II SA/Wa 864/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant Katarzyna Skurzyńska, referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie innych świadczeń finansowych związanych z lokalem mieszkalnym oddala skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], którą to decyzją organ orzekł o wypłacie J. S. odprawy mieszkaniowej w wysokości 402.672,44 zł. W motywach uzasadnienia organ wyjaśnił, że J. S. został zwolniony z czynnej służby wojskowej w trybie zwykłym z dniem [...] września 1991 r. W dniu [...] sierpnia 2002 r. złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Wniosek ten nie został zrealizowany. Organ wskazał, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), która uregulowała sytuację osób oczekujących na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnacją z kwatery, umożliwiając im otrzymanie zamiast ekwiwalentu pieniężnego odprawy mieszkaniowej. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, osoby, które złożyły wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej, na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., który do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie został zakończony zawarciem umowy, zachowują prawo do wypłaty tego ekwiwalentu w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast w myśl art. 17 ust. 2 ustawy, osoby uprawnione do ekwiwalentu, o których mowa w ust. 1, mogą zrzec się przysługującego im prawa przed terminem wskazanym w ust. 1, składając właściwemu dyrektorowi oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oświadczenie na piśmie. Ustęp 3 powołanego przepisu stanowi, iż w przypadku upływu terminu, o którym mowa w ust. 1, albo złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, prawo do wypłaty ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery staje się prawem do odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367). Organ ustalił, że J. S. nie zajmuje lokalu mieszkalnego, pozostającego w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nie otrzymał odprawy mieszkaniowej wypłaconej albo zrealizowanej w formie rzeczowej na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r. Nie nabył również lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Wojskowej Agencji Mieszkaniowej albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Nie otrzymał pomocy finansowej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej, przysługującej do dnia 31 grudnia 1995 r. Nie nabył także od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Organ wskazał również, że odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust 1, ilości norm należnych żołnierzowi w dniu wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w poprzednim kwartale, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wyjaśnił, że stosownie do art. 26 ustawy, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi 8-12 m2. Członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej są małżonek i wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba, że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Organ wyjaśnił też, że do obliczenia wysokości odprawy przyjęto, zgodnie z art. 47 ust 1 ustawy: 1. posiadane na dzień wydania decyzji uprawnienia do 96 m2 powierzchni użytkowej podstawowej należnej kwatery, wynikające z następujących tytułów: a ) stan rodziny – 8 osób x 12 m2 = 96 m2. Wskazał w tym zakresie, iż ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367) w art. 26 wyraźnie określa zasady ustalania normy powierzchni użytkowej podstawowej. Wyjaśnił jednocześnie, że zachowanie uprawnień do dodatkowej powierzchni mieszkalnej, przewiduje wprawdzie przepis art. 181 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.). Zgodnie z jego brzmieniem żołnierze zawodowi, którzy w dniu 30 czerwca 2004 r. korzystali z uprawnień do dodatkowej powierzchni mieszkalnej osobnej kwatery stałej z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego lub posiadanego stopnia wojskowego zachowują prawo do powierzchni i innych świadczeń przysługujących z tego tytułu. Wskazał też, że ustawodawca pominął uprawnienia do dodatkowej powierzchni mieszkalnej przyznane na stałe ze względu na stan zdrowia emerytom i rencistom, jak również członkom rodziny żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych. W konsekwencji uznał, że skarżącemu nie przysługuje, wbrew twierdzeniu zawartemu w piśmie z dnia 29 listopada 2010 r., uprawnienie do dodatkowej powierzchni mieszkalnej przyznanej na stałe ze względu na stan zdrowia dziecka. Dokonując wyliczenia należnej kwoty organ podał, że w dacie złożenia przez skarżącego oświadczenia tj. w dniu [...] lipca 2010 r. wskaźnik ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w II kwartale 2010 r., określony w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 sierpnia 2010 r., wynosił 4.433,00 zł. Nadto, że wysługa 18 lat, 3 miesięcy i 13 dni, od której uzależniona jest wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy, wynosi 19 lat, a zatem wysokość odprawy należnej skarżącemu stanowi 57% (19 lat x 3%) wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie organ podał, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497) w § 24 wskazuje, że żołnierzowi zawodowemu przyznaje się dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości: 1) po 10 latach służby wojskowej - 3 %, 2) po 15 latach służby wojskowej - 6 %, 3) po 20 latach służby wojskowej - 10 % - kwoty należnego uposażenia zasadniczego. Zgodnie z § 25 tego rozporządzenia, do okresu służby wojskowej, o którym mowa w § 24 zalicza się okresy: 1) pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2) służby pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego; 3) odbywania: a) zasadniczej służby wojskowej, b) nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. c) przeszkolenia wojskowego, d) ćwiczeń wojskowych, e) okresowej służby wojskowej. 4. pełnienia służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W konkluzji organ uznał, że nie jest możliwe zaliczenie okresu pracy cywilnej w wymiarze 5 lat, 0 miesięcy i 18 dni do naliczenia skarżącemu odprawy mieszkaniowej. Organ wyjaśnił też, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierzowi zawodowemu przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby - okres ten został ustalony w oparciu o zaświadczenie z WBE Nr [...], z którego wynika, iż skarżący posiada wysługę 18 lat, 3 miesiące i 13 dni. W oparciu o wyżej wskazane przepisy organ stwierdził, że J. S. przysługuje odprawa mieszkaniowa w wysokości: 8 x 12m2 x 1,66 x 4433 zł x 19 x 3% = 402.672,44 zł. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. S. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skarżący zarzucił: 1. pozbawienie go praw nabytych – to jest prawa do dodatkowej powierzchni mieszkalnej 10 m2, które nabył z uwagi na chorobę syna G., potwierdzoną orzeczeniem lekarskim, 2. pozbawienie praw nabytych "za pracę w cywilu", 3. błędne przyjęcie ceny z II kwartału 2010 r., a nie kwoty 4.657 zł/m2 za III kwartał roku 2010. Ponadto skarżący podniósł, iż zaświadczenie o wysłudze lat jest niezgodne z prawem, nadto iż, Prezes WAM pozbawił go prawa zamieszkiwania, ukrywając rażące zaniedbania swojej administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd miał przede wszystkim na uwadze treść art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Zgodnie z tym przepisem Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż na mocy zaskarżonej decyzji przyznano skarżącemu i wypłacono odprawę mieszkaniową w wysokości 402.672,44 zł. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji skutkowałoby ex tunc, czyli w praktyce, oznaczałoby konieczność zwrotu przyznanej i wypłaconej w kwocie 402.672,44 zł odprawy mieszkaniowej (jako świadczenia nienależnego). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, co następuje: Do dnia 30 czerwca 2010 r. w przedmiocie odpraw mieszkaniowych obowiązywała ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wielokrotnie nowelizowana, ostatnio ustawą z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 208, poz. 1308). Na mocy przepisu art. 47 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. (który znowelizował art. 23 dotyczący odprawy mieszkaniowej), wypłata odprawy mieszkaniowej miała następować w drodze umowy cywilnoprawnej. W dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Przepisy te dokonały zmiany m. in. przepisów dotyczących odprawy mieszkaniowej. Na wstępie należało więc dokonać wykładni przepisów przejściowych. Przepis przejściowy znowelizowanej ustawy - art. 18 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych ostatecznymi decyzjami przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 lipca 2010 r., stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Ta ogólna reguła zmodyfikowana została treścią art. 17, który stanowi, że osoby uprawnione do otrzymania ekwiwalentu mogą zrzec się przysługującego im prawa na rzecz odprawy mieszkaniowej, o ile w terminie do dnia 30 czerwca 2010 r. nie została zawarta z nimi umowa o wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej. A zatem stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 17, albowiem do dnia 30 czerwca 2010 r. nie została zawarta ze skarżącym umowa o wypłatę ekwiwalentu i skarżący spełnił przesłanki określone tym przepisem. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest bowiem, iż skarżący zrzekł się prawa do ekwiwalentu na rzecz odprawy mieszkaniowej w terminie do dnia 30 czerwca 2010 r. Spór sprowadza się zatem w istocie do określenia wysokości kwoty należnej skarżącemu odprawy. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2010 r. Zgodnie z tym przepisem odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której uzależniona jest wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w dniu wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w poprzednim kwartale, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W świetle zaś art. 26 ust. 1 tejże ustawy, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Stwierdzić zatem należy, iż obecne brzmienie przepisu art. 26 ustawy o zakwaterowaniu nie przewiduje uwzględnienia przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uprawnień do dodatkowej powierzchni mieszkaniowej ze względu na stan zdrowia dziecka (syna G.). Zasadnie zatem organ uznał (wbrew twierdzeniom skargi), że choroba dziecka skarżącego nie mogła mieć wpływu na wysokość przyznanej mu odprawy mieszkaniowej. Podzielić należało pogląd organu, iż skarżący sam dokonał wyboru uprawnień rezygnując z wypłaty ekwiwalentu na rzecz odprawy mieszkaniowej. Podnieść należy iż, wskaźniki odprawy mieszkaniowej określa przepis art. 47 ust. 1, który nie odnosi się do uprawnień z tytułu dodatkowej powierzchni. Wyjaśnić też należy, że gdyby skarżący nie skorzystał z możliwości jaką dał przepis przejściowy – art. 17 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu (...) to otrzymałby ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery w wysokości około 120 tysięcy zł (i to przy uwzględnieniu wszystkich przywilejów o jakie wnosi). Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, to jest nieuwzględnienia przy ustalaniu wysokości odprawy mieszkaniowej faktu, iż skarżący legitymuje się 5-letnim okresem pracy cywilnej, stwierdzić należy, iż zarzut ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 47 ustawy o zakwaterowaniu stanowi, że do wysokości odprawy można jedynie uwzględnić wysługę lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, zaś obowiązujące w tym zakresie przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141. poz. 1497) nie przewidują możliwości zaliczenia lat pracy cywilnej do wysługi lat, o której mowa w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu (...). Jak wynika z zaświadczenia nr [...] z dnia [...] września 2010 r., w dniu zwolnienia ze służby wojskowej skarżący legitymował się okresem służby wynoszącym 18 lat, 3 miesiące i 3 dni (k. 27). Rozróżnić należy okresy wysługi służby wojskowej wraz z okresami zaliczanymi, w rozumieniu ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), od wysługi lat określonej dla naliczania odprawy mieszkaniowej. Dysponując zaświadczeniem nr [...] z dnia [...] września 2010 r. organ nie miał podstaw do samodzielnego zaliczenia okresów pracy skarżącego poza służbą, w cywilu, dla potrzeb ustalenia wysokości przedmiotowej odprawy mieszkaniowej. Odnosząc się do zarzutu błędnego wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego z II kwartału 2010 r., a nie z III kwartału, stwierdzić należy, iż zarzut ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. Prawo do odprawy mieszkaniowej skarżący nabył w dacie złożenia oświadczenia w trybie art. 17 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r., to jest oświadczenia z dnia [...] lipca 2010 r. A zatem kwartałem bezpośrednio poprzedzającym nabycie uprawnień był kwartał II, a nie kwartał III 2010 r. Wskazać w tym miejscu należy, iż przepis art. 47 ust. 1 pkt 3, dotyczący wartości lokalu, odnosi się do "poprzedniego kwartału". Na marginesie wskazać należy, iż sąd administracyjny, nie może prowadzić dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości ustalenia przez organ wysokości ceny 1 m2 powierzchni lokalu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.