II SA/Wa 885/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-26
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sytuacji podlega umorzeniu jako zbędne.Stan faktyczny
Z. S. złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą starszą, schorowaną, z jedynym dochodem w wysokości 600 zł z renty socjalnej, bez majątku. Wskazała na stałe koszty utrzymania. Sąd uznał, że skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z kosztów sądowych w tej sprawie, a jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. przyznano Z. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać Z. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z. S. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
We wniosku podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, jest osobą starszą, schorowaną i nieporadną, a jedyny jej dochód stanowi renta socjalna w wysokości 600 zł. Nadto oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Do stałych kosztów utrzymania strona zaliczyła opłaty za gaz - 50 zł, opłaty za energię elektryczną - 100 zł, koszty leczenia - 200 zł, środki czystości - 80 zł, opłaty za telefon - 120 zł rocznie, zakup żywności - 300 zł oraz ubrań - 300 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem strona w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, jedyny dochód skarżącej stanowi zasiłek stały w wysokości 604 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest osobą schorowaną, całkowicie, trwale niezdolną do pracy, na leczenie wydaje do 200 zł miesięcznie.
W konsekwencji należy stwierdzić, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło