II SA/Wa 877/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-05
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję przyznającą uposażenie strażakowi, na mocy której strona nabyła prawo, w trybie art. 155 K.p.a., w celu przyznania dodatku motywacyjnego, jeśli strażak został już zwolniony ze służby?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić lub uchylić ostatecznej decyzji przyznającej uposażenie strażakowi w trybie art. 155 K.p.a. w celu przyznania dodatku motywacyjnego, jeśli strażak został już zwolniony ze służby. Prawo do uposażenia i dodatków do niego przysługuje wyłącznie czynnym strażakom, a prawo to wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Zmiana decyzji w takim przypadku byłaby sprzeczna z przepisami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, co uniemożliwia zastosowanie art. 155 K.p.a.Stan faktyczny
K. Z., były strażak, wnioskował o zmianę decyzji z 2017 r. przyznającej mu uposażenie, w celu dodania dodatku motywacyjnego. Organy administracji odmówiły, wskazując, że prawo do uposażenia wygasło wraz ze zwolnieniem ze służby. K. Z. argumentował, że wyrok sądu powszechnego potwierdził dyskryminację w przyznaniu dodatku, co wpływa na jego emeryturę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zmiana decyzji w trybie art. 155 K.p.a. jest niemożliwa z uwagi na przepisy ustawy o PSP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (zwany dalej także: Komendantem Główny PSP, organem odwoławczym), zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwana dalej: K.p.a., po rozpoznaniu odwołania K. Z. (zwany dalej także: wnioskodawcą, skarżącym), uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Staży Pożarnej w [...] (zwany dalej także: [...] Komendantem Wojewódzkim PSP, organem I instancji) z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w całości i orzekł co do istoty sprawy odmawiając zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...].
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
K. Z. (brygadier w stanie spoczynku) pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K. od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. Decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP
z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] został odwołany z zajmowanego stanowiska komendanta i przeniesiony do dyspozycji [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP od dnia [...] sierpnia 2017 r. W związku z przeniesieniem do dyspozycji decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] zostało przyznane ww. uposażenie, na które składało się: uposażenie zasadnicze według grupy 15, dodatek z tytułu wysługi lat, dodatek za posiadany stopień służbowy i dodatek służbowego.
W dniu 2 sierpnia 2017 r. do Komendanta Głównego PSP wpłynął raport K. Z. o zwolnienie ze służby z dniem [...] sierpnia 2017 r. na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
Komendant Główny PSP decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej zwolnił K. Z. z dniem [...] sierpnia 2017 r. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.
Wnioskiem z dnia 26 listopada 2019 r. K. Z. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP "o naliczenie i wypłacenie należnego mu dodatku motywacyjnego wraz ze skutkami za okres kwartału bezpośrednio poprzedzającego jego odejście ze służby na zaopatrzenie emerytalne w kwocie wówczas obowiązującej". Następnie, wobec nieuwzględnienia jego wniosku, pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. zwrócił się do Komendanta Głównego PSP o rozpatrzenie jego żądania, a wobec jego nieuwzględnienia pozwem z dnia 20 lipca 2020 r. wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z roszczeniem o zapłatę odszkodowania w kwocie 45.000 zł za dyskryminujące ukształtowanie wynagrodzenia i z roszczeniem o ukształtowanie jego angażu, jaki łączył go z pozwanym w okresie od czerwca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. w ten sposób, że dodatkowo będzie przysługiwał mu dodatek motywacyjny, wraz ze wszystkimi tego prawnymi skutkami, w tym w zakresie świadczeń emerytalnych, w wysokości 1.000 zł brutto miesięcznie.
W wyniku rozpoznania powyższego pozwu Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] listopada 2023 r. sygn. akt [...] zasądził od Skarbu Państwa – [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP na rzecz K. Z. kwotę 45.000 zł tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, a w pozostałym zakresie, tj. w zakresie roszczenia o ukształtowanie angażu - powództwo oddalił. Następnie, Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] czerwca 2024 r. sygn. akt [...] oddalił apelację K. Z. od części wyroku Sądu Rejonowego oddalającej powództwo.
Pismem z dnia 4 października 2024 r. K. Z. wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP o zmianę decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] dotyczącej przyznania uposażenia poprzez przyznanie dodatkowego składnika wynagrodzenia w postaci dodatku motywacyjnego w wysokości 760 zł brutto. Jako podstawę zmiany decyzji wskazał art. 155 K.p.a. oraz podniósł, że z ustaleń postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie sygn. akt [...] wynika jednoznacznie, że bezprawnie, w sposób dyskryminujący, został pozbawiony dodatku motywacyjnego, co narusza jego słuszny interes.
[...] Komendant Wojewódzki PSP decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...] odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia
2017 r.[...] .
Na skutek wniesionego odwołania, Komendant Główny PSP decyzją z dnia
[...] grudnia 2024 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję [...] Komendant Wojewódzki PSP z dnia [...] października 2024 r. nr [...]i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny PSP zarzucił organowi I instancji, że nie wskazał nie i nie wyjaśnił w sposób dostateczny podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do okoliczności faktycznych sprawy, co stanowi naruszenie wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.
[...] Komendant Wojewódzki PSP, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 155 K.p.a. oraz art. 86, art. 87 ust. 1 pkt 2 i 2a, art. 88 ust. 1 i art. 91 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U z 2024 r. poz. 1443), zwana dalej: ustawą o PSP, odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że materialnoprawną podstawę ustalania uposażenia strażaka w stanie prawnym obowiązującym w dniu [...] sierpnia 2017 r. stanowiły przepisy art. 86 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 2 i 2a, art. 88 ust. 1 oraz art. 91 ustawy o PSP.
Jednoczenie organ zaznaczył, że zgodnie z obowiązującym obecnie rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 września 2021 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2021 r. poz.1750), dodatek motywacyjny przyznaje się strażakowi w związku
z realizacją w danym okresie czynności służbowych spełniających przesłanki wymienione w § 6 tego rozporządzenia. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. obowiązywało natomiast rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Konstrukcja przepisu określającego prawo do dodatku motywacyjnego była wówczas odmienna niż aktualnie obowiązująca, ponieważ we wcześniejszym akcie normatywnym (adekwatnym do stanu faktycznego sprawy) występowało stwierdzenie "Dodatek motywacyjny może być przyznany". Oznacza to, że niezależnie od spełnienia wskazanych w przepisie przesłanek, przyznanie albo odmowa przyznania dodatku motywacyjnego należała do oceny i uznania podmiotu uprawnionego do decydowania w tej kwestii.
Organ podkreślił, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] nie zawierała orzeczenia o przyznaniu wnioskodawcy uznaniowego dodatku motywacyjnego. W pouczeniu od tej decyzji wnioskodawca został zaś pouczony o prawie, sposobie i terminie złożenia odwołania, z czego jednak nie skorzystał.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 K.p.a. i art. 155 K.p.a. jest natomiast postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem (w przeciwieństwie do postępowania głównego) nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a. jest zatem wyłącznie stwierdzenie w ustalonym uprzednio stanie faktycznym i prawnym istnienia lub nie przesłanek w nim określonych. W ocenie organu w niniejsze sprawie za zmianą decyzji ostatecznej nie przemawia interes społeczny. Natomiast słuszny interes wnioskodawcy został skonsumowany przyznanym przez sąd powszechny odszkodowaniem, a także ówczesnym brakiem po stronie wnioskodawcy szczególnych przesłanek przyznania dodatku motywacyjnego. Wnioskodawca pozostawał bowiem w dyspozycji [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP tylko jeden dzień. W dacie orzekania o wielkości i rodzaju elementów uposażenia wnioskodawcy [...] Komendant Wojewódzki PSP nie dysponował zatem żadnymi możliwymi do przywołania i wyliczanymi brzmieniem rozporządzenia przesłankami uzasadniającymi przyznanie dodatku motywacyjnego. Argument wnioskodawcy, że taka panowała niepisana zasada, poza podstawowym aspektem uznaniowości organu, obala natomiast fakt, że nie była to powszechna domena zachowań komendantów wobec podwładnych. Fakt zakończenia postępowania przed sądami powszechnymi nie jest zaś przekonywującym argumentem zaistnienia słusznego interesu strony.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP K. Z. zarzucił, że wbrew błędnemu stanowisku organu I instancji, w sprawie wystąpiły łącznie wszystkie określone w art. 155 K.p.a. przesłanki do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. wyraźna zgoda strony, istnienie słusznego interesu strony lub interesu społecznego, brak przepisu szczegółowego sprzeciwiającego się uchyleniu lub zmianie decyzji.
Skarżący podkreślił, że Sąd Pracy jednoznacznie ustalił, iż doszło do dyskryminacji w postępowaniu pracodawcy wobec jego osoby. Nie zgodził się z argumentami uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że otrzymał jakąkolwiek rekompensatę pieniężną. Przyznane przez Sąd Pracy odszkodowanie zasadzone zostało bowiem z zupełnie innego tytułu, tj. naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu. Zasądzone z tego tytułu wyrokiem Sądu Pracy odszkodowanie nie zastąpiło/wyeliminowało przyczyny w postaci nieuwzględnienia w jego uposażeniu dodatku motywacyjnego. Okoliczność ta przekłada się na zmniejszenie jego świadczenia emerytalnego.
W toku postępowania przed Sądem Pracy zostało natomiast wykazane, że spełniał przyjęte kryteria do przyznania dodatku motywacyjnego. Zeznał to m.in. jego bezpośredni zwierzchnik, który najlepiej znał jego zaangażowanie, sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych i wysoko cenił jego pracę. Na skutek arbitralnych, nieuzasadnionych decyzji osób, które nie miały bezpośredniego wglądu w jego pracę, doszło do dyskryminującego pozbawienia go rzeczonego dodatku. Skarżący podkreślił, iż sporny dodatek otrzymywali wszyscy strażacy odchodzący na emeryturę z Komendy Wojewódzkiej PSP, w tym samym czasie co on i nie było problemu, że osoby te były w dyspozycji Komendy Wojewódzkiej PSP przez krótki czas.
Fakt, że nie odwołał się od razu i nie kwestionował braku przyznania ww. dodatku, nie oznaczał, iż godził się na powyższe. Dowodzi tego jego późniejsze stanowisko w sprawie przed Sądem Pracy, gdzie domagał się korekty angażu, czego sąd nie mógł ostatecznie wykonać, ze względu na wymagany tryb administracyjny.
Komendant Główny PSP, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do istoty sprawy odmawiając zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji przekroczył granice rozpoznania, ponieważ postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Natomiast organ I instancji dokonał takiego rozpoznania. Z tych względów organ odwoławczy podjął swoje rozstrzygnięcie w ramach decyzji kuratoryjnej - pomimo, że co do zasady rozstrzygnięcia są tożsame.
W ocenie organu odwoławczego, zmiana decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], zgodnie z wnioskiem skarżącego, oznaczałaby zmianę stanu faktycznego prowadzonego wcześniej postępowania. Zmiana decyzji w trybie art. 155 K.p.a., a tym samym przyznanie strażakowi dodatku motywacyjnego, byłaby bowiem tożsama z ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Tak określone żądanie zmiany, jak i prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w świetle art. 155 K.p.a. uznać należy za niezasadne. Wobec powyższego, podniesiona przez skarżącego w odwołaniu argumentacja nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa.
Przeszkodę dla zmiany decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] stanowi też okoliczność, że skarżący żądający przyznania w angażu z 2017 r. składnika uposażenia, od [...] sierpnia 2017 r. nie pełni już służby. Tym samym przyznaniu mu tego składnika uposażenia sprzeciwia się szereg przepisów ustawy o PSP mających zastosowanie co do zasady do strażaków w "czynnej" służbie. Jak wynika bowiem z art. 85 ust. 2 ustawy o PSP, z tytułu służby strażak otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 91 ust. 3 ww. ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie strażaka ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Prawo skarżącego do uposażenia wygasło zatem w sierpniu 2017 r. i nie może on obecnie żądać zmiany decyzji ustalającej mu ówcześnie uposażenie i składniki do uposażenia pochodne.
W skardze na powyższą decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia [...] marca 2025 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. Z. zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie art. 155 K.p.a., poprzez uznanie, iż przepis ten nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i jej zmiany w żądanym przez skarżącego zakresie;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, mający istotny wpływ na jej teść poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...];
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, mający istotny wpływ na jej teść poprzez uznanie, iż nie zachodzą szczególne przesłanki, które przemawiają za zmianą decyzji ostatecznej, w sytuacji kiedy
z wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. sygn. akt [...] wynika jednoznacznie, iż poprzez pozbawienie dodatku motywacyjnego doszło do rażącej dyskryminacji skarżącego;
4. dowolną i błędną konstatację, iż nie zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki dopuszczalności zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej
w oparciu o art. 155 K.p.a. w postaci: wyrażenia zgody przez stronę, zaistnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, braku przepisu szczególnego sprzeciwiającemu się uchyleniu lub zmianie, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego i okoliczności sprawy prowadzi do przeciwnych wniosków;
5. dowolne i błędne ustalenie, iż przepisy ustawy o PSP wykluczają możliwość zastosowania art. 155 K.p.a., co miałoby rzekomo wynikać z braku jakichkolwiek wyjątków w ustawie o PSP od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 K.p.a.;
6. naruszenie art. 16 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wybiórczą interpretację, jakoby przepis ten wykluczał stosowanie art. 155 K.p.a. do sytuacji skarżącego, z pominięciem m.in. brzmienia tego przepisu, iż uchylenie lub zmiana decyzji może nastąpić w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych;
7. rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy w ramach decyzji kuratoryjnej co pozbawiło de facto skarżącego postępowania dwuinstancyjnego w trybie administracyjnym;
8. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji, mający istotny wpływ na jej treść poprzez uznanie, iż uzupełnienie ostatecznej decyzji o żądaną przez skarżącego zmianę stanowiłoby zmianę stanu faktycznego prowadzonego wcześniej postępowania i przyznanie strażakowi dodatku motywacyjnego byłoby tożsame z ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem - co stoi
w rażącej sprzeczności z okolicznościami ustalonymi w wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. sygn. akt [...];
9. naruszenie art. 155 K.p.a., art. 85 ust. 2 oraz art. 91 ust. 3 ustawy o PSP poprzez dowolną i błędną konstatację, jakoby fakt, iż obecnie skarżący nie pełni służby, uniemożliwiał zmianę zaskarżonej decyzji;
10. pominięcie okoliczności, iż żądanie zmiany zaskarżonej decyzji ostatecznej dotyczy okresu, kiedy skarżący był strażakiem w czynnej służbie, co jest zgodne m.in. z art. 91 ust. 3 ustawy o PSP;
11. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, czynienie dowolnych ustaleń faktycznych, nieopartych na całości materiału dowodowego sprawy, błędną i dowolną analizę materiału dowodowego sprawy.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji poprzez uwzględnienie wniosku o zmianę/uzupełnienie decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] poprzez przyznanie skarżącemu dodatkowego składnika wynagrodzenia w postaci dodatku motywacyjnego w wysokości 760 zł brutto oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone postępowaniem mającym na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i zebraniem dowodów. W toku postępowania administracyjnego nie rozważono wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zastosowano właściwych regulacji prawnych. W szczególności zupełnie pominięto ustalenia wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. sygn. akt [...], w którym jednoznacznie stwierdzono, że doszło do rażącej dyskryminacji skarżącego w zakresie braku przyznania dodatku motywacyjnego.
W ocenie skarżącego, w sprawie spełnione zostały łącznie wszystkie określone w art. 155 K.p.a. przesłanki zmiany (uchylenia) decyzji ostatecznej. Ponadto, wbrew stanowisku organu odwoławczego, zmianie decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się żadne przepisy szczegółowe, w tym ustawa o PSP. Organy pomijają też istotną dla sprawy okoliczność, że Sąd Pracy w [...] zasądził odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu. Jednakże nie wyeliminowana została przyczyna w postaci angażu (decyzji ostatecznej), w którym nie otrzymał on należnego dodatku motywacyjnego, która cały czas rzutuje na zmniejszenie jego emerytury.
Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku organu, na skutek zmiany decyzji ostatecznej nie doszłoby do ponownego merytorycznego badania sprawy i zmiany stanu faktycznego. Żądana zmiana dotyczy zaś okresu, w którym był jeszcze strażakiem w czynnej służbie.
Komendant Główny PSP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie uznając podniesione w skardze zarzuty za niezasadne oraz podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Komendanta Głównego PSP z dnia [...] marca 2025 r. nr [...], którą organ ten uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w całości i orzekł co do istoty sprawy odmawiając zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...].
Przepis art. 155 K.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 K.p.a. stosuje się odpowiednio.
W świetle przepisu art. 155 K.p.a., dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest zatem spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych.
Możliwość zastosowania art. 155 K.p.a. pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji prawidłowych i dotkniętych wadami niekwalifikowanymi. Postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu jest wprawdzie postępowaniem odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna, to jednak toczy się w tej samej, z materialnoprawnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Sposób rozstrzygnięcia sprawy w trybie omawianego przepisu może być dokonany tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania tego trybu jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego oraz z udziałem tych samych stron. Z tego względu, dokonując oceny decyzji, w stosunku do której strona domaga się zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 K.p.a., koniecznym jest poddanie ocenie również przepisu prawa materialnego, w oparciu o który wydano decyzję "pierwotną".
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że dla zastosowania trybu określonego w art. 155 K.p.a. nie ma znaczenia to, czy decyzja ma charakter związany, czy uznaniowy, istotne jest natomiast aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 K.p.a. musi być więc interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 155 K.p.a., należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 K.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06 publ. CBOSA).
Należy jednocześnie podkreślić, że ustawowa przesłanka o jakiej mowa w art. 155 K.p.a. tj. słuszny interes strony, nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną odnoszącą się do danej sprawy i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu strony tylko z art. 155 K.p.a., istnienie tego słusznego interesu musi wynikać z rozwiązań materialnoprawnych na podstawie których wydana została ostateczna decyzja, co do której uruchomiono tryb z art.155 K.p.a.
W sytuacji zatem, gdy przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji względnie jej uchylenie, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną, to co do zasady nie ma przeszkód, by na gruncie omawianej regulacji doszło także do zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2893/17 publ. CBOSA).
Organ, dysponując zgodą strony na zmianę lub uchylenie decyzji, w pierwszej kolejności ustala zatem, czy przepisy prawa materialnego dają mu możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, a dopiero później rozważa, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana lub uchylenie decyzji zgodnie z żądaniem strony nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. W interesie społecznym leży bowiem poszanowanie prawa, a słuszny interes strony może być uwzględniany wyłącznie w granicach określonych prawem.
Uwzględniając powyższe, jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organu, że zmiana ostatecznej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] poprzez przyznanie skarżącemu dodatkowego składnika uposażenia w postaci dodatku motywacyjnego, nie jest obecnie możliwa, gdyż stoją temu na przeszkodzie przepisy ustawy o PSP.
Należy bowiem mieć na względzie, że skarżący nie jest już czynnym strażakiem i nie pozostaje w dyspozycji [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP, gdyż z dniem [...] sierpnia 2017 r. został zwolniony ze służby w PSP.
Zgodnie zaś z przepisami art. 85 ust. 1 i art. 91 ust. 3 ustawy o PSP, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania strażaka na stanowisko służbowe i wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie strażaka ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia (art. 86 ww. ustawy).
W świetle przywołanych przepisów ustawy o PSP przyznanie prawa do uposażenia dotyczy wyłącznie czynnego strażaka. Tylko bowiem strażakowi przysługuje uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Z kolei dodatki do uposażenia jakie otrzymuje strażak są ściśle związane z uposażeniem. Prawo do dodatku nie przysługuje bez prawa do uposażenia. Nie można zatem przyznać prawa do dodatku motywacyjnego w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest bowiem świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje.
W sytuacji zatem, gdy skarżącemu w decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie przyznano dodatku motywacyjnego, organ nie może obecnie rozstrzygać w przedmiocie przyznania tego dodatku.
Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. nie mógł znaleźć zastosowania. Stoją bowiem temu na przeszkodzie przepisy szczególne, tj. przepisy ustawy o PSP regulujące kwestie powstania i wygaśnięcia prawa do uposażenia.
Powyższe prowadzi do uznania, że w niniejszej sprawie nie zaistniały też przesłanki w postaci interesu społecznego lub słusznego interesu strony warunkujące zastosowanie art. 155 K.p.a. Jak już bowiem wyżej wskazano, obie te wartości muszą znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa, co wynika z zasady praworządności wyrażonej w art. 6 K.p.a. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w analizowanym trybie nie może prowadzić do wydania decyzji niezgodnej z prawem (w niniejszej sprawie z ustawą o PSP), a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku zastosowania ww. trybu wobec ostatecznej decyzji z dnia [..] sierpnia 2017 r. [...] przyznającej skarżącemu uposażenie.
Bez znaczenia w tym kontekście są ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z dnia [...] listopada 2023 r. sygn. akt [...], w którym zasądzono od Skarbu Państwa – [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP na rzecz skarżącego kwotę 45.000 zł tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, gdyż podstawę rozstrzygnięcia tego Sądu stanowiły inne regulacje prawne, tj. przepisy Kodeksu Pracy.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., bowiem organ podjął wszelkie niezbędne czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Prawidłowo uznał, że art. 155 K.p.a. nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnił, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.
Rozumiejąc zatem rozgoryczenie skarżącego niekorzystnymi dla niego skutkami finansowymi nieprzyznania mu dodatku motywacyjnego, podkreślić jednak należy, że granicą możliwości zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a. jest kolizja z prawem. Przyznanie skarżącemu dodatku motywacyjnego możliwe było do dnia faktycznego zakończenia pełnienia przez niego służby, tj. do dnia [...] sierpnia 2017 r. Po tym terminie działanie organu byłoby sprzeczne z prawem.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło