II SA/Wa 861/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A.D. z dnia 9 października 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania stypendium szkolnego i odmowy przyznania stypendium szkolnego postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy W dniu 9 października2013 r. ustanowiony w niniejszej sprawie dla K.K. radca prawny z urzędu – radca prawny A.D. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo, w którym wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w pierwszej instancji. We wniosku pełnomocnik wskazał, że udzielił pomocy prawnej polegającej na kilkukrotnym kontakcie z przedstawicielka ustawową skarżącej, ustnym wyjaśnieniu przepisów prawa i stanu sprawy oraz zapoznaniu się z aktami sprawy. Podniósł również, że zakończenie sprawy sądowoadministracyjnej jest korzystne dla skarżącej. W końcowej części wniosku zawarł oświadczenie, zgodnie z którym udzielona pomoc prawna nie została pokryta przez skarżącą ani w całości ani w części. W myśl zaś art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z kolei, w odniesieniu do radców prawnych szczegółową regulację we wskazanej materii zawiera rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 490). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że, wbrew twierdzeniu pełnomocnika z urzędu, nie brał on udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, ponieważ zarówno ustanowienie dla skarżącej radcy prawnego z urzędu postanowieniem referendarza sądowego, jak też wyznaczenie w oparciu o to postanowienie osoby radcy prawnego z urzędu nastąpiło już po zakończeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę K.K. z uwagi na brak prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik mógłby zatem domagać się przyznania wynagrodzenia za czynności dokonane przed sądem administracyjnym w drugiej instancji, w tym za ewentualne sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (por. § 14 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia). Po drugie, jak stanowi § 1 pkt 1 i pkt 3 przywołanego rozporządzenia, rozporządzenie to określa wyłącznie opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości oraz szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Rozporządzenie nie określa natomiast opłat za czynności dokonane przez radców prawnych względem mocodawców, które nie maja charakteru czynności procesowych (udziału w postępowaniu) w nim wymienionych lub, które nie mają charakteru czynności, które rozporządzenie zrównuje z takimi czynnościami lub takim udziałem w postępowaniu (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej). W odniesieniu zaś do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej rozporządzenie wymaga, aby pomoc ta została rzeczywiście udzielona, przy czym udzielenie pomocy rozporządzenie łączy z zamkniętym katalogiem czynności (udziałem w postępowaniu) wymienionych w § 14 rozporządzenia. Natomiast pełnomocnik żądanie przyznania wynagrodzenia wywodzi w istocie z okoliczności udzielenia ustnych porad skarżącej oraz jednorazowego zapoznania się z aktami sprawy w dniu 8 października 2013 r., czyli już po zwrocie akt administracyjnych do organu wraz odpisem prawomocnego postanowienia z dnia 13 czerwca 2013 r., który nastąpił w dniu 6 września 2013 r. Radca prawny został zaś wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu K.K., jak wynika z pisma Sekretarza Rady OIRP w W., najpóźniej w dniu 23 lipca 2013 r. Jednakże udzielenie ustnych porad mocodawcy poza tokiem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest ani udziałem w postępowaniu przed sądem ani czynnością przed organami wymiaru sprawiedliwości. Takiego charakteru nie ma również jednorazowe zapoznanie się z aktami sprawy prawomocnie już zakończonej, które jako czynność faktyczna może stanowić podstawę do podjęcia czynności procesowej, za którą radcy prawnemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie, lecz nie może, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, stanowić samodzielnej podstawy do przyznania wynagrodzenia. Wprawdzie we wniosku o przyznanie wynagrodzenia radca prawny oświadcza, że jego zdaniem wydane w sprawie orzeczenie kończące postępowanie było korzystne dla strony, niemniej jednak tak dokonana ocena orzeczenia, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie przybrała formy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która mieści się w katalogu czynności podlegających opłacie. Skoro zatem w niniejszej sprawie radca prawny nie dokonał czynności (nie brał udziału w postępowaniu) za które przysługuje wynagrodzenie, to złożony wniosek o jego przyznanie należało uznać za niezasadny. Z tych względów, na postawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.