II SA/Wa 881/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. w sprawie ze skargi A.W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby postanawia: odrzucić skargę. Centralna Komisja Lekarska [...] (skład orzekający w K.) orzeczeniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...], rozpatrzyła odwołanie osoby orzekanej – A. W. - od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej [...] w K. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] i na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz.1822) uchyliła zaskarżone orzeczenie, jednocześnie decydując o wydaniu własnego, odpowiadając tym samym na skierowanie z dnia [...] styczeń 2016 r. nr [...] wystawione przez Zakład Emerytalno-Rentowy [...] w C. w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Centralna Komisja Lekarska [...] rozpoznała u orzekanego przebytą obustronną endoprotezoplastykę obu stawów biodrowych z powodu jałowej martwicy głów kości ICD-10 M16 (w części A orzeczenia) i stwierdziła procentowy uszczerbek na zdrowiu: "bez pkt 0% (zero procent)" (pkt 1 i 2 w części B orzeczenia). Stwierdziła także, iż uszczerbek na zdrowiu, powstały wskutek choroby nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (pkt 3 w części B orzeczenia). W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja Lekarska [...] podniosła, iż przebyta obustronna endoprotezoplatyka obu stawów biodrowych z powodu jałowej martwicy głów kości udowych, nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ponieważ nie figuruje w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie wykazu chorób pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji, SG, PSP i BOR oraz ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, SG, PSP i BOR. (Dz. U. z 2014 r., poz. 866). W przedmiotowym orzeczeniu zawarto pouczenie, że od orzeczeń komisji podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych w zakresie dot. oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (prawo do świadczeń, ich zakres i wysokość z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do właściwego sądu wg zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego). Powyższe orzeczenie zostało doręczone A. W. w dniu [...] października 2016 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. A. W. wniósł odwołanie od orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] do Sądu Okręgowego w W. [...]. Sąd Okręgowy w W. [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt [...] odrzucił odwołanie oraz przekazał sprawę do rozpoznania właściwemu rzeczowo Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy podniósł, iż orzeczenia komisji lekarskich [...] można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, czy z niej zwalniana. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97. Wprawdzie uchwała ta dotyczyła wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, jednakże oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje Sąd uznał, że nie ma podstaw do uznania, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego. Drugą natomiast kategorię orzeczeń wydawanych przez komisje lekarskie [...] stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, czy emerytalnych. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez komisje lekarskie, lecz przez właściwe organy emerytalno-rentowe. Orzeczenia komisji lekarskich [...] w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu Okręgowego sprawę niniejszą należy zaliczyć do pierwszej z wymienionych kategorii. Tym samym niedopuszczalna jest droga sądowa przed Sądem Okręgowym w sprawie której przedmiotem jest zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej [...]. Sprawa ta należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Nie podzielając powyższego stanowiska Sądu Okręgowego w W. należy wskazać, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem odwołania (skargi) uczynił orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza Policji doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Zaskarżone orzeczenie zapadło na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 866), wydanego na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2014 r., poz. 616). Zgodnie z art. 32 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r., Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, ministrem właściwym do spraw pracy oraz ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia: 1) wykaz chorób pozostających w związku z pełnieniem służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biurze Ochrony Rządu, uwzględniając ich związek ze szczególnymi warunkami lub właściwościami każdej ze służb; 2) sposób ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu, uwzględniając możliwość wystąpienia wielomiejscowych naruszeń sprawności organizmu oraz wpływ upośledzeń czynności organizmu mogących istnieć przed wypadkiem lub chorobą na ocenę procentową uszczerbku na zdrowiu; 3) wykaz norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu, mając na względzie aktualny stan wiedzy medycznej. Stosownie do treści art. 31 tej ustawy, o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanym wskutek wypadku lub choroby orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Wyjaśnić należy, że komisje lekarskie, działające m.in. w sprawach funkcjonariuszy Policji, są organami administracji publicznej i swoje rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, jak i samej zdolności do służby. Natomiast druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów m.in. emerytalno-rentowych. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają one charakter wyłącznie orzeczeń wstępnych, jawiących się jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (patrz uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/100, publik. ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, będące przedmiotem niniejszego postępowania, zostało wydane w związku z koniecznością ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu byłego funkcjonariusza Policji doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Zatem orzeczenie to należy do drugiej z omawianych grup orzeczeń, które nie mają samodzielnego bytu i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Wobec tego sprawa z "odwołania" skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) i jako taka nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Pomimo wadliwości postanowienia Sądu Okręgowego w W., przekazującego sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie niedopuszczalne jest odrzucenie skargi z tego powodu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, bowiem w sprawie tej sąd powszechny uznał się za niewłaściwy (art. 58 § 4 p.p.s.a.). Nie oznacza to jednak braku możliwości odrzucenia przez sąd administracyjny skargi w sprawie, w której sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, z innych przyczyn, określonych w art. 58 § 1 p.p.s.a. W świetle postanowień art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Jak wynika z akt sprawy, orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] października 2016 r. zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] października 2016 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej przedmiotowe orzeczenie. Skargę nazwaną "odwołaniem" A. W. sporządził w dniu [...] tycznia 2017 r. i wpłynęła ona do Zakładu Emertytalno – Rentowego [...] w dniu [...] stycznia 2017 r., co z kolei wynika z treści pisma i odbitej nań pieczęci potwierdzającej datę wpływu "odwołania". Skarżący wniósł zatem skargę (odwołanie) od orzeczenia z dnia [...] października 2016 r. z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. W tej sytuacji stwierdzić należy, że skarga została wniesiona po terminie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę.