II SA/Wa 867/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant Asystent sędziego Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Rektora [...] na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia sprzeciwu i uchylenia decyzji w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego – Rektora [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rektor [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 21 a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) nadał dr Z. S. uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego w obszarze nauk społecznych w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] . W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że doktor nauk Z. S. w dniu [...] października 2011 r. złożył wniosek o nabycie, na podstawie decyzji Rektora, uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego w obszarze nauk [...] w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] . Wraz z wnioskiem przedłożono dokumenty, potwierdzające spełnienie wymagań wynikających z przepisu art. 21a ust. 1 pow. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, tj. posiadanie przez Z. S. stopnia doktora, fakt kierowania samodzielnie zespołami badawczymi przez okres co najmniej pięciu lat oraz posiadanie znaczącego dorobku i osiągnięć naukowych, jak również fakt zatrudnienia w Uczelni [...] na stanowisku profesora. Zawiadomieniem, wydanym na podstawie art. 21a ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki z dnia [...] grudnia 2011 r., Rektor przesłał do wiadomości Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. o nadaniu uprawnień wynikających z posiadania stopnia doktora habilitowanego Z. S. wraz z opisem kariery zawodowej oraz wykazem publikacji dr Z. S. Zawiadomienie to wpłynęło do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w dniu [...] grudnia 2011 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 21a ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r., Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyraziła sprzeciw i uchyliła decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie nabycia przez dr Z. S. uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wpłynęło zawiadomienie Rektora [...] o wydaniu przez Rektora decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. o nadaniu dr Z. S. uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z zawiadomieniem Rektora ww. Uczelni, podjęło decyzję o wyrażeniu sprzeciwu i uchyleniu decyzji Rektora Uczelni w sprawie nabycia przez dr Z. S. uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego (wynik tajnego głosowania: za wyrażeniem sprzeciwu i uchyleniem decyzji Rektora – 11 głosów, przeciwko – 0 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Organ przytoczył treść art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i podał, że decyzja Rektora Uczelni z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego została wydana z naruszeniem prawa. Organ uznał bowiem, że zatrudnienie dr Z. S. w Uczelni [...] na stanowisku profesora nadzwyczajnego nastąpiło na podstawie aktu mianowania z dnia [...] kwietnia 2010 r. ze skutkiem na [...] maja 2010 r., a więc ww. zatrudnienie ocenia się według obowiązującej wówczas regulacji art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365), zgodnie z którym zatrudnienie w szkole wyższej osoby ze stopniem naukowym doktora na stanowisku profesora nadzwyczajnego wymagało uzyskania pozytywnej opinii Centralnej Komisji. Centralna Komisja zaznaczyła w decyzji, że Uczelnia [...] nigdy nie wystąpiła do Komisji o wydanie opinii w przedmiocie zatrudnienia Z. S. na stanowisku profesora nadzwyczajnego, co zdaniem Komisji oznacza, że zatrudnienie dr Z. S. w Uczelni na podstawie aktu mianowania z dnia [...] kwietnia 2010 r. było od początku bezskuteczne. Powoduje to zdaniem Centralnej Komisji brak podstawowej przesłanki z art. 21a ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Z tych względów Centralna Komisja zmuszona była wyrazić sprzeciw i uchylić decyzję Rektora [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Rektora [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący podał, że jego zdaniem wyrażenie sprzeciwu przez organ i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy decyzja ta wydana została mimo niespełnienia przesłanek wskazanych w art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Tym samym organ miał obowiązek dokładnie zbadać istnienie tych przesłanek, korzystając z dostępnych środków dowodowych, czego nie uczynił. Skarżący zarzucił w związku z tym naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Skarżący wskazał, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, przyjmując, iż zatrudnienie dr Z. S. na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Uczelni [...] nastąpiło w oparciu o art. 115 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Skarżący uznał bowiem, że akt mianowania dr Z. S. nastąpił w oparciu o art. 109 ust. 3a pow. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, co powoduje, że akt mianowania jest aktem prawidłowym, a zatrudnienie skuteczne. Skarżący zarzucił, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, nie zwrócił się do skarżącego w toku postępowania o wyjaśnienie wątpliwości i przedstawienie podstawy prawnej, która była przesłanką do zatrudnienia dr Z. S. na stanowisku profesora nadzwyczajnego. Skarżący zarzucił również organowi naruszenie innych przepisów procesowych, w tym art. 10 kpa, poprzez niezawiadomienie strony o toczącym się postępowaniu oraz podejmowanych czynnościach, przez co uniemożliwił czynny udział w postępowaniu. Zarzucił również naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz wskazał, że decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga Rektora [...] zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 21a w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., Nr 65, poz. 595 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu osoby, które uzyskały stopień doktora w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą i podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowały samodzielnie zespołem badawczym oraz posiadają znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe, zatrudnione w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego, nabywają uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie decyzji rektora. O swojej decyzji rektor zawiadamia Centralną Komisję. Zgodnie zaś z ust. 2 rektor szkoły wyższej przekazuje Centralnej Komisji wraz z zawiadomieniem również decyzję określoną w ust. 1, oraz opis kariery zawodowej i wykaz publikacji osoby, o której mowa w ust. 1 i wreszcie zgodnie z ust. 3 decyzja rektora wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia zawiadomienia Centralnej Komisji, która w tym okresie może, w drodze decyzji administracyjnej, wyrazić sprzeciw i uchylić decyzję rektora w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. Wskazać należy, że przepis art. 21a jest zupełnie nowym przepisem, który został wprowadzony do ustawy art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 84, poz. 455), który wszedł w życie z dniem 1 października 2011 r. Wskazać należy również, że z terminu "decyzja rektora" wynika brak automatyzmu pomiędzy zatrudnieniem danej osoby na stanowisku profesora nadzwyczajnego a "decyzją" rektora i badaniem jej przez Centralną Komisję. Podkreślić należy, że w omawianym przepisie przyjęto konstrukcję, według której wniesienie sprzeciwu powoduje uchylenie decyzji rektora – która nie weszła jeszcze w życie, a więc nie mogła wywołać skutków prawnych (por. Lex 2011, H. Izdebski, Komentarz do zmiany art. 21a ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki wprowadzonej przez Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455). Stwierdzić należy, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność postępowania związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej oceny znaczącego dorobku i osiągnięć naukowych osoby zatrudnionej w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego, stanowiących podstawę decyzji – sprzeciwu Centralnej Komisji, której rektor nadał uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów kpa. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kpa. Odpowiedniość stosowania przepisów kpa oznacza, że dokonana ocena uzasadnienia zaskarżonej decyzji musi uwzględniać odpowiednie stosowanie art. 107 § 1 kpa z uwagi na fakt, że podejmowana jest ona w głosowaniu tajnym, przez członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja. W rozpoznawanej sprawie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., wyrażając sprzeciw i uchylając decyzję Rektora [...] , wskazała, że Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z zawiadomieniem Rektora ww. Uczelni, podjęło decyzję o wyrażeniu sprzeciwu i uchyleniu decyzji Rektora Uczelni w sprawie nabycia przez dr Z. S. uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. Organ uznał bowiem, że zatrudnienie dr Z. S. w Uczelni [...] na stanowisku profesora nadzwyczajnego na podstawie aktu mianowania z dnia [...] kwietnia 2010 r. ze skutkiem na [...] maja 2010 r., wymagało uzyskania pozytywnej opinii Centralnej Komisji w przedmiocie zatrudnienia Z. S. na stanowisku profesora nadzwyczajnego, której to opinii Centralna Komisja nie wydała, bowiem Uczelnia [...] nigdy do Komisji o jej wydanie nie wystąpiła. W związku z tym Centralna Komisja uznała, że zatrudnienie dr Z. S. w Uczelni na podstawie aktu mianowania z dnia [...] kwietnia 2010 r. było od początku bezskuteczne, co powoduje brak podstawowej przesłanki z art. 21 a ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i dlatego wyraziła sprzeciw i uchyliła decyzję Rektora [...] . Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić. Wskazać należy, że w przepisie art. 21a ust. 1 pow. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, przesłanki, które winny być przedmiotem oceny wpierw Rektora danej uczelni przy nadawaniu uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego, a następnie Centralnej Komisji, są sformułowane w sposób jasny i dość precyzyjny. A mianowicie winny to być osoby, które uzyskały stopień doktora w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą i podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowały samodzielnie zespołem badawczym oraz posiadają znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe. Przesłanki te odnoszą się do osób zatrudnionych w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego. Analiza tego przepisu wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że przedmiotem oceny Centralnej Komisji nie jest sam akt mianowania osoby, której nadał rektor uprawnienie równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego, a jedynie ocena czy osoba taka podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowała samodzielnie zespołem badawczym oraz czy posiada znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe. Stwierdzić należy, że akt mianowania z dnia [...] kwietnia 2010 r. ze skutkiem na [...] maja 2010 r. dr Z. S. znajduje się w obrocie prawnym i nie został podważony przez uprawniony do tego organ. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio. Z analizy tego przepisu wynika, że to jedynie Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego ma uprawnienia do stwierdzenia niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni decyzji rektora o mianowaniu na stanowisko profesora nadzwyczajnego. Uprawnień zaś takich nie posiada niewątpliwie Centralna Komisja, w przypadku stosowania przez nią art. 21 a ust. 3 pow. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Tak więc zaskarżona decyzja Centralnej Komisji jest decyzją wadliwą, która nie może pozostać w obrocie prawnym, bowiem organ wyraził sprzeciw i uchylił decyzję Rektora o nadaniu dr Z. S. uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego, w oparciu o przesłanki, do których badania nie był upoważniony. Zakwestionował bowiem sam fakt mianowania dr Z. S., nie badając przesłanek zawartych we wskazanym wyżej przepisie art. 21a pow. ustawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę ma obowiązek zastosować wykładnię przepisu art. 21a pow. ustawy, dokonaną przez Sąd i w oparciu o przesłanki zawarte w tym przepisie. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 21a pow. ustawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy.