II SA/Wa 855/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2008 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz D. F. kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej działając na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. F. W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny. W dniu [...] sierpnia 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., wystawił upomnienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., wzywając D. F. do uregulowania należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkaniowego nr [...] położonego w Ś. przy ul. [...]. Powyższe upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu 17 sierpnia 2006 r. Następnie, w dniu [...] marca 2007 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., wystawił tytuł wykonawczy nr [...], oraz dokonał zajęcia prawa majątkowego dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą D. F. tj. "P." P. ul. [...] w P. Powyższy tytuł wykonawczy i zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostały skutecznie doręczone w dniu 26 marca 2007 r. (k. 18). W dniu 2 lutego 2008 r. radca prawny J. C. reprezentujący D. F. wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego powołując się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), tj. wygaśnięcie obowiązku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. odmówił D. F. umorzenia postępowania egzekucyjnego. Od powyższego postanowienia D. F. złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym administracji i podnosząc, iż obowiązek uiszczenia opłat czynszowych wygasł, bowiem skarżący wymeldował się z przedmiotowego lokalu w dniu 29 czerwca 2006 r. co zostało potwierdzone dokumentem wystawionym przez Urząd Miejski w Ś. z dnia [...]maja 2007 r. Rozpoznając zażalenie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uznał, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego może mieć miejsce jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek wyrażonych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Natomiast w sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Przepisy art. 59 § 1 pkt 2 ww. ustawy, na które powołuje się skarżący, stanowią, iż postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie zaistniał. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawą prawną odpowiedzialności D. F. za uiszczenie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Ś. jest art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym "za uiszczenie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby zamieszkujące w tym lokalu". Wskazana w ww. artykule podstawa prawna odpowiedzialności jest samoistna i obowiązek uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego jest nałożony na wszystkie pełnoletnie osoby zamieszkujące w lokalu. Dla istnienia ww. odpowiedzialności obojętny jest rodzaj stosunków majątkowych lub osobistych panujących miedzy domownikami. Okoliczność, iż D. F. nie jest głównym zobowiązanym do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego również nie wpływa na jego odpowiedzialność. Wystarczy fakt, iż D. F. zamieszkiwał ww. lokalu mieszkalnym do dnia 29 czerwca 2006 r. (zgodnie z poświadczeniem wymeldowania). Zatem zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej odpowiada solidarnie za powstałe zadłużenie do tego okresu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. F. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów postępowania - w szczególności art. 7 kpa. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż zgodnie z art. 59 § 1 ust. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się między innymi, jeżeli obowiązek wygasł, a tak jest w spornej sprawie, bowiem skarżący nie mieszka w lokalu położonym w Ś. przy ul. [...], nie jest w nim zameldowany i nie był najemcą lokalu, bowiem najemcą lokalu był jego ojciec. Zdaniem skarżącego, obciążenie syna najemcy lokalu bieżącymi i zaległymi należnościami czynszowymi nie może znajdować ochrony prawnej. Wskazał ponadto, iż nie można odnosić normy prawnej zawartej w przepisie art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP do zstępnych najemcy, którzy niedawno podjęli pierwsze zatrudnienie, nadto nałożenie na skarżącego wspólnego z ojcem ponoszenia obciążeń czynszowych bez modyfikacji umowy najmu i decyzji o przydziale mieszkania stanowi o istotnym zaniechaniu organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej obu instancji. W odpowiedzi na Skargę Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie natomiast do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym katem zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. Podstawą procesową wydanych w toku postępowania postanowień przez organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przepis art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według jego brzmienia postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Bezspornym jest, iż na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej Nr [...] z dnia [...] października 1987 r. przydzielono ojcu skarżącego G. F. osobną kwaterę stałą położoną w Ś. przy ul. [...]. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery uwzględniono następujących członków rodziny osoby uprawnionej: M. F. – żonę, D. F. – syna, A. F. – córkę i M. F. – córkę. Podstawą prawną odpowiedzialności skarżącego za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Ś. jest art. 37 § 2 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.), zgodnie z którym za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby zamieszkujące w tym lokalu. W związku z istnieniem nieuregulowanych należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich wszczęto wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. w dniu [...] sierpnia 2006 r. wystawił upomnienie nr [...] wzywające do uregulowania należności, a następnie, wobec nieuregulowania należności, wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W dniu 21 marca 2007 r. organ dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie skarżącego. Wskazać należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 19 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji pieniężnej w zakresie wskazanym w ustawie. Zgodnie z przepisem art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w swych orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, iż w sytuacjach gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem i egzekwuje swoje własne decyzje, to odpadają przesłanki, które dyktowały zakaz badania sprawy z punktu widzenia merytorycznego (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 1992 r. sygn. akt SA/Wr 336/92, wyrok NSA z 23 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 1614/98, wyrok NSA z 13 lutego 1996 r. SA/Wa 1586/95 niepubl.). Wskazać należy, czego nie zauważają organy obu instancji, iż jak to wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych wydruków z ewidencji księgowej z dnia 18 marca 2008 r., zaległości z tytułu opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich na koncie G. F. powstały już w 1997 r. Wydruki znajdujące się w aktach sprawy świadczą o zwiększających się zaległościach w latach 1998 – 2008 r., natomiast jak to wynika ze znajdujących się w aktach oświadczeniach G. F. o stanie uprawnień do równoważnika mieszkaniowego skarżący – D. F. urodził się [...] sierpnia 1983 r. tak więc, w chwili powstania zaległości w 1997 r. miał lat czternaście. Pełnoletniość osiągnął dopiero w dniu [...] sierpnia 2001 r. Tak więc nie można podzielić stanowiska organów obu instancji, iż za okres od 1997 r. do [...] sierpnia 2001 r. skarżący był zobowiązany do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Ś. Rozpoznając sprawę ponownie organ ustali czy po stronie skarżącego istnieje obowiązek wynikający z wystawionego tytułu wykonawczego nr [...], a jeżeli tak, to w jakim zakresie, biorąc również pod uwagę ewentualne przedawnienie roszczeń. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak sentencji. O wykonalności zaskarżonego wyroku orzeczono na podstawie art. 152 cyt. wyżej ustawy.