II SA/Wa 862/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie dodatku za długoletnią służbę wojskową uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...]. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] przyznającą X.Y. dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 22% należnego uposażenia zasadniczego, tj. w kwocie 2068 zł miesięcznie na okres od 01.01.2025 r. do 31.01.2025 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...] X.Y. decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2023 r. nr [...] został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczony na nowe stanowisko: Szef Zespołu – Radca Prawny, które to stanowisko zostało zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika z grupą uposażenia zasadniczego U:15C. Został on wyznaczony na to stanowisko w trybie art. 193 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.), co oznacza, że wyznaczenie nastąpiło bez mianowania na wyższy stopień wojskowy (podpułkownika). Strona cały czas posiada bowiem stopień wojskowy majora. W związku z trybem wyznaczenia zainteresowanego na stanowisko służbowe, Rektor - Komendant Akademii [...] w [...] w dniu [...] listopada 2023 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu mu dodatku kompensacyjnego, stanowiącego różnicę między uposażeniem zasadniczym wynikającym ze stawki obowiązującej w grupie uposażenia 14B a 15C. Dodatek ten został przyznany na podstawie art. 439 ust. 1 pkt 5 ustawy o obronie Ojczyzny, który stanowi, że w przypadku wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe wyższe od zajmowanego bez mianowania na wyższy stopień wojskowy - przyznaje się właśnie ten dodatek. Następnie Dyrektor Departamentu Kadr w dniu [...] listopada 2024 r. wydał rozkaz personalny o przeniesieniu X.Y. do dyspozycji oraz do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej tj. [...] stycznia 2025 r. z dniem [...] grudnia 2024 r. skierował zainteresowanego do wykonywania zadań w Wojskowym Centrum Rekrutacji w [...]. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zauważył, że w sprawie nie ma sporu co do wyżej przedstawionego stanu faktycznego sprawy. Natomiast zdaniem strony dodatek za długoletnią służbę winien być obliczony od uposażenia zasadniczego dla grupy uposażenia U:15C (10.900 zł) na stanowisku Szef Zespołu - Radca Prawny, a nie od uposażenia zasadniczego stanowiska Referent Prawny tj. z grupy uposażenia U:14B (9.400 zł). Organ podniósł, że argumentacja strony opiera się wyłącznie na treści § 31 ust. 1 i ust. 2 oraz § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 149 ze zm., powoływanego dalej jako "rozporządzenie w sprawie dodatków"). Pomija natomiast fakt wyznaczenia zainteresowanego na stanowisko służbowe w trybie art. 193 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, czyli bez mianowania na wyższy stopień wojskowy. Pomija również regulację zawartą w § 35 ust. 2 ww. rozporządzenia, który wyraźnie stanowi, że żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe w trybie art. 193 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, po objęciu wyższego stanowiska służbowego otrzymuje uposażenie zasadnicze należne na poprzednio zajmowanym stanowisku. Czyli, jak zauważył organ, "w tym przypadku na stanowisku majora". Zdaniem organu, przyjęcia stanowiska prezentowanego przez stronę czyniłoby niezasadnym funkcjonowanie dodatku kompensacyjnego. Ponadto niecelowe byłoby tworzenie takiego przepisu, gdyż ta interpretacja zrównywałaby żołnierza na tym samym stanowisku z tożsamością stopnia wojskowego z żołnierzem, który posiada niższy stopień wojskowy. Zdaniem organu, § 32 rozporządzenia w sprawie dodatków odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której żołnierz zawodowy zostaje wyznaczony na stanowisko służbowe w trybie tożsamości stopnia i stanowiska. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie tak nie było. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję X.Y. wniósł o jej uchylenie w całości, o uchylenie w całości decyzji I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego: - § 31 ust. 1 i 2 oraz § 32 rozporządzenia w sprawie dodatków w związku z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 222), poprzez niewłaściwą ich wykładnie a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie; - § 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie dodatków, poprzez błędne zastosowanie, bowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do zasad przyznawania dodatku kompensacyjnego, a nadto umieszczony jest w Rozdziale 6 rozporządzenia, natomiast zasady ustalania i przyznawania dodatku za długoletnią służbę w Rozdziale 4, przy jednoczesnym braku odwołania o odpowiednim stosowaniu § 35 ust. 1 i 2 do zasad przyznawania dodatku za długoletnią służbę wojskową lub odpowiedniego stosowania art. 193 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Skarżący postawił także zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 10 i art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania; niezawiadomienie strony o prawie zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranego materiału i składania wyjaśnień. W uzasadnieniu skargi skarżący zauważył, że spór w niniejszej sprawie dotyczy sposobu rozumieniu pojęcia: "należnego uposażenia zasadniczego", o którym mowa w § 31 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dodatków oraz czy objęcie przez żołnierza stanowiska służbowego w trybie art. 193 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, tj. wyznaczenie na wyższe stanowisko służbowe bez awansu w stopniu wojskowym, w połączeniu z faktem przyznania dodatku kompensacyjnego, wpływa na rozumienie pojęcia "należne uposażenie zasadnicze", od którego oblicza się wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, a także jaki zakres zastosowania w stosunku do zasad ustalania dodatku za długoletnią służbę wojskową znajduje § 35 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dodatków stanowiący o zasadzie ustalania dodatku kompensacyjnego. Zdaniem skarżącego, czym innym jest oraz innemu mechanizmowi podlega przyznanie dodatku kompensacyjnego, a czym innym jest i innym regulacjom podlega kwestia przyznania i ustalenia wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową. Dodatek kompensacyjny ma za zadanie wyrównanie otrzymywania uposażenia zasadniczego do stanowiska etatowego (zajmowanego stanowiska) - w tym przypadku wyższego, na które wyznaczono żołnierza bez awansu na wyższy stopień wojskowy, a w konsekwencji ma za zadanie doprowadzenie do sytuacji, w której żołnierz będzie otrzymywał uposażenie w kwocie odpowiadającej stawce uposażenia zasadniczego stanowiska, na które został wyznaczony. Dodatek kompensacyjny nie wkracza w sferę dodatku za długoletnią służbę wojskową, który obliczany jest od należnego uposażenia zasadniczego, które w myśl art. 437 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Skarżący podkreślił, że podstawową metodą wykładni przepisów prawa jest wykładnia językowa, a ta nie budzi wątpliwości, iż racjonalny ustawodawca w przepisie prawa materialnego wskazał, że przyznanie dodatku za długoletnią służbę wojskową następuje w wysokości wskazanego w rozporządzeniu wskaźnika procentowego - należnego uposażenia zasadniczego, a nie uposażenia zasadniczego na poprzednio zajmowanym stanowisku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2025 r. skarżący przedstawił dodatkową argumentację na poparcie postawionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak zasadnie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy elementy stanu faktycznego nie są sporne między stronami i w ocenie Sądu zostały prawidłowo ustalone przez organ w postępowaniu administracyjnym. Z tej przyczyny Sąd nie uznał, by zasadne były stawiane w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 10 i art. 77 k.p.a. Skoro bowiem organ wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie w tej sprawie, a skarżący w żadnym stopniu nie kwestionuje tych ustaleń organu, trudno przyjąć, by ewentualne ograniczenie prawa do strony do czynnego udziału w postępowaniu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że spór w tej sprawie sprowadza się natomiast do kwestii wykładni pojęcia "należnego uposażenia zasadniczego" użytego przez prawodawcę w § 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Jak stanowi ten przepis – będący materialnoprawną podstawą decyzji o przyznaniu skarżącemu dodatku za długoletnią służbę wojskową w niniejszej sprawie – żołnierzowi zawodowemu przyznaje się dodatek za długoletnią służbę wojskową o charakterze stałym po dwóch latach służby wojskowej w wysokości 2% należnego uposażenia zasadniczego. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organy obydwu instancji dokonały błędnej wykładni przywołanego przepisu w zakresie użytego w nim sformułowania "należne uposażenia zasadnicze", co skutkowało przyznaniem skarżącemu dodatku za długoletnią służbę wojskową w nieprawidłowej wysokości. Przede wszystkim należy bowiem podkreślić, że przepisy ustawy o obronie Ojczyzny uzależniają wysokość uposażenia zasadniczego od zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego nie zaś od stopnia wojskowego. Zgodnie bowiem z art. 437 ust. 1 tej ustawy, wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. To zatem zajmowane stanowisko służbowe stanowi punkt odniesienia przy ustalaniu należnych żołnierzowi świadczeń. W rozpoznawanej sprawie niespornie skarżący od dnia [...] września 2023 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe Szefa Zespołu – Radcy Prawnego. Należy przy tym odnotować, że poprzednio zajmowanym przez skarżącego stanowiskiem służbowym było stanowisko Referenta Prawnego, nie zaś (jak wskazał to organ na stronie 3. zaskarżonej decyzji) stanowisko "[...]". Skarżący został istotnie wyznaczony na wyższe stanowisko służbowe na podstawie art. 193 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyny, który stanowi, że Minister Obrony Narodowej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyznaczyć żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe wyższe niż stanowisko, którego stopień etatowy odpowiada posiadanemu przez żołnierza stopniowi wojskowemu, bez mianowania na wyższy stopień wojskowy. Niespornie również skarżącemu przyznany został dodatek kompensacyjny, który zgodnie z § 35 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dodatków przyznaje się żołnierzowi wyznaczonemu na stanowisko służbowe w trybie art. 193 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Organ wyprowadził jednak z powyższych okoliczności, a także z treści § 35 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dodatków, błędne wnioski co do wysokości należnego skarżącemu uposażenia. Jak stanowi § 35 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dodatków, żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe w trybie art. 193 ust. 2 ustawy po objęciu wyższego stanowiska służbowego otrzymuje uposażenie zasadnicze należne na poprzednio zajmowanym stanowisku, z zastrzeżeniem ust. 4. W ocenie Sądu, dokonując wykładni tego przepisu, należy mieć na względzie, że rozporządzenie w sprawie dodatków zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 439 ust. 11 ustawy o obronie Ojczyzny, który stanowi, że Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia m.in. wysokość, warunki i tryb przyznawania, podwyższania i obniżania dodatku kompensacyjnego, uwzględniając okoliczności dotyczące ustalania dodatków określone w ust. 10, konieczność zapewnienia sprawności i prawidłowości postępowania w sprawie ustalania, przyznawania, podwyższania, obniżania i wstrzymywania dodatków oraz zadania realizowane przez żołnierza zawodowego na zajmowanym stanowisku służbowym. W akcie wykonawczym, wydanym na podstawie art. 439 ust. 11 ustawy o obronie Ojczyzny, Minister Obrony Narodowej nie był zatem upoważniony do wprowadzania odmiennych, niż zostało to uregulowane w art. 437 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, zasad ustalania wysokości uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, która (jak już podkreślono) zależy od zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego. Zdaniem Sądu, dokonana w tym kontekście wykładnia § 35 rozporządzenia w sprawie dodatków powinna prowadzić do wniosku, że przepis ten nie reguluje w istocie wysokości należnego żołnierzowi uposażenia (jak zdaje się twierdzić organ), lecz dotyczy jedynie wysokości uposażenia otrzymywanego przez żołnierza oraz konieczności dokonania kompensacji tego świadczenia w taki sposób, aby wysokość uposażenia faktycznie otrzymywanego odpowiadała wysokości należnego żołnierzowi uposażenia zasadniczego. W § 35 ust. 2 prawodawca użył sformułowania żołnierz zawodowy "otrzymuje uposażenie zasadnicze należne na poprzednio zajmowanym stanowisku", co nie oznacza, że wysokość uposażenia należnego na nowym stanowisku jest tożsama z wysokością uposażenia należnego na stanowisku poprzednim. Co szczególnie istotne, skoro w myśl § 35 ust. 3 rozporządzenia, "wysokość dodatku kompensacyjnego stanowi różnicę między stawką uposażenia zasadniczego należnego żołnierzowi zawodowemu na zajmowanym stanowisku służbowym a stawką uposażenia zasadniczego otrzymywaną na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym", to oznacza, że prawodawca wyraźnie wskazał, iż uposażenie zasadnicze należne na nowym stanowisku jest odpowiednio wyższe (o wysokość otrzymywanego dodatku kompensacyjnego) od poprzednio otrzymywanego uposażenia zasadniczego. W konsekwencji należało stwierdzić, że użyte w § 31 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dodatków sformułowanie "należne uposażenie zasadnicze" powinno być rozumiane jako uposażenie należne na obecnie zajmowanym przez żołnierza stanowisku, również wówczas, gdy na to stanowisko żołnierz został wyznaczony w trybie uregulowanym w art. 193 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Przyjęta przez organ nieprawidłowa wykładnia omawianego przepisu skutkowała błędnym wyliczeniem wysokości przysługującego skarżącemu dodatku za długoletnią służbę wojskową, co z kolei obligowało Sąd do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni powyższe wskazania Sądu, a w szczególności weźmie pod uwagę, że użyty w § 31 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dodatków zwrot "należne uposażenia zasadnicze" oznacza uposażenie należne żołnierzowi na zajmowanym przez niego stanowisku służbowym niezależnie od posiadanego przez tego żołnierza stopnia wojskowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji.