II SA/Wa 878/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przydziału kwatery stałej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz R. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrot kosztów procesu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] grudnia 2011 r., orzekającej o odmowie uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. w sprawie przydziału R. S. osobnej kwatery stałej położonej w T. przy ul. [...] m. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał, co następuje: Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. przydzielił st. chor. R. S. osobną kwaterę stałą Nr [...] przy ul. [...] w T. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery uwzględniono także R. S. - żonę i K. S. - syna. Małżeństwo R. i R. S. zostało rozwiązane przez rozwód, wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...] Wydział Cywilny Rodzinny. W dniu [...] maja 2011 r. R. S. został zwolniony z Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. i z dniem [...] maja 2011 r. skierowany do Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. R. S. wymeldował się z lokalu w T. w dniu 3 października 2011 r., a w dniu 24 października 2011 r. dokonał zameldowania na pobyt stały w miejscowości L. Nr domu [...], gmina S. W dniu 17 listopada 2011 r. żołnierz wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z wnioskiem o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2001 r., w trybie art. 155 Kpa, wskazując, że zmienił miejsce pełnienia służby wojskowej. Organ wszczął stosowne postępowanie i wezwał zainteresowanego do wykazania interesu, który przemawia za uchyleniem decyzji. Pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. (data wpływu) R. S. wyjaśnił, iż wielokrotnie, od kilku lat, bezskutecznie ubiegał się o cyt. "uwolnienie" go od tego mieszkania, wskazując za każdym razem, że tam nie mieszka i nie ma praktycznej możliwości mieszkania, z uwagi na fakt zamieszkiwania byłej żony, która nie poczuwa się do obowiązku płacenia czynszu, a który to obowiązek spoczywa na nim. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. Zainteresowany żołnierz odwołał się do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2012 r. podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ II instancji uznał, iż osoba, która rezygnuje z uprawnień wynikających z decyzji o przydziale kwatery musi w formie protokolarnej przekazać i zdać lokal mieszkalny, dokonując jednocześnie, rozliczeń z Agencją, zgodnie z treścią art. 32 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zwolnienie lokalu oznacza wydanie właścicielowi lokalu w stanie wolnym od osób i rzeczy, czyli w stanie umożliwiającym swobodne nim władanie. Uwzględnienie wniosku strony o uchylenie omawianej decyzji, bez faktycznego wydania i przekazania lokalu znajdującego się w T. przy ul. [...], spowodowałoby, iż przedmiotowy lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje obecnie R. S., będzie zajmowany bez tytułu prawnego, a ciężar faktycznego doprowadzenia do zwolnienia lokalu zostanie przerzucony na organy Agencji. Organ wywodząc, że za uchyleniem tej decyzji nie przemawia interes społeczny, ani słuszny, a więc prawnie chroniony, interes wnioskodawcy, uznał, iż w powyższej sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia w trybie art. 155 Kpa. W rozpatrywanej sprawie przyczyną wniosku R. S. o uchylenie decyzji jest zmiana sytuacji faktycznej. Na zmianę tej sytuacji składa się zmiana stanu cywilnego strony, opuszczenie lokalu oraz zmiana miejsca pełnienia służby. Skutkiem zmiany miejsca pełnienia służby wojskowej przez stronę jest nabycie przez niego uprawnień do zakwaterowania w miejscowości w której pełni służbę, zgodnie z treścią art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienia R. S. do zakwaterowania zostały zrealizowane poprzez przydział miejsca w kwaterze internatowej, wydany przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Z. Ponadto R. S. zrezygnował z przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, co spowodowało umorzenie postępowania w sprawie wydania decyzji przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego na jego rzecz. W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z przekształceniem faktów prawnie istotnych, które w świetle art. 41 ust. 1 pkt. 2, w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) mogą stanowić podstawę nowej sprawy. W świetle powyższego nie występuje tożsamość stanu faktycznego, co uniemożliwia uchylenie decyzji w trybie art. 155 Kpa. R. S. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia obu decyzji podjętych w niniejszej sprawie przez wojskowe organy mieszkaniowe. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 155 Kpa; poprzez błędną wykładnię pojęcia tożsamości sprawy administracyjnej na tle podnoszonych przez skarżącego okoliczności jak zmiana miejsca pełnienia służby i w związku z tym niezamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, zmiana stanu cywilnego, a w efekcie przyjęcie błędnej interpretacji pojęcia "słusznego interesu strony"; - naruszenie art. 32 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną jego wykładnię. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wnosił o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ wskazał, iż ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej nie zawiera przepisów regulujących przedstawioną w niniejszej sprawie sytuację faktyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga jest zasadna. Po pierwsze, zgodnie z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, celem wojskowych organów mieszkaniowych jest zapewnianie mieszkań żołnierzom zawodowym, zgodnie z zasadami w ustawie tej zawartymi, które przede wszystkim łączą prawo żołnierza zawodowego do lokalu mieszkalnego – tu osobnej kwatery, z miejscem pełnienia przez niego służby, dla dobra tej służby (porównaj art. 1 ust. 1 pkt 1, a zwłaszcza art. 12 ust. 2 , art. 16 i art. 17 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej). W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż R. S. od maja 2011 r. pełni służbę w Jednostce Wojskowej zlokalizowanej w innej części Polski niż poprzednio, gdy otrzymał przedmiotową osobną kwaterę w T. Nadto uległy zmianie (ograniczeniu) jego potrzeby mieszkaniowe, albowiem od 2006 r. jest rozwiedziony. Żołnierz ten wyprowadził się z przedmiotowej kwatery w T., wymeldował się z niej i złożył oświadczenie woli o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2001 r. o przydziale przedmiotowej kwatery. Od października 2011 r. jest zameldowany na pobyt stały w innej miejscowości. Zatem niezależnie od wniosku R. S. złożonego w trybie art. 155 Kpa o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2001 r. o przydziale przedmiotowej kwatery w T., wobec ujawniana się powyższych okoliczności, właściwy wojskowy organ mieszkaniowy powinien wdrożyć postępowania o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowej kwatery, zgodnie z celami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Niezrozumiałym jest tu podnoszony przez organ obowiązek rozliczenia się żołnierza, zgodnie z treścią art. 32 omawianej ustawy i zwolnienia lokalu w stanie wolnym, rozumiany jako spowodowanie przez skarżącego zwolnienia przedmiotowego lokalu również przez jego byłą małżonkę i zamieszkującego z nią zgodnie z wyrokiem rozwodowym syna. R. S. nie ma żadnego tytułu prawnego do wyegzekwowania takiego zachowania wobec powyższych osób. Natomiast wojskowe organy mieszkaniowe, jako prawny dysponent przedmiotowego lokalu, prawo do żądania opróżnienia lokalu posiadają i powinny zmierzać do jego realizacji (art. 37a). W tym zakresie zarzuty zawarte w skardze są trafne. Przypisywanie skarżącemu prawa do przedmiotowego lokalu w T., wbrew jego woli i miejsca pełnienia służby, a także wobec faktów dokonanych (wymeldowanie się i faktyczne wyprowadzenie się z lokalu), stanowi niewłaściwe wykonywanie zadań przez wojskowe organy mieszkaniowe. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący ma prawo do przyznania mu lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscu pobliskim (art. art. 21 i art. 24 omawianej ustawy). Trafnie zatem skarżący wskazuje te przepisy jako jego interes prawny, uzasadniający zastosowanie w niniejszej sprawie art. 155 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podziela zasadności twierdzenia organu o braku tożsamości sprawy administracyjnej, jako przeszkody w zastosowaniu art. 155 Kpa. Dla ustalenia tożsamości przedmiotu sprawy decydujące znaczenie ma treść praw i obowiązków. Występuje ona gdy zostanie zachowana identyczność skonkretyzowanych praw i obowiązków. Dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialno-prawnym. Uchylenie w trybie art. 155 Kpa danej decyzji następuje w granicach stanu faktycznego i prawnego sprawy "pierwotnej", a zatem w granicach sprawy zakreślonej decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Zatem nie można przyjąć za słuszne poglądu, że uchylając przedmiotową decyzję ostateczną z dnia [...] maja 2001 r. organ dokona ponownej merytorycznej oceny wniosku. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tożsamą sprawą administracyjną tak pod kątem podmiotowym. Przedmiotem decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. był przydział osobnej kwatery stałej położonej w T. przy ul. [...]. Przydział kwatery to właśnie przedmiot sprawy, który pozostaje nadal ten sam. Wyjaśnić tu należy, iż przydział ten od strony podmiotowej nastąpił wyłącznie na rzecz żołnierza zawodowego w osobie R. S., co pozostaje w zgodności z założeniami i celami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP tj. zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Podkreślenia wymaga tu, iż decyzją z dnia [...] maja 2001 r. prawo do kwatery nabył jedynie żołnierz i to on jest podmiotem praw wypływających z treści powyższej decyzji. Członkowie rodziny żołnierza są jedynie uwzględniani do naliczenia normy mieszkaniowej i mają pośrednie prawo do korzystania z kwatery póki decyzja o przydziale pozostaje w obrocie prawnym, ale nie mogą sobie rościć żadnych praw z decyzji przydziałowej, nie są bowiem bezpośrednim adresatem tego prawa. Rozwód sam w sobie także nie powoduje i nie może powodować zmiany w zakresie kształtowania praw wynikających z decyzji o przydziale lokalu. Organ operując pojęciem "tożsamości sprawy" myli pojęcia i jako "tożsamości sprawy" traktuje cały konglomerat zdarzeń faktycznych (rozwód, zmiana miejsca pełnienia służby, wymeldowanie się i opuszczenie lokalu przez żołnierza), które są jedynie okolicznościami danej sprawy i nie stanowią jej przedmiotu. W niniejszej sprawie istnieje tożsamość sprawy w rozumieniu jej przedmiotu – decydowanie o prawie do przedmiotowej kwatery oraz podmiotu, którym niezmiennie pozostaje konkretny żołnierz zawodowy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152, a w zakresie kosztów (zwrot wpisu sadowego i wynagrodzenia zastępstwa prawnego), na zasadzie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.