oraz Zarządem Operacyjno-Śledczym Komendy Głównej SG, w zakresie obejmującym żądania zawarte we wnioskach M. Z. i na tej podstawi wydał postanowienie z dnia [...] września 2016 r.
Po zapoznaniu się z wnioskiem M. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podjął decyzję o ponownym przeprowadzeniu postępowania uproszczonego, zmierzającego do potwierdzenia pełnienia przez zainteresowanego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w § 2 pkt 2 oraz w § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Organ zwrócił się z odpowiednimi zapytaniami do merytorycznych komórek Komendy Głównej SG i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej, w których wnioskodawca pełnił służbę.
W udzielonych odpowiedziach, Dyrektor Zarządu Operacyjno-Śtedczego Komendy Głównej Straży Granicznej (za okres pełnienia przez p. M. Z. służby w ZOŚ KGSG, tj. od dnia [...] stycznia 2002 r. [...] kwietnia 2006 r.) oraz Komendant [...] Straży Granicznej (za okres od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2007 r.) zgodnie oświadczyli w swoich pismach, iż po przeanalizowaniu materiałów będących w ich posiadaniu, nie ujawnili zapisów potwierdzających pełnienie przez p. M. Z. służby, w realiach, o których mowa w § 2 pkt 2 oraz w § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia emerytalnego (wynik negatywny).
W dniu [...] października 2016 r. do [...] KGSG wpłynęła pisemna odpowiedź ze Sztabu Komendanta Głównego SG, z której wynika, iż po ponownym przeanalizowaniu materiałów znajdujących się w teczkach dotyczących służby M. Z. w okresie od [...] czerwca 2007 r. do [...] października 2009 r. nabył on uprawnienia i kwalifikacje do udziału w działaniach specjalnych i granicznych realizowanych przez Straż Graniczną, a także brał w nich udział.
Organ pismem z dnia [...] listopada 2016 r. zwrócił się do M. Z., aby uzupełnił swoje uprzednio złożone wnioski, o wykazanie swojego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W dniu [...] listopada 2016 r. do organu wpłynęło pismo od M. Z., w którym autor uzasadnił konieczność uzyskania od organu wnioskowanego zaświadczenia.
Organ zaznaczył, iż w trakcie postępowania, pomimo jego uproszczonego charakteru, zostało przeprowadzone w koniecznym zakresie postępowanie dowodowe, w kierunku ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i prawnego. W jego trakcie organ napotkał na szereg trudności związanych z potwierdzeniem opisanych we wnioskach M. Z. faktów i okoliczności, związanych z pełnieniem przez niego służby przez w szczególnych warunkach, które dają podstawę do podwyższenia świadczenia emerytalnego.
Jak wynika z prowadzonej korespondencji pomiędzy komórkami Komendy Głównej SG i jednostkami organizacyjnymi Straży Granicznej, w ich archiwach nie ma dokumentów i materiałów potwierdzających, w pełni żądanie wnioskodawcy. Negatywny wynik poszukiwań prowadzi do wniosku, że organ administracji publicznej nie posiada fizycznie takich materiałów, z których wynika, że zainteresowany pełnił służbę w takich szczególnych warunkach, o których mowa w § 2 pkt 2 oraz w § 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Wprawdzie udało się organowi dotrzeć do znacznej ilości materiałów, w których znajdują się informację o przebiegu służby M. Z. w Straży Granicznej, ale po ich merytorycznej analizie przez właściwe kompetencyjnie komórki Komendy Głównej SG, nie można obiektywnie wywnioskować, o zagrożeniach jakie istniały przy ich realizacji. Lektura udostępnionych materiałów prowadzi do wniosku, że są one na tyle sporządzone ogólnikowo, że w ich treści nie ma zapisów wskazujących, iż przy realizacji czynności służbowych istniało realne zagrożenie. Po za tym, w chwili obecnej nie sposób odnaleźć dokumentacji, która w swojej treści potwierdzałaby wprost, że zainteresowany brał udział w takich szczególnych działaniach. Organowi do takich materiałów nie udało się dotrzeć, nie posiada on również wiedzy, gdzie takie materiały mogą się znajdować należy sądzić, że nie zostały one sporządzone lub zostały zniszczone. W takiej sytuacji organ nie może dać wiary w całości żądaniu wnioskodawcy i wydać mu zaświadczenia, w tym zakresie. Mając na uwadze poczynione w sprawie ustalenia, a przed wszystkim stanowisko Sztabu Komendanta Głównego SG zaprezentowane, w szczególności w piśmie z dnia [...] października 2016 r., organ podjął decyzję o wydaniu M. Z. zaświadczenia nr [...], potwierdzającego pełnienia służby w Zarządzie [...] SG w okresie od [...] czerwca 2007 r. do [...] października 2009 r., w trakcie której w/wym. realizował, działania bezpośrednio odnoszące się do fizycznego zwalczania terroryzmu, o których mowa w § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Dokonując analizy wniosku M. Z. z dnia [...] września 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nie może zgodzić się z częścią argumentacji autora wniosku. Nie trafiony jest zarzut strony dotyczący braku, w treści uzasadnienia analizy wcześniejszego okresu służby w Straży Granicznej, tj. za okres od [...] czerwca 2001 r. do [...] czerwca 2007 r., w której warunki uzasadniają podwyższenie wymiaru emerytury na zasadach określonych w § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Jak bowiem wynika z pierwotnego wniosku M. Z. z dnia [...] maja 2016 r., wnosił on o wydanie zaświadczenia podwyższającego o 2 % podstawy wymiaru emerytury w okresie służby w Komendzie Głównej SG oraz [...] SG tzn. od [...] sierpnia 2007 r. do [...] kwietnia 2010 r. - pełnionej w realiach § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Tak więc organ, inicjując postępowanie realizował żądanie wnioskodawcy, zgodnie z jego wolą. W trakcie kwerendy dokumentów dotyczących w/wym. przeglądowi została m.in. poddana teczka jego akt osobowych (sygn. arch. [...]), tak więc analizie poddany zostały jego początkowy okres służby w SG.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. do Komendy Głównej SG wpłynął drugi wniosek M. Z., datowany na dzień [...] lipca 2016 r., w którym autor poszerza jego zakres o nowe okoliczności - pełnienie również służby, w realiach § 4 pkt 1 oraz § 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia. W tym wniosku zainteresowany nie wskazał czasookresów pełnionej przez niego służby w szczególnych warunkach, a treść wniosku zawiera ogólne stwierdzenie. Autor wniosku nie żądał, aby organ dokonał analizy posiadanej dokumentacji z okresu pełnionej przez niego służby i wykonywania obowiązków służbowych w realiach § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia, od początku pełnionej służby w Straży Granicznej, tj. od [...] czerwca 2001 r. do [...] czerwca 2007 r. Organ prowadził postępowanie w zakresie objętym wnioskami M. Z., zgodnie z jego wola. Zatem nie jest dla organu zrozumiałym uczyniony przez stronę zarzut, braku objęcia analizą początkowego okresu pełnienia służby przez zainteresowanego, w odniesieniu do realiów pełnionej służby w tym okresie i poddanie go analizie przez pryzmat § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia, gdyż strona oto nie wnosiła. Dopiero taki formalny wniosek do organu skierowany został w piśmie z dnia [...] września 2016 r. (po 5 miesiącach procedowania sprawy). Pomimo takiej zwłoki czasowej, organ okazując dobrą wolę, przychylił się żądaniu strony i dokonał, w tym zakresie odpowiednich sprawdzeń i weryfikacji. Sprawa została ponownie poddana analizie prawnej przez pryzmat § 2 pkt 2 oraz § 4 pkt 1 wyżej wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Wnioskodawca w swoich wnioskach z dnia [...] maja 2016 r. oraz z dnia [...] września 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosił o wydanie zaświadczenia, które potwierdzałoby wykonywanie obowiązków służbowych, w realiach § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Ponadto wnioskiem z dnia z dnia [...] lipca 2016 r. wnosił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Straży Granicznej, w realiach § 4 pkt 1 rozporządzenia.
Organ po raz kolejny zweryfikował wszelkie dostępne źródła, w których mogłyby znajdować się informacje, mogące stanowić podstawę do wydania zaświadczenia. W następstwie współdziałania organu z innymi podmiotami, nie udało się ujawnić dokumentów i potwierdzić informacji, na podstawie których można byłoby sprostać żądaniu wnioskodawcy w całości i wydać zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w § 2 pkt 2 oraz w § 4 pkt 1 rozporządzenia.
M. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (zmodyfikowaną pismem z dnia [...] czerwca 2017 r.), w której postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 w zw, z 219 w zw. z 141 § 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 127 § ] i 3 Kpa, poprzez rozpoznanie zażalenia w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy w sytuacji, w której organem nadrzędnym nad Komendantem Głównym SG jest minister właściwy do spraw wewnętrznych i to w zakresie jego kompetencji winno leżeć rozpoznanie przedmiotowego zażalenia, zaś tryb ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ dotyczy jedynie decyzji i postanowień wydanych w pierwszej instancji przez ministrów lub samorządowe kolegia odwoławcze, co stanowi przesłankę nieważności postępowania określoną w art. 156 § 1 pkt 1) Kpa;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 218 § 2 Kpa, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie i niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do ustalenia stanu taktycznego, w szczególności poprzez niezbadanie od kiedy Skarżący nabył uprawienia i kwalifikacje do udziału w działaniach specjalnych i granicznych realizowanych przez Straż Graniczną wspomnianych w piśmie z [...] października 2016 r. (tj. niezbadanie, czy posiadał on ww. kwalifikacje już od [...] czerwca 2001 r.), oraz w jakim okresie brał w nich udział zgodnie z treścią pisma z [...] października 2016 r. (tj. niezbadanie czy nie robił tego także przed łub po tym okresie), nieustalenie, chociażby poprzez zwrócenie się do podmiotów prowadzących szkolenia na których odbycie powoływał się Skarżący w pismach z [...] maja 2016 r. i [...] września 2016 r. ich programu i przebiegu w celu stwierdzenia, czy stanowią one element procesu szkolenia do wykonywania działań bojowych w rozumieniu § 2 pkt 2) podp. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupeyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, niezapoznanie się z treścią książek przydziału bojowego, książek wydarzeń jednostki, notatników służbowych czy imiennych rocznych kart służby w celu zbadania, czy skarżący brał w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] maja 2007 r. oraz od [...] listopada do [...] listopada 2009 r. udział w działaniach bojowych o których mowa w ww. przepisie etc. oraz czy podejmował w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] listopada 2009 r. czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, czego efektem była nieprawidłowa rekonstrukcja stanu faktycznego polegająca na przyjęciu, iż skarżący w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] maja 2007 r. oraz od [...] listopada do [...] listopada 2009 r. nie spełnił warunków uprawniających go do zwiększenia emerytury o 2% za każdy rok służby zgodnie z § 2 pkt. 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., zaś w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] listopada 2009 r. nie spełnił warunków uprawniających go do zwiększenia emerytury o 0,5% za każdy rok służby zgodnie z § 4 pkt. 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. - skutkująca bezzasadną odmową wydania żądanego zaświadczenia zgodnie z jego wnioskiem;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 10 ust. 2 pkt 4 i § 10 ust. 3 zarządzenia nr 55 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 14 maja 2007 r. w sprawie prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez jego niezastosowanie i nieprawidłowe prowadzenie akt osobowych skarżącego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie w nich dokładnych informacji o odbytych przez skarżącego kursach i szkoleniach i innych informacji dotyczących przebiegu jego służby, takich jak rozkazy personalne i zakresy obowiązków, czego efektem był brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia na podstawie akt osobowych podstaw do wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego w wymienionych wyżej okresach służby w warunkach stanowiących podstawę do podwyższenia emerytury na podstawie § 2 pkt 2 lub § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.;
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 219 i art, 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 144 Kpa, poprzez odmowę wydania zaświadczenia w żądanym przez skarżącego zakresie, następnie zaś poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Komendanta Głównego SG z dnia [...] września 2016 r. w sytuacji, w której istniały podstawy do wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem skarżącego.
W konkluzji skargi M. Z. wniósł o:
- stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego;
- zobowiązanie Komendanta Głównego Straży Granicznej do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez skarżącego w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] maja 2007 r. i od [...] listopada do [...] listopada 2009 r. służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w § 2 pkt 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. oraz potwierdzającego pełnienie służby w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] listopada 2009 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury o których mowa w § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.;
- rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym;
- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, wskazując na wydanie zaskarżonego postanowienia przez właściwy organ i podtrzymując, co do meritum, argumentacje zawartą w uzasadnieniu postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 119 ust. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym.
Zgodnie z art. 134 § 1 powyższej ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Organ naruszył bowiem w sposób istotny zasady postępowania administracyjnego, dające podstawy do jego wznowienia.
Wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie przez niego, w trakcie pełnienia służby, czynności uzasadniających podwyższenie emerytury, na podstawie § 2 pkt 2 i § 4 pkt 1 § rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr. 86, poz. 734 ze zm.) został przez Komendanta Głównego Straży Granicznej rozpatrzony w dwojaki sposób.
Organ wydał zaświadczenie nr [...], potwierdzające pełnienia służby w Zarządzie [...] SG w okresie od [...] czerwca 2007 r. do [...] października 2009 r., w trakcie której M. Z. realizował, działania bezpośrednio odnoszące się do fizycznego zwalczania terroryzmu, o których mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Natomiast postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., wskazując jako podstawę proceduralną rozstrzygnięcia – art. 219 Kpa, organ odmówił M. Z.: 1) wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] maja 2007 r. oraz w okresie od [...] listopada 2009 r. do [...] listopada 2009 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w § 2 pkt 2 w/w rozporządzenia; 2) wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] listopada 2009 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w § 4 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.
Od powyższego postanowienia strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zgodnie z pouczeniem).
W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Komendant Główny SG wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r., którym w istocie ponownie odmówił wydania przedmiotowego zaświadczenia, wskazując na art. 219 Kpa – jako podstawę proceduralną rozstrzygnięcia.
Środek odwoławczy od postanowienia wskazanego w art. 219 Kpa powinien zostać rozpatrzony zgodnie z przepisami Rozdziału 9 Kodeksu dotyczących postanowień, od których przysługuje środek odwoławczy. Należy tu odpowiednio zastosować art. 138, art. 127 § 2 i art. 144 Kpa.
Ponownie rozpatrując sprawę, na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie, organ istotnie ponownie bada tę sprawę, ale w sentencji wydanego postanowienia powinien określić, czy postanowienie poprzedzające (tu z dnia [...] września 2016 r.) utrzymuje w mocy, czy też je uchyla i w jakiej części. Wydanie postanowienia o treści w taki sposób sformułowanej, jak to uczyniono w sentencji postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. w istocie stanowi ponowne wydanie postanowienia w sprawie już rozstrzygniętej poprzednio. W rezultacie zastosowania takiego rozstrzygnięcia (brak określenia, co dzieje się z postanowieniem poprzedzającym) organ dopuścił do sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostają dwa takie same równorzędne postanowienia.
Powyższe powoduje konieczność uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. - art. 145 § 1 pkt c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - i nakazanie w tym zakresie organowi ponowne rozpatrzenie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie postanowienia, którego sentencja ustosunkowuje się do postanowienia poprzedzającego. Rozstrzygnięcie to powinno również uwzględniać dalsze, niżej wskazane zalecenia proceduralne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegł również istotne naruszenie prawa w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2017 r., polegające na tym, iż postanowienie to podpisała ta sama osoba (nie będąca piastunem organu), która podpisała postanowienie poprzedzające – z dnia [...] września 2016 r.
Uchybienie to stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu decyzji w niższej instancji. W doktrynie przyjmuje się, że reguła określona w art. 24 § 1 pkt 5 Kpa ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 Kpa, a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (tak m.in. A.Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, oraz: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I Zakamycze 2005 ).
Zasadę tę należy także stosować również odnoście postanowień, od których przysługuje środek zaskarżenia.
Pogląd o wyłączeniu pracownika znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 213/06, z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1507/08) oraz w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06. W uzasadnieniu powołanej uchwały sygn. akt II GPS 2/06 wskazano, że w świetle zasady określonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo obywatela do wniesienia odwołania oznacza jego uprawnienie do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy. Przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 Kpa) nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających. W powołanej uchwale stwierdzono jednocześnie, iż omawiana przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie pod kątem jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania w konkretnej sprawie, bo ma charakter bezwzględny.
Zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy przez ten sam organ, trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 Kpa.
W niniejszej sprawie postanowienie z dnia [...] września 2016 r. podpisał w imieniu organu upoważniony do tego funkcjonariusz. Zatem funkcjonariusz ten nie powinien rozpatrywać wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydawać ostatecznego rozstrzygnięcia – to jest postanowienia z dnia [...] września 2017 r.
Powyższe naruszenie stanowi przesłankę do wznowienia postepowania administracyjnego, albowiem naruszono bezwzględna przesłankę nakazującą wyłączenie pracownika od rozpatrywania środka odwoławczego.
Wobec powyższych uchybień proceduralnych, badanie materialno-prawne zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i odnoszenie się do zarzutów skargi nie jest na tym etapie sprawy możliwe.
Wskazując na wyżej opisane uchybienia organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 119, art. 132 oraz art. 145 § 1 pkt b) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło