II SA/Wa 871/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na uchwałę Komisji Rewizyjnej Samorządu Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie oddalenia protestu wyborczego postanawia: - odrzucić skargę - W dniu [...] grudnia 2015 r. odbyły się wybory do Wydziałowej Rady Doktorantów na Wydziale [...] Uniwersytetu [...]. T. W. nie został wybrany na członka Wydziałowej Rady Doktorantów, po czym wniósł protest wyborczy. W dniu [...] grudnia 2015 r. Komisja Rewizyjna Samorządu Doktorantów [...] podjęła uchwałę o oddaleniu protestu wyborczego. Wymieniony wniósł w drodze nadzoru skargę do Rektora [...] w której domagał się unieważnienia wyborów i uchylenia uchwały Komisji Rewizyjnej Samorządu Doktorantów. T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Rewizyjnej z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie oddalenia protestu wyborczego. W skardze domagał się: stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, zlecenia przez WSA w Warszawie przeprowadzenia ponownych wyborów do Wydziałowej Rady Doktorantów Wydziału [...] [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oraz ewentualnie w przepisach szczególnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). Jak wynika z akt sprawy przedmiotem skargi jest uchwała Komisji Rewizyjnej Samorządu Doktorantów [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. podjęta w przedmiocie oddalenia protestu wyborczego. Skarżona uchwała nie podlega kontroli sądowej. Organy szkoły wyższej nie są organami administracji publicznej w sensie ustrojowym. Organy uczelni nie mieszczą się w strukturze ustrojowej, ani administracji rządowej, ani samorządu terytorialnego. Jedną z fundamentalnych cech szkoły wyższej jest jej dość daleko idąca autonomia. W świetle art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 2012, poz. 572, ze zm.), uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. W pewnym zakresie podejmowanych przez organy uczelni działań i rozstrzygnięć, odnoszących się do jednostek, organy uczelni traktowane są jako organy administracji publicznej w sensie funkcjonalnym. W doktrynie prawa administracyjnego szkoły wyższe są kwalifikowane jako tzw. zakłady administracyjne. Ich istotą jest świadczenie na rzecz użytkowników usług niematerialnych, na podstawie nawiązanego stosunku prawnego, określanego mianem stosunku zakładowego. Organy zakładów administracyjnych kierują do swoich użytkowników oraz do osób ubiegających się o uzyskanie statusu użytkownika indywidualne akty administracyjne, określane w doktrynie aktami władztwa zakładowego. Akty zakładowe dotyczące nawiązania i ustania stosunku zakładowego (tzw. akty zakładowe zewnętrzne) są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (por. dla przykładu: E. Ochendowski, Zakład administracyjny jako podmiot administracji państwowej, Poznań 1969, s. 214, R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarza, wyd. III, Warszawa 2010). Powyższe znajduje potwierdzenie w regulacji zawartej w art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Powołany przepis przewiduje, że do podjętych przez organy uczelni, decyzji (załatwiających między innymi indywidualne sprawy studentów i doktorantów), a także wydanych w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Organy szkoły wyższej przejawiają swoją aktywność również poprzez różnego rodzaju działania i akty, zarówno o charakterze ogólnym (np. uchwalanie statutu, regulaminów studiów, etc.) jak i indywidualnym (np. wybór członków władz uniwersytetu, czynności związane z zatrudnianiem pracowników). Zatem nie wszystkie czynności organów uczelni podlegają kontroli sądowej. Zasadniczym celem kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne jest badanie legalności działalności administracji publicznej. Założenie, iż konkretna sprawa należy do zakresu właściwości sądu administracyjnego wymaga ustalenia, że przedmiotem skargi jest akt lub czynności organu administracji publicznej, jeżeli nie w sensie ustrojowym, to przynajmniej funkcjonalnym. Zaskarżona uchwała z dnia [...] grudnia 2015 r. oddala protest T. W. w przedmiocie wyborów do Wydziałowej Rady Doktorantów na Wydziale [...]. Jest to zagadnienie, które nie mieści się w kategorii spraw objętych dyspozycją art. 3 § 2 ppsa. Warunki i tryb przeprowadzenia wyborów do Wydziałowej Rady Doktorantów określa Regulamin Samorządu Doktorantów. Analiza przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, Statutu [...] i Regulaminu Samorządu Doktorantów prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie w przedmiocie protestu wyborczego T. W. ma charakter wewnętrznego aktu organu Uniwersytetu. Zatem brak jest podstaw prawnych do tego, aby tego typu uchwale przypisywać charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Odmienny pogląd pozostawałby w sprzeczności z zasadą autonomii szkół wyższych. Uchwała Komisji Rewizyjne Samorządu Doktorantów [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w katalogu czynności i aktów, o których mowa w art. 3 § 2 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.