II SA/Wa 884/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa służby oraz zaświadczeń i zestawień finansowych o treści żądanej przez wnioskodawcę oddala skargę Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Dowódca Wojsk Lądowych, działając na podstawie art. 217 i art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia [...] J. D., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., odmawiające wydania świadectwa służby oraz zaświadczeń i zestawień finansowych o treści żądanej przez wnioskodawcę J. D. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż J. D. wystąpił w dniu [...] stycznia 2009 r. do Komendanta [...] z wnioskiem o sprostowanie dokumentów (wydanie dokumentów o żądanej przez niego treści): 1. świadectwa służby, 2. zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego, 3. zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej, 4. zestawienia uposażeń z list płac po byłej Wyższej Szkole [...]. Wnioskodawca żądał uwzględnienia w tych dokumentach: 1. daty [...] lutego 1991 r. (ewentualnie daty [...] lutego 1991 r.) jako dnia zakończenia pełnienia obowiązków na ostatnim stanowisku służbowym oraz zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, 2. kwoty uposażenia wg stopnia wojskowego [...] zł, wg stanowiska służbowego [...] zł, dodatku specjalnego za m-c luty 1991 r. w kwocie [...] zł, 3. niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w ilości [...] dni oraz nagrody rocznej do dnia [...] lutego 1991 r. 4. niewykazywania kwoty dodatku rodzinnego. Wniosek dotyczył wydania dokumentów o treści niezgodnej z rzeczywistymi danymi dotyczącymi wnioskodawcy, w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W związku z tym Komendant [...] odmówił wydania dokumentów o treści innej niż w dokumentach przekazanych wnioskodawcy przy piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. D. podniósł zarzuty naruszenia art. 7-10 k.p.a. poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu oraz niezagwarantowanie przed wydaniem rozstrzygnięcia możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału oraz zgłoszonych żądań. Na podstawie art. 154 k.p.a. wniósł u uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz sprostowania dokumentów sporządzonych przez Komendanta [...] w dniu [...] grudnia 2008 r. Odnosząc się do zarzutów, organ stwierdził, iż przepisy działu VIII k.p.a. nie nakładają obowiązku zagwarantowania wnioskodawcy czynnego udziału w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia oraz umożliwienia mu wyrażenia opinii w sprawie zebranych materiałów dowodowych – w związku z tym zarzut powyższy jest bezpodstawny. Art. 218 § 2 k.p.a. daje organowi możliwość, przed wydaniem zaświadczenia, przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego i takie postępowanie Komendant [...] przeprowadził. Żądanie wnioskodawcy dotyczyło w istocie wystawienia dokumentów o treści innej, niż dokumenty sporządzone w czasie jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w miesiącu marcu 1991 r. Zarówno ze sporządzonego w dniu [...] marca 1991 r. "zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego", jak i "zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej" wynika, że wnioskodawca został zwolniony z tej służby w dniu [...] marca 1991 r. Sprawa zwolnienia [...] J. D. ze służby wojskowej była rozstrzygana na drodze postępowania sądowego – ustalono, że dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest dzień wręczenia skierowania do Wojskowej Komendy Uzupełnień, ogłoszony w rozkazie dowódcy jednostki oraz rozkaz ten został wydany w przypadku J. D. w dniu [...] marca 1991 r. Organ stwierdził, iż nie może wydać zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę jeżeli nie ma dowodu, że wydane wcześniej zaświadczenia zawierały błędne informacje. J. D. dowodów takich nie przedstawił. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Dowódcy Wojsk Lądowych z powodu jego niezgodności z prawem oraz zobowiązanie Dowódcy do nadesłania wskazanych w skardze dokumentów oraz pism. Skarżący zarzucił Komendantowi [...] oraz Dowódcy Wojsk Lądowych rażące naruszenie prawa, w szczególności przez pozbawienie go prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz pozbawienie prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Podał, iż organy przedstawiły stan faktyczny sprawy na podstawie dokumentów, które są kwestionowane. Ponadto skarżący stwierdził, iż nieprawdą jest, że jego żądanie dotyczy wydania dokumentów o treści niezgodnej z danymi i w związku z tym Komendant [...] miał prawo odmówić wydania dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrywana pod tym kątem skarga nie jest zasadna. Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania administracyjnego, obowiązującego organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych, polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Postępowanie to służy tylko potwierdzeniu w formie urzędowej określonych okoliczności faktycznych lub prawnych. Tryb zaświadczeniowy nie może natomiast służyć rozstrzyganiu o określonych prawach czy obowiązkach osoby wnioskującej. Organ administracyjny odmawia wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu (art. 218 § 1 k.p.a. a contrario) albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Jeśli bowiem na podstawie posiadanych dokumentów (np. akt personalnych) nie można zaświadczyć o okoliczności, której potwierdzenia skarżący się domaga, to organ winien wydać postanowienie odmowne z argumentacją o braku w posiadanej dokumentacji dowodów, które mogłyby potwierdzać ową okoliczność, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd zwraca przy tym uwagę, że określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu", użyte w art. 218 § 1 k.p.a., nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W sytuacji, gdy danych wynikających z oświadczeń czy zaświadczeń nie potwierdzają inne dowody urzędowe, w tym rejestry i ewidencje znajdujące się w posiadaniu organu, przepis art. 218 § 2 k.p.a., uprawniający organ do przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, nie miał zastosowania. Innymi słowy, by organ mógł wydać zaświadczenie żądanej treści, okoliczności czy fakty, o których ma zaświadczyć, muszą wynikać z dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu. Na tym bowiem polega istota zaświadczenia. Skoro posiadana przez organy wojskowe dokumentacja nie potwierdza faktów podanych przez skarżącego, organ zasadnie odmówił wydania dokumentów żądanej treści. Także żądanie skarżącego dotyczące sprostowania przekazanych mu dokumentów nie mogło nastąpić w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem osoba, która uzyskała zaświadczenie, nie może skorzystać ze środków właściwych dla decyzji administracyjnych i postanowień i wystąpić z żądaniem jego sprostowania, czy też uzupełnienia, ale może jedynie złożyć do organu nowy wniosek o wydanie zaświadczenia o żądanej przez siebie treści (por. B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, str. 800 do art. 219 k.p.a.). Organ zasadnie więc przyjął, iż wniosek o sprostowanie dokumentów jest w istocie nowym żądaniem wydania dokumentów określonej przez wnioskodawcę treści. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować w pełnym zakresie zasad ogólnych postępowania administracyjnego odnoszących się do strony. Z tych względów Sąd uznał wydane w sprawie postanowienia za prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.