II SA/Wa 871/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-11
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w terminie, wydana na podstawie uznania administracyjnego, jest zgodna z prawem, uwzględniając sytuację zdrowotną studenta i interes społeczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w terminie, wydana na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, jest zgodna z prawem. Pomimo uznania administracyjnego, organ uczelni prawidłowo wyważył interes społeczny (sprawność procesu kształcenia) i słuszny interes strony, a student nie wykazał, aby naruszenia procedury uniemożliwiły mu skuteczne działanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. R. na decyzję Rektora Uniwersytetu utrzymującą w mocy decyzję Dziekana o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia I roku studiów. Student nie uzyskał zaliczenia przedmiotu "Praktyczna nauka języka angielskiego" w wyznaczonym terminie, mimo przedłużenia z powodu zwolnienia lekarskiego, uzyskując ocenę niedostateczną. Skarżący podnosił problemy zdrowotne, rodzinne oraz zarzuty proceduralne dotyczące sposobu doręczenia wyników egzaminu i braku możliwości wypowiedzenia się. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.
Rektor [...] (dalej jako Rektor [...]) decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 190 ust. 3 w zw. z art. 190 ust. 2 pkt 2 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz.1842 ze zm. - dalej: u.p.s.w.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] października 2016 r. skreślającą J. R. z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia I roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, na kierunku [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji Rektor [...] wskazał, iż J. R. w wymaganym terminie tj. do dnia [...] września 2016 r., nie uzyskał zaliczenia I roku studiów. W związku z powyższym Dziekan Wydziału [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r. skreślił wymienionego z listy studentów I roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku [...] z powodu nieuzyskania zaliczenia I roku studiów.
Od powyższej decyzji J. R. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż: "W trakcie roku akademickiego jeszcze przed sesją letnią mój stan zdrowia zaczął się pogarszać, co zostało skonstatowane podczas badania przez lekarza właściwego (czyli lekarza psychiatrę zatrudnionego przez Biuro ds. [...])".
Organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia podniósł, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w roku akademickim 2015/2016, na I roku studiów, student nie zaliczył przedmiotów obligatoryjnych z danego roku. Zgodnie z programem studiów uchwalonych przez Radę Wydziału [...] na I roku studiów J. R. miał obowiązek zaliczenia m.in. przedmiotu "Praktyczna nauka języka angielskiego" w terminie do dnia [...] września 2016 r. Ze względu na przedłożone zwolnienie lekarskie przypadające na okres sesji poprawkowej, termin ten został wydłużony. Egzamin z "Praktycznej nauki języka angielskiego" został przeprowadzony w siedzibie Biura Osób [...] w dniu [...] października 2016 r., z którego skarżący otrzymał ocenę niedostateczną. Był to dla studenta termin drugi i ostateczny, bowiem skarżący utracił pierwszy termin egzaminu (egzaminacyjna sesja letnia) ze względu na niezaliczenie przedmiotu, którego uzyskanie było warunkiem przystąpienia do egzaminu. Ponieważ J. R. nie uzyskał pozytywnej oceny, nie uzyskał też zaliczenia I roku studiów. W świetle przepisów ujętych w Regulaminie Studiów [...] (§ 35 ust. 9 pkt 2) oraz Szczegółowych zasadach studiowania na Wydziale [...], została podjęta decyzja o skreśleniu z listy studentów J. R..
Jak bowiem stanowi art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w., kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Przepis ten determinuje zakres postępowania wyjaśniającego organu oraz wydawane w nim rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie podstawą faktyczną zastosowania powołanego przepisu przez organ stało się nieuzyskanie przez studenta zaliczenia przedmiotu "Praktyczna nauka języka angielskiego". Skoro art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. umożliwia skreślenie studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, to tym samym zaistniały w sprawie podstawy faktyczne wypełniające hipotezę wskazanej normy prawnej, a zatem umożliwiające organowi skreślenie J. R. z listy studentów.
Rektor [...] wskazał także, iż stosowanie przepisów k.p.a. w sprawie ma, w myśl art. 207 ust. 1 u.p.s.w., charakter jedynie odpowiedni, a nadto rozstrzygnięcia zostają wydawane przez organ szkoły wyższej, cieszącej się gwarantowaną konstytucyjnie autonomią (art. 70 ust. 5 ustawy zasadniczej). Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a., polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy oraz zapewnienia gwarancji procesowych wynikających z przepisów k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1352/16; wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1875 114). Stosownie zatem do odpowiednio stosowanego art. 7 in fine k.p.a., w toku postępowania Rektor ma mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie ustawodawca pozostawia uznaniu organu administracyjnego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż ustawodawca w art. 190 ust. 2 posłużył się słowem "może" względem kompetencji organu. Stąd organ pierwszej instancji powinien był rozważyć interes społeczny, w tym społeczności uniwersyteckiej oraz słuszny interes studenta i dać odbicie tym rozważaniom w uzasadnieniu decyzji. Analiza decyzji oraz akt sprawy pozwala stwierdzić, że taki proces ważenia interesów został w sprawie dokonany. Organ wyraźnie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że nie znalazł podstaw do odstąpienia od wydania przedmiotowej decyzji, gdyż -jak wyjaśnił - w interesie społecznym jest terminowe zaliczanie i rozliczanie etapów nauki przez studentów. Optykę tę podzielił również Rektor. W interesie społecznym, w tym w warunkach szkoły wyższej w interesie społeczności akademickiej, jest to, aby studenci terminowo zaliczali i rozliczali etapy nauki, jak również, aby otrzymywali promocję na kolejny etap nauki dopiero wówczas, gdy opanowali konieczny - minimalny - zakres wiedzy. W innym przypadku proces nauki byłby utrudniony, jeśli nie niemożliwy, gdyż program studiów zakłada odpowiednie przygotowanie studenta na kolejnych etapach. Przyjmując zatem, że organ powinien odstąpić od skreślenia z listy studentów, a zatem dopuścić promocję na kolejny etap studiów, mimo że student nie opanował zasobu wiedzy i umiejętności - organ działałby wbrew interesowi społecznemu i godziłby w sprawność procesu dydaktycznego. Ma to szczególne znaczenie właśnie na kierunkach związanych z nauką języków obcych, w których nieopanowanie wymaganych języków podważać może możliwość dalszego kształcenia.
Rektor [...] podkreślił, iż dostrzega i rozumie argumentację skarżącego związaną z jego stanem zdrowotnym. Zaznaczył jednak, że dla takich przypadków istnieją określone instytucje prawne (np. urlop okolicznościowy, urlop zdrowotny), z których skarżący już wielokrotnie korzystał. Zarazem w przypadku, gdyby leczenie choroby umożliwiło skarżącemu sprawne studiowanie na podjętym kierunku, może on ubiegać się po skreśleniu z listy studentów o wznowienie studiów. Organ stwierdził, iż w ustalonym stanie faktycznym skarżący ma istotne problemy z postępem w nauce, które z kolei mogłyby uzasadniać w przyszłości jego skreślenie na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w., gdyby organ odstąpił od skreślenie w oparciu o art. 190 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.
Organ odwoławczy stwierdził także, iż jakkolwiek J. R. z pewnością ma interes własny do dalszej realizacji swojego prawa do nauki, to jednak nie mógł uznać tego interesu za "słuszny" w rozumieniu art. 7 k.p.a., a tym bardziej za przeważający nad opisanym interesem społecznym. W konsekwencji okoliczności sprawy i interes społeczny przemawiały za skreśleniem skarżącego z listy studentów. Istota bowiem studiów wyższych sprawia, że nawet zrozumiałe problemy zdrowotne nie mogą uzasadniać zaliczenia studiów i umożliwienia ich kontynuowania osobie, która nie dysponuje wymaganym zasobem wiedzy i umiejętności, o których wszak świadczyć ma ostatecznie nadawany tytuł zawodowy. Zasadnie wobec tego organ pierwszej instancji skreślił J. R. z listy studentów decyzją z dnia [...] października 2016 r., jak również nie znalazł podstaw do skorzystania z autokontroli.
Konkludując Rektor [...] stwierdził, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki faktyczne zastosowania normy art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w., co potwierdziło staranne i wszechstronnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Jednocześnie organ dokonał ważenia występujących w sprawie interesów i skorzystał z przysługującego mu uznania administracyjnego w jego granicach i w sposób odpowiadający prawu.
Decyzja Rektora [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o wyeliminowanie z obrotu prawnego niekorzystnych dla strony decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego skarżący powołał się na argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W przedmiotowym odwołaniu skarżący podniósł, iż w trakcie roku akademickiego, jeszcze przed sesją letnią, jego stan zdrowia zaczął się pogarszać, co spowodowało obniżenie realnych zdolności spełniania wymagań akademickich. Skarżący nadto złożył wniosek o urlop zdrowotny, który został dostarczony przez Biuro Osób Niepełnosprawnych z opóźnieniem, co spowodowało nierozpatrzenie przedmiotowego wniosku. Skarżący zaznaczył, iż jest [...]. W okresie bezpośrednio przed zdawaniem egzaminu zmarła mu matka, co dodatkowo wpłynęło na jego "zborność". Dodał, iż nie miał szans nawet zapoznać się z wynikami egzaminu, gdyż email z tą informacją otrzymał w dniu [...] października 2017 r.
W odpowiedzi na skargę Rektor [...] w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż nie odpowiadają prawdzie twierdzenia strony o niemożności przejrzenia napisanych przez skarżącego egzaminów. W dniu [...] października 2016 r. koordynator zajęć z Praktycznej Nauki Języka Angielskiego (PNJA) przesłał drogą mailową do skarżącego wyniki egzaminów z poszczególnych komponentów przedmiotu, a następnie w dniu [...] listopada 2016 r. zostały przesłane do skarżącego propozycje zarówno wglądu w testy na dyżurze Koordynatora przedmiotu, jak i adresy mailowe do wykładowców oceniających celem skontaktowania się z nimi i omówienia poszczególnych części bezpośrednio. Teksty egzaminacyjne nie były zatem utajnione, a były do wglądu w Instytucie, po ówczesnym skontaktowaniu się skarżącego z wykładowcami. Zarówno Koordynator zajęć PNJA, jak i troje wykładowców oceniających komponenty zaprzeczają jakoby skarżący kontaktował się z nimi w jakiejkolwiek formie w celu umówienia spotkania, by obejrzeć prace egzaminacyjne. Natomiast wniosek o urlop zdrowotny został przez skarżącego złożony jako niekompletny, bez żadnego zaświadczenia ani dokumentacji medycznej. Według § 37 pkt 2 regulaminu obowiązującego na [...], student ma prawo do urlopu zdrowotnego na czas trwania choroby, leczenia lub rehabilitacji po dostarczeniu stosownej dokumentacji medycznej. W dniu [...] marca 2017 r. zostało wysłane do skarżącego pismo wyjaśniające w sprawie.
W piśmie procesowym (data wpływy do Sądu – 27 kwietnia 2018 r.) skarżący uzupełnił zarzuty skargi o zarzut naruszenia:
1) art. 8 k.p.a., poprzez wysłanie informacji o wyniku testu z "Praktycznej nauki języka angielskiego" w nocy późnym wieczorem [...] października 2016 r. (niedziela), zaś następnego dnia podjęcie decyzji o skreśleniu z listy studentów; skarżący się nie miał możliwości zapoznania się ze sprawdzonym testem, weryfikacji jego prawidłowego sprawdzenia (podczas uczęszczania na "Praktyczną naukę języka angielskiego" skarżący wielokrotnie zaliczał poszczególne kolokwia cząstkowe w efekcie weryfikacji przez niego sprawdzonej już pracy, bowiem po weryfikacji ocena negatywna zostawała wielokrotnie zmieniana na pozytywną; w ten sposób skarżący zaliczył dużą ilość kolokwiów z tego przedmiotu, ostatecznie zaliczając pełną pulę materiału, który powtórnie był egzekwowany na egzaminie),
2) art. 7 k.p.a. i art. 10 k.p.a., poprzez niekompletne zbadanie stanu faktycznego sprawy, braku ustosunkowania się skarżącego do zaistniałej sytuacji, gdyż skarżący przeczytał emalia z informacją o niezdaniu egzaminu rano w dniu [...] października 2016 r., kiedy już był skreślony z listy studentów; skarżący został pozbawiony możliwości (skutecznego) złożenia wniosku o zaliczenie warunkowe jedynego niezdanego przedmiotu, a także wniosku o egzamin komisyjny; skarżący nie miał możliwości przedstawienia swoich racji w postępowaniu administracyjnym przed podjęciem decyzji; skarżącemu odmówiono urlopu zdrowotnego z uzasadnieniem, że został skreślony z listy studentów, mimo że decyzja o skreśleniu nie była wówczas prawomocna,
3) art. 107 k.p.a., poprzez niewystarczające uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji,
4) § 5 pkt 2 uchwały Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na [...], który stanowi, że "Dziekan, za zgodą rady może przekazać swoje uprawnienia - z wyłączeniem decyzji o skreśleniu z listy studentów - prodziekanowi, dyrektorowi instytutu lub kierownikowi innej jednostki organizacyjnej wydziału, jeżeli te jednostki prowadzą samodzielnie studia. O przekazaniu uprawnień dziekan informuje Rektora, radę wydziału i właściwy organ samorządu studentów", poprzez wydanie i podpisanie decyzji przez prodziekana ds. studenckich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi mówiącego o wydaniu decyzji przez organ niewłaściwy w sprawie.
Zgodnie z brzmieniem art. 190 ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, uprawnienie do wydania decyzji w przedmiocie skreślenia studenta z listy studentów ustawodawca przyznał kierownikowi podstawowej jednostki organizacyjnej (w realiach niniejszej sprawy jest nim Dziekan Wydziału [...] [...]), zaś rozpatrzenie odwołanie od tej decyzji powierzył rektorowi (ust. 3).
Jak wynika z akt sprawy, decyzję w I instancji wydał Dziekan Wydziału [...], a decyzja ta została podpisana z upoważnienia Dziekana przez Prodziekana Wydziału [...] dr S. R. W aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo z dnia [...] września 2016 r. udzielone przez Dziekana prof. zw. dr hab. S. G., na podstawie art. 268a k.p.a., upoważniające Prodziekana Wydziału [...] dr S. R. do wydawania w imieniu Dziekana decyzji o skreśleniu ze studiów, o wznowieniu, o przeniesieniu oraz w przedmiocie zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne. W przedmiotowym upoważnieniu dokonano zastrzeżenia, iż decyzje takie powinny być podpisywane z adnotacją "z upoważnienia".
Wskazać należy, iż art. 268a k.p.a. normuje instytucję tzw. przedstawicielstwa administracyjnego. Polega ono na możności upoważniania pracowników urzędu przez organ administracji publicznej do załatwiania spraw w imieniu tego organu w ustalonym zakresie. Upoważnieni pracownicy nie zyskują statusu organu administracji, wykonują jedynie kompetencje organu upoważniającego (B. Dolnicki, Monokratyczne organy samorządu terytorialnego, Sam. Teryt. 2003, nr 1–2, s. 53). Tak więc ich działania są uznawane za działania tego organu (na temat pełnomocnictwa administracyjnego zob. J. Niczyporuk, Pełnomocnictwo administracyjne [w:] Prawo do dobrej administracji. Materiały ze Zjazdu Katedr Prawa i Postępowania Administracyjnego Warszawa–Dębe 23–25 września 2002 r., red. Z. Niewiadomski, Z. Cieślak, Warszawa 2003, s. 120 i n.). Od upoważnienia administracyjnego należy odróżniać przeniesienie kompetencji, polegające na wskazaniu innego niż ustawowo wyznaczony organu właściwego do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Jaskrawym przykładem przepisu uprawniającego do przeniesienia kompetencji jest art. 39 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.), który stanowi, że do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, w tym organy organizacji pozarządowych.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, iż w istocie § 5 ust. 2 Regulaminu Studiów na [...] zabrania przekazywania uprawnień dziekana w zakresie podejmowania decyzji o skreśleniu z listy studentów prodziekanowi, dyrektorowi instytutu lub kierownikowi innej jednostki organizacyjnej wydziału. Jednakże decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów w I instancji wydał prodziekan z upoważnienia dziekana (w ramach przedstawicielstwa administracyjnego), a zatem organ właściwy w sprawie, nie zaś organ do tego nieuprawniony, na którego, wobec brzmienia powołanego § 5 ust. 2 Regulaminu, nie można było scedować kompetencji do samodzielnego załatwiania określonej kategorii spraw studenckich.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z art. 160 u.p.s.w., organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów (ust. 1), przy czym regulamin studiów określa także warunki i tryb uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów na kierunkach zgodnych z uzdolnieniami oraz zasady zaliczania tych zajęć (ust. 1a); studia w uczelni są prowadzone zgodnie z efektami kształcenia, do których są dostosowane programy studiów, w tym plany studiów (ust. 2). Stosownie do art. 189 ustawy student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów (ust. 1), a w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów; 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni (ust. 2).
W myśl natomiast art. 190 ust. 2 u.p.s.w., kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku m.in. stwierdzenia braku postępów w nauce (pkt 1), nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (pkt 2). Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do rektora, przy czym decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 tej ustawy).
Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, do której stosuje się, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, jak to stanowi art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, oznacza, że rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach studentów, jak i postępowania, w których one zapadają, muszą zachować choćby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 19/99, publik. - OTK Nr 7, poz. 258).
Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.
Wykładnia powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że decyzja Dziekana o skreśleniu z listy studentów, na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, jest wydawana w ramach uznania administracyjnego.
Decyzje tego rodzaju muszą być poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a., a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie organy uczelni podniosły, że skarżący został skreślony z listy studentów, ponieważ nie zaliczył pierwszego roku studiów [...] I stopnia na studiach stacjonarnych. Skarżący w sesji poprawkowej z powodu zwolnienia lekarskiego nie podszedł do egzaminu z Praktycznej nauki języka angielskiego w dniu [...] września 2016 r., zaś w drugim przedłużonym terminie (w dniu [...] października 2016 r.) uzyskał ocenę niedostateczną. Skarżący nie zaprzeczył tym okolicznościom. Wskazywał jedynie na pogarszający się w sesji letniej stan zdrowia, sytuację rodzinną, które to okoliczności miały wpływ na niezaliczenie wszystkich przedmiotów pierwszego roku studiów. Znamienne jest jednak, iż skarżący pomimo wskazywanych przez siebie okoliczności przystąpił do zdawania egzaminów w sesji poprawkowej, a przeszkody w zaliczeniu wymaganego przedmiotu zyskały poważny wymiar wówczas, gdy skarżący otrzymał ocenę niedostateczną. Rektor [...] poddał wnikliwej analizie przyczyny zaistniałego stanu rzeczy, mając na względzie art. 7 k.p.a. rozważył słuszny interes strony i interes społeczny, któremu ostatecznie przyznał prymat. Organ II Instancji uznał, iż w interesie społecznym leży aby proces kształcenia wyższego przebiegał sprawnie, studenci zdobywali usystematyzowaną wiedzę, terminowo zaliczali i rozliczali etapy nauki, aby finalnie uzyskać stopień zawodowy zwieńczający cały proces kształcenia.
Stanowisko organu uczelni jawi się jako zasadne jeśli weźmie się pod uwagę treść art. 189 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.p.s.w., który stanowi, iż student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów oraz jest obowiązany do przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni. W oparciu o powyższy przepis w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena legalności decyzji w sprawach studenckich przez sąd administracyjny musi uwzględniać nie tylko regulacje prawne rangi ustawowej, ale także postanowienia zawarte w regulaminie studiów. Student jako strona postępowania administracyjnego w sprawach wymienionych w art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest jednocześnie uczestnikiem zakładu administracyjnego, jakim jest uczelnia wyższa, przyjęcie go w poczet uczestników danej uczelni uwarunkowane jest m.in. złożeniem ślubowania, w którym kandydat na studenta przyrzeka w szczególności przestrzegać postanowień regulaminu studiów. Z tego względu podstawę prawną decyzji kierowanych do studentów stanowią nie tylko przepisy powszechnie obowiązujące, ale również wydane na podstawie delegacji ustawowych akty normatywne właściwych organów szkoły wyższej. Dlatego też ocena legalności decyzji w sprawach studenckich przez sąd administracyjny musi uwzględniać nie tylko regulacje prawne rangi ustawowej, ale także postanowienia zawarte w regulaminie studiów (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016r., sygn. akt I OSK 925/16 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Wydany na podstawie art. art. 62 ust. 1 i art. 161 ust. 1 i 2 u.p.s.w. Regulamin Studiów na [...] (uchwała Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], publik. Monitor [...] poz. 71) stanowi w § 35 ust. 9 pkt 2, iż dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania przez studenta zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Skarżący w drugim terminie poprawkowym nie zdał wymaganego przedmiotu, a zatem i nie zaliczył roku akademickiego 2015/2016. Nie sposób przy tym przyjąć, iż skarżący znalazł się w sytuacji dla niego wyjątkowej, której to organy [...] nie dostrzegły odmawiając chociażby udzielenia wnioskowanego urlopu zdrowotnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił zajęte w tej kwestii stanowisko. Z urzędu jest Sądowi wiadome (akta sprawy o sygn. II SA/Wa 1609/13), iż decyzją Instytutowej Komisji Rekrutacyjnej [...] z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący został przyjęty na I rok studiów na Wydziale [...]. Począwszy od 2013 r. skarżący nie zaliczył I roku studiów. Uchybianie obowiązkom studenta wielokrotnie tłumaczył ważnymi względami rodzinnymi i jak podaje organ wielokrotnie korzystał z urlopu okolicznościowego i zdrowotnego. Uczelnie wyższe zostały powołane m.in. aby kształcić
studentów w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy oraz umiejętności niezbędnych w pracy zawodowej, wychowywać studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, za umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka, kształcić i promować kadry naukowe, stwarzać warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów (art. 13 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 7 u.p.s.w.). Studiowanie, rozumiane jako uczestniczenie w życiu studenckim, nie jest tożsame ze zdobywaniem wiedzy i umiejętności, a więc nie jest też celem wyznaczonym przez przepisy u.p.s.w. Podstawowym obowiązkiem studenta, określonym w przepisach tej ustawy (art. 189 ust. 2 pkt 1) oraz w regulaminie studiów, jest uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a także składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w planie studiów. Skarżący na przestrzeni wielu lat nie wykazał aby usilnie dążył do osiągnięcia tak określonego rezultatu. W tych okolicznościach sprawy nie sposób przyjąć, aby organy [...] przekroczyły granice uznania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Nie sposób bowiem kwestionowanym przez skarżącego decyzjom przypisać cech arbitralności.
Jak wynika z akt sprawy (k.-12 akt administracyjnych - wydruk korespondencji malowej), skarżącemu wskazano, którzy wykładowcy sprawdzali jego testy egzaminacyjne i poinformowano o możliwości obejrzenia pracy. Skarżący poza stwierdzeniem, iż uniemożliwiono mu zapoznanie się z ocenioną pracą nie wykazał aby podejmował jakiekolwiek czynności zmierzające do weryfikacji uzyskanej oceny niedostatecznej. Choćby na etapie postępowania odwoławczego (mając na względzie, iż odwołanie wstrzymuje wykonalność zaskarżonej decyzji), poza argumentami zdrowotnymi i rodzinnymi, skarżący nie podnosił zarzutu nieobiektywności egzaminu z przedmiotu Praktyczna nauka języka angielskiego, nie wystąpił też do dziekana z wnioskiem o komisyjne sprawdzenie uzyskanych przez studenta wyników. W tych okolicznościach sprawy nie sposób też przyjąć, iż organ nie rozpoznał jej mając na względzie całokształt istotnych okoliczności sprawy. Zaś samo powoływanie się przez skarżącego na naruszenie art. 10 k.p.a. nie może osiągnąć zamierzonego przezeń skutku. Bowiem zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o czynnościach dowodowych lub o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.
Reasumując stwierdzić należy, iż organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz prawidłowo go przeanalizował. Nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy oraz ustosunkowanie się do niego przez Rektora [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym zaskarżona decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego.
Wobec powyższego, skarga jest bezzasadna i w konsekwencji podlega oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło