II SA/Wa 872/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-09-03
Skład orzekający: Joanna Kube, Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji publicznej, które nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem wymienionym w art. 3 § 2 PPSA, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie określonym w art. 3 § 2 PPSA. Pismo organu, które nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem kończącym postępowanie lub rozstrzygającym sprawę co do istoty, ani innym aktem wymienionym w tym przepisie, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga na takie pismo podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł o ustalenie prawa do nieodpłatnego korzystania z zakwaterowania zastępczego, argumentując, że przysługuje mu ono w związku z oddelegowaniem do pełnienia obowiązków sędziego. Organ administracji (Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM, a następnie Prezes WAM) pismami odmówił ustalenia tego prawa, wskazując na brak przesłanek ustawowych do zwolnienia z opłat. Skarżący uznał te pisma za decyzje i wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Kube, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, Protokolant - Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na pismo Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do nieodpłatnego korzystania z zakwaterowania zastępczego postanawia - odrzucić skargę -
Skarżący [...] R. K. pismem z dnia [...] lutego 2008 r., wniósł o wydanie decyzji w przedmiocie nieodpłatnego korzystania przez niego z zakwaterowania zastępczego i w uzasadnieniu podał, że w związku z oddelegowaniem go od dnia [...] maja 2004 r. do pełnienia obowiązków sędziego w Wojskowym Sądzie Okręgowym w W., tj. w związku z pełnieniem służby wojskowej poza miejscem stałego zamieszkania, przysługuje mu prawo do zakwaterowania zastępczego w lokalach będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. W dalszej części wskazał, że początkowo skierowano go (skierowaniem z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]) do zajęcia miejsca w pokoju nr [...] w internacie wojskowym nr [...] przy ul. [...], a następnie, bez skierowania, do pokoju nr [...] w tym samym internacie. Następnie otrzymał zawiadomienie w sprawie wysokości opłat za korzystanie z internatu wydane na podstawie art. 53 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i zobowiązano go do wnoszenia opłat w wysokości [...] zł lub [...] zł miesięcznie. Tymczasem w myśl art. 53 ust. 4a ustawy, przewiduje się zwolnienie z powyższych opłat żołnierzy posiadających członków rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy. Wprawdzie on sam takich członków rodziny nie posiada, jednakże ma on na utrzymaniu inne osoby, pozostając w związku "nieformalnym". Zatem – jego zdaniem – przywilej wynikający z treści art. 53 ust. 4a, rodzi nierówność wobec prawa, bowiem koszty utrzymania w internacie żołnierzy posiadających małżonków są takie same, jak żołnierzy ich nieposiadających. Tym bardziej, że on sam ponosi koszty utrzymania kwatery w miejscu stałego pobytu w S., zaś w praktyce ze zwolnienia tego korzystają również żołnierze zawodowi, którzy wprawdzie pozostają w związku małżeńskim, lecz faktycznie nie "żyją" razem ze współmałżonkiem. Zatem – zdaniem skarżącego – jest to drastyczna nierówność wobec prawa.
W odpowiedzi na powyższe, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. pismem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] wskazał, że zgodnie z treścią art. 53 ust. 3 pkt 4a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.), z opłat za zakwaterowanie tymczasowe w internatach lub w kwaterach internatowych są zwolnieni żołnierze, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 – 3, posiadający członków rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, to jest:
1) małżonek;
2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie, skarżący nie posiada wskazanych wyżej członków rodziny i jest zobowiązany wnosić opłaty za zakwaterowanie w pełnej wysokości. Taką samą opłatę ponosi żołnierz posiadający członków rodziny, jeżeli przydzielone mu miejsce w internacie o większej powierzchni użytkowej podstawowej, aniżeli powierzchnia maksymalna, o której mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy. Niezależnie od powyższego organ dodał, że żaden przepis ustawy nie nakłada na organ obowiązku wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie, bowiem w ustawie wyraźnie wskazano sytuacje, w których sprawa powinna być załatwiona w takiej formie. Wobec powyższego – zdaniem organu – nie mają tutaj zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
W odwołaniu z dnia [...] marca 2008 r. od powyższego pisma do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, skarżący uznał je za decyzję i w uzasadnieniu stwierdził, iż z uwagi na treść obowiązujących przepisów, nie spodziewa się jego uznania, to jednak oczekuje na jego rozpatrzenie. W tym mianowicie celu, żeby móc skierować sprawę do sądu administracyjnego, a w konsekwencji wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego celem oceny konstytucyjności art. 54 ust. 4a ustawy. W dalszej części uzasadnienia powołał się na argumenty zawarte już w piśmie z dnia 14 lutego 2008 r.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], powołał się na argumentację zawartą już w piśmie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] konstatując, że nie przysługuje od niego odwołanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. K., bez sprecyzowania zarzutów, wniósł o rozpoznanie niniejszej sprawy, argumentując to wywodami podniesionymi już w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej odrzucenie, bądź o oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega odrzuceniu. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W rozpoznawanej sprawie tymczasem, zarówno pismo Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], jak i poprzedzające je pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], nie jest przejawem działalności organu administracji publicznej, bądź jej braku wyrażonej w powyższym katalogu. Przede wszystkim zaś nie jest decyzją administracyjną.
Z treści art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.) wynika, że w ramach wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej Prezes Agencji i dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji wydają decyzje administracyjne w sprawach określonych w przepisach niniejszej ustawy, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Innymi słowy mówiąc, rozstrzyganie indywidualnych spraw na podstawie przepisów tej ustawy następuje w formie decyzji administracyjnej tylko wówczas, gdy kompetencję taką przewiduje konkretny przepis.
W myśl art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy, na zakwaterowanie tymczasowe są przeznaczone internaty i kwatery internatowe i zakwaterowanie w nich, zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 1, przysługuje żołnierzowi służby stałej. Jednakże zarówno do prawa zamieszkania w internacie, jak i do opłat (w tym zwolnienia z opłat) za owo zamieszkanie, nie przewiduje się wydania aktu organu administracji publicznej w formie decyzji. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego i odpłatności za to zakwaterowanie (Dz. U. z 2005 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), dyrektor oddziału regionalnego, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje żołnierzowi skierowanie do zamieszkiwania w internacie. Natomiast stawkę opłat za korzystanie z miejsca w internacie określa dyrektor oddziału regionalnego do dnia 31 marca każdego roku kalendarzowego, z mocą od dnia 1 kwietnia danego roku. W przypadku zmiany wysokości poniesionych kosztów utrzymania 1 m2 powierzchni użytkowej, stawka ta może być korygowana częściej niż raz w roku, z tym że nowa stawka obowiązuje od pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca następującego po dacie skorygowania stawki.
Reasumując, zaskarżone pismo nie podlega właściwości sądu administracyjnego, a takie stanowisko zbieżne jest z dotychczasowym orzecznictwem (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r. sygn. akt IV CKN 1621/00 – LEX nr 52404, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 1653/98 – LEX nr 55281).
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło