II SA/Wa 882/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L., w dniu [...] lutego 2008 r. wydał postanowienie nr [...], którym nie wyraził zgody na wydanie M. K. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w L. przy ul. [...] większym o ponad 10 m- powierzchni użytkowej podstawowej niż wynikająca z przysługujących norm. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że przedmiotowy lokal mieszkalny to dwa pokoje z kuchnią o powierzchni użytkowej podstawowej 28 m- i użytkowej 47, 2 m-. Prawo do zamieszkiwania w tym lokalu zostało M. K. przyznane decyzją Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w L. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej lokalu, uwzględniono trzy osoby, tj. ww., jego żonę i syna, którzy zostali uprawnieni do zamieszkiwania w nim. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] maja 2006 r., sygn. akt [...] małżeństwo M. K. zostało rozwiązane. Ww. został zwolniony z zajmowanego stanowiska, co spowodowało wygaśnięcie decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, natomiast zachował on prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym o powierzchni do jednej normy (7 - 10 m- powierzchni użytkowej podstawowej). W związku z wyznaczeniem M. K. na nowe stanowisko służbowe, Szef Orkiestry Garnizonowej w L. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. o wydanie dla ww. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, natomiast Dyrektor Oddziału Regionalnego wystąpił z wnioskiem do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania przez M. K. w zajmowanym dotychczas lokalu mieszkalnym, którego powierzchnia użytkowa podstawowa jest o 18 m- większa od przysługującej ww., według 1 normy. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkniowej nie wyraził zgody na wydanie wnioskowanej decyzji. Brak zgody uzasadnił tym, że w L. występują niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych, posiadających uprawnienia do 3, czy też 4 normy (21 - 40 m- powierzchni użytkowej podstawowej). Na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, M. K. złożył do Ministra Obrony Narodowej zażalenie, w którym zarzucił, że Szef Orkiestry Garnizonowej w L. całkowicie bezzasadnie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, bowiem nie był do tego uprawniony. Uprawnionym byłby ewentualnie jego bezpośredni przełożony, tzn. Dowódca Kapelmistrz Orkiestry. Ww. podniósł również, że brak było zarówno podstawy faktycznej, jak i prawnej do występowania z takim wnioskiem, gdyż decyzja o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w L. nie wygasła, ponieważ wbrew twierdzeniu organu nie został on zwolniony z zajmowanego stanowiska i nadal zajmuje stanowisko starszego muzyka solisty. Zdaniem skarżącego fakt, że jego małżeństwo zostało rozwiązane nie mógł mieć wpływu na prowadzone postępowanie, bowiem nadal jest ojcem, ma szerokie kontakty z synem, z którym ma spędzać dwa weekendy w miesiącu. Sporny lokal na własny koszt wyremontował, a jego syn ma w nim oddzielny pokój. Poinformował także, że pozostaje w konkubinacie i planuje zawarcie związku małżeńskiego, co czyni niecelowym pozbawienie go lokalu, który zajmuje od kilku lat i który przystosował dla potrzeb własnych i swojej rodziny. Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 138 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 268a Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia, w dniu [...] kwietnia 2008 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a organ pierwszej instancji w sposób właściwy zinterpretował art. 26 ust. 6 zd. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, gdyż w garnizonie, w którym skarżący pełni służbę, nie są w pełni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych, którzy oczekują na lokal mieszkalny i posiadają uprawnienia do 3 i 4 normy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ stwierdził m.in., że zaskarżone postanowienie rozstrzygało jedynie w zakresie wniosku Dyrektora Oddziału Regionalnego i wskazał na art. 24 ust. 1 powyżej powołanej ustawy. W związku z twierdzeniem skarżącego, że decyzja o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu nie wygasła, organ odwoławczy wskazał na rozkaz personalny nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] maja 2007 r. o zwolnieniu skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego starszego muzyka solisty w Orkiestrze Garnizonowej w L. i z dniem 1 lipca 2007 r. wyznaczeniu na analogiczne stanowisko służbowe, na okres kadencji do 30 czerwca 2010 r. Decyzja przyznająca skarżącemu prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym obejmowała pełnienie przez niego obowiązków na stanowisku starszego muzyka solisty przez okres kadencji, tj. od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2007 r., ustalony rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2004 r. Z tych względów, decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. o prawie zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym wygasła. Ponadto organ stwierdził, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z jego sytuacją rodzinną i osobistą nie powodują, że posiada on uprawnienie do normy wyższej, niż jedna. Postanowienie Ministra Obrony Narodowej stało się przedmiotem skargi wniesionej przez M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj.: 1. art. 26 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie, iż na dzień wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, skarżącemu przysługiwały 3 normy powierzchni użytkowej podstawowej, 2. art. 24 ust. 1 powyżej określonej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, 3. art. 21 ust. 1 ustawy określonej w pkt 1, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zwolnienie z zawodowej służby wojskowej jest tożsame w skutkach ze zwolnieniem z zajmowanego stanowiska służbowego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmuje takie stanowisko, na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na tym stanowisku w lokalu mieszkalnym lub w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe lub zajmuje takie stanowisko, albo w miejscowości pobliskiej, bądź wydaje decyzję, o której mowa w ust. 6. (...). Natomiast art. 26 ust. 6 powołanej ustawy stanowi, że dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej podstawowej do 10 m- większej, niż wynikająca z przysługujących norm, o ile lokal nie jest niezbędny na zakwaterowanie żołnierza służby stałej o większej liczbie przysługujących norm. Prezes Agencji, na wniosek dyrektora oddziału regionalnego Agencji, może wyrazić zgodę na wydanie decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większym o ponad 10 m2 powierzchni użytkowej podstawowej, niż wynikający z przysługujących norm, o ile lokal nie jest niezbędny na zakwaterowanie żołnierza służby stałej o większej ilości przysługujących norm. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w L. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. przyznał skarżącemu prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul [...] w L., na czas pełnienia obowiązków na stanowisku - starszy muzyk solista. Na dzień wydania powyżej określonej decyzji, skarżący rozkazem personalnym Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. z dniem 1 lipca 2004 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe - starszy muzyk solista w Orkiestrze Garnizonowej w L. na okres kadencji, tj.: od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2007 r. Następnie ten sam organ, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 1 lipca 2007 r. wyznaczył na to samo stanowisko służbowe i ustalił okres kadencji od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. Z powyższych rozkazów personalnych jednoznacznie wynika, że skarżący od dnia 1 lipca 2004 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe - starszy muzyk solista i na stanowisku tym może pozostać do dnia 30 czerwca 2010 r., o ile nie zaistnieją określone prawem przypadki, w których może zostać z tego stanowiska odwołany, czy też przeniesiony lub zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Oznacza to, że organ błędnie przyjął, że decyzja o przyznaniu skarżącemu prawa zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym wygasła. Decyzja ta mogłaby wygasnąć, o ile skarżący przestałby pełnić obowiązki na stanowisku - starszy muzyk solista, na które został wyznaczony. Z przytoczonego na wstępie art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika obowiązek dla organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza zawodowego w miejscowości, w której pełni służbę wojskową i wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Organ przed wszczęciem postępowania w przedmiocie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym powinien bezspornie ustalić, czy żołnierz służby zawodowej wyznaczony na stanowisko służbowe ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub, czy prawo to zrealizowane zostało w innej formie (prawo zamieszkiwania, kwatera zastępcza, kwatera internatowa, internat, zryczałtowany ekwiwalent). Tego obowiązku organ nie dopełnił i wszczął przedmiotowe postępowanie na wniosek Szefa Orkiestry Garnizonowej w L. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, uprawnionym do złożenia wniosku, o którym w mowa w tym przepisie jest dowódca jednostki wojskowej. Wniosek taki może złożyć również inny podmiot, o ile posiada stosowne umocowanie do działania z upoważnienia organu. Szef Orkiestry Garnizonowej w L. takiego upoważnienia nie posiadał, co potwierdził na rozprawie pełnomocnik Ministra Obrony Narodowej. Konsekwencją wszczętego postępowania o wydanie skarżącemu decyzji o prawie zamieszkiwania w dotychczas zajmowanym lokalu mieszkalnym, był wniosek właściwego dyrektora regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do Prezesa tej Agencji o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania przez skarżącego w dotychczas zajmowanym lokalu mieszkalnym, który jest większy o ponad 10 m- powierzchni użytkowej podstawowej, niż wynikający z przysługującej mu normy. Obowiązek ten wynika z dyspozycji art. 26 ust. 6 powyżej określonej ustawy. Jednakże wypełnienie przez organ tego obowiązku, należy uznać, za co najmniej przedwczesne, gdyż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o przyznaniu skarżącemu prawa do zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym. Rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien rozważyć, czy w związku z tym, że w obrocie prawnym jest ostateczna decyzja kształtująca prawo skarżącego do zamieszkiwania w dotychczas zajmowanym lokalu, istnieje możliwość wszczęcia postępowania i ewentualnego wydania decyzji w przedmiocie określonym w art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b) w zw. z art. 132 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.