II SA/Wa 893/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-20
Skład orzekający: Danuta Kania, Andrzej Góraj, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia przez osobę bezrobotną propozycji zatrudnienia na umowę zlecenie, gdy oferta wskazywała na umowę o pracę, stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy przyjęcia odpowiedniej pracy, skutkującą pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji uchybiły obowiązkom procesowym, nie zbierając i nie rozpatrując wyczerpująco materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W szczególności, nie wyjaśniono dokładnie warunków proponowanego zatrudnienia i czy odmowa przyjęcia umowy zlecenia zamiast umowy o pracę była uzasadniona, co jest kluczowe dla oceny utraty statusu osoby bezrobotnej.Stan faktyczny
J. G. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Po otrzymaniu skierowania do pracy, odmówił przyjęcia zatrudnienia, wskazując na brak oferty za 12,5 zł netto. Urząd Pracy uznał to za odmowę przyjęcia odpowiedniej pracy i wydał decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego i przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, wskazując m.in. na brak uzasadnienia faktycznego decyzji i niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] o utracie przez J. G. statusu osoby bezrobotnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Adam Lipiński, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o nr [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: "k.p.a." oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), dalej: "ustawa o promocji zatrudnienia", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] orzekającą o utracie przez J. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2015 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
W dniu [...] czerwca 2014 r. J. G. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] orzekł o uznaniu J. G. z dniem [...] czerwca 2014 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] czerwca 2014 r. w wysokości 831,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 652,60 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o utracie przez J. G. prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2014 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
W dniu [...] grudnia 2015 r. J.G. otrzymał z Urzędu Pracy [...] skierowanie do pracy do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na stanowisko pracownik ochrony fizycznej (nr zgłoszenia wolnego miejsca [...]).
W dniu [...] grudnia 2015 r. wymieniony zwrócił do Urzędu Pracy wydane skierowanie do pracy z adnotacją dokonaną przez pracodawcę w dniu [...] grudnia 2015r. w części "B Wypełnia pracodawca" o treści: "Kandydat odmówił przyjęcia zatrudnienia z powodu: brak oferty za 12,5 zł netto".
W związku z powyższym, Prezydent [... decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] orzekł o utracie przez J. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2015 r.
Pismem z dnia 1 lutego 2016 r. J. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i "przywrócenie go w prawach". Ponadto wniósł o dołączenie do akt sprawy pełnej dokumentacji.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Wskazał również, że Urząd Pracy regularnie utrudnia mu kontakt z potencjalnym pracodawcą i nie oferuje propozycji zatrudnienia zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami.
Skarżący zwrócił uwagę na to, że w dniu [...] grudnia 2015 r. została mu wyznaczona kolejna obowiązkowa wizyta w Urzędzie Pracy na dzień [...] lutego 2016r., co nie zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji.
Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję stwierdził, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: (a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, (b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, (c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.
Wskazał również, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy, odpowiednia praca oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.
Organ odwoławczy wskazał, że pracodawca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w "Zgłoszeniu krajowej oferty pracy" wskazał jako rodzaj zatrudnienia umowę na okres próbny na pełen etat, praca w godzinach: 07:00-22:00, miejsce wykonywania pracy W., ulica [...]. Ponadto pracodawca określił wysokość wynagrodzenia w kwocie 12,00 brutto za godzinę pracy. Przy czym łączny czas dojazdu do miejsca i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin.
Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że przedstawiona J. G. propozycja pracy spełniała przesłanki "odpowiedniej pracy" określone w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia. Oznacza to, że wymieniony w dniu [...] grudnia 2015 r. otrzymał propozycję odpowiedniej pracy na stanowisko pracownik ochrony fizycznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ zaznaczył, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie spoczywa więc ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.
W przedmiotowej sprawie J. G. nie wskazał jednak jakich czynności procesowych nie mógł dokonać w toku postępowania. Ponadto, w sytuacji gdy wymieniony został poinformowany przez organ I instancji, że jego odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Wojewody [...], miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego braku wskazania w zaskarżonej decyzji faktycznej podstawy pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, organ odwoławczy stwierdził, iż skierowanie do pracy zwrócone do Urzędu Pracy przez J. G. w dniu [...] grudnia 2015 r. zawierało adnotację pracodawcy o odmowie przyjęcia zatrudnienia. Należy zatem uznać, że wymieniony, będąc w posiadaniu powyższego skierowania przez kilka dnia, zapoznał się z jego treścią i był świadomy tego, że odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje co prawda na niedochowanie należytej dbałości o jego jakość, co prowadzi w dalszej kolejności do uchybienia zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.), jednak nie dyskredytuje podjętego rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem motywy podjętej decyzji są w uzasadnieniu wystarczająco wyeksponowane, a rezultat postępowania jest zgodny z prawem, to samo formalne naruszenie przepisów k.p.a., powstałe na etapie redagowania uzasadnienia, nie może być oceniane jako istotne i nie stanowi w realiach rozpoznawanej sprawy wady skutkującej koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż ze znajdującego się w aktach sprawy skierowania do pracy wynika, że przyczyną odmowy przyjęcia propozycji pracy był "brak oferty za 12,50 zł netto". Przyczyny tej nie można uznać za uzasadnioną, bowiem taką mogą stanowić jedynie okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody na które bezrobotny nie miał wpływu i które uniemożliwiają mu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy. Takie okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie.
Organ zaznaczył, że przedłożone oferty pracy nie muszą wprost odpowiadać oczekiwaniom bezrobotnego, zwłaszcza, że rodzaj oferty pracy wynika z możliwości jakimi dysponuje urząd. Możliwości te nie zawsze odpowiadają oczekiwaniom bezrobotnych. Konsekwencją odmowy przyjęcia odpowiedniej pracy bez uzasadnionej przyczyny jest pozbawienie J. G. statusu osoby bezrobotnej, o czym został on wcześniej prawidłowo pouczony. Potwierdza to własnoręczny podpis bezrobotnego złożony w dniu [...] czerwca 2014 r. na dokumencie "Informacja dla osób zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy".
Organ odwoławczy podkreślił, iż sam fakt pozostawania bez pracy, rejestracja w organie zatrudnienia, czy zamiar korzystania z określonych świadczeń i przywilejów, nie przesądzają jeszcze o przynależności do grupy bezrobotnych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia. Istotnymi cechami charakteryzującymi pojęcie "bezrobotnego" jest bowiem zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Organy zatrudnienia przedstawiają bezrobotnym propozycje pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, oferty szkoleń lub prac dostępnych na rynku pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami. W sytuacji, gdy osoba bezrobotna nie przyjmuje odpowiedniej - w rozumieniu ustawowym - propozycji pracy, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami.
Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jest dobrowolna, jednakże każdy bezrobotny zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy musi mieć świadomość, iż posiadanie statusu bezrobotnego wiąże się z przyznaniem pewnych uprawnień, ale i nałożeniem pewnych obowiązków. Nie wystarczy samo zapoznanie się z treścią tych obowiązków, ale, co leży w interesie samego bezrobotnego, dołożenie wszelkich starań, by były one należycie wykonywane. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a co za tym idzie utratą wiążących się z tym statusem uprawnień.
Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś argumentacja podnoszona w odwołaniu nie może stanowić przesłanki do jej uchylenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. J. G. zarzucił naruszenie:
1) podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 13 k.p.a., a ponadto art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 i art. 108 § 1 k.p.a.,
2) art. 33 pkt 4 ppkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej oraz spowodowanie niemożliwych do odwrócenia skutków oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący podniósł, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a nadto nie zawiera uzasadnienia faktycznego.
Wskazał również, iż w dniu [...] grudnia 2015 r. stawił się w Urzędzie Pracy, gdzie otrzymał skierowanie do pracy wraz z informacją, że firma, do której zostaje skierowany zapewnia zawarcie umowy o pracę. Skarżący przyjął skierowanie do pracy, na którym poczynił adnotację "[...]/12/2015 umowa o pracę 12,50 zł/h netto", którą podpisał. Urzędniczka zaakceptowała powyższe i wyznaczyła datę rozliczenia skierowania na dzień [...] grudnia 2015 r. Następnie, w dniu obowiązkowej wizyty, tj. [...] grudnia 2015 r., skarżący stawił się w Urzędzie Pracy osobiście i przedstawił urzędniczce podpisane przez reprezentanta firmy [...] Sp. z o.o. skierowanie do pracy wystawione z dniu [...] grudnia 2015 r. Jednocześnie udzielił wyjaśnień, dlaczego pracodawca wpisał w rubrykę nr 20, a nie w rubrykę nr 19 na skierowaniu, adnotację: "brak oferty za 12,5 zł/h netto". Wskazał, iż pracodawca nie oferował umowy o pracę, lecz umowę zlecenia. Następnie urzędniczka wyznaczyła skarżącemu termin kolejnej, obowiązkowej wizyty w Urzędzie Pracy na dzień [...] lutego 2016 r. i wystawiła na tę okoliczność stosowny dokument. Powyższych okoliczności skarżący, jak wskazał, nie miał możliwości przedstawić po wydaniu decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej, co stanowi naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania.
Skarżący wskazał również, że nie został przez Urząd Pracy skierowany na badania lekarskie ustalające, czy stan jego zdrowia pozwala mu podjąć pracę na stanowisku agenta ochrony.
Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Jednocześnie doprecyzował skargę zarzucając naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie na etapie postępowania administracyjnego dowodu z przesłuchania w charakterze świadków:
- M. R. - pracownika Urzędu Pracy na okoliczność częstotliwości wizyt skarżącego w Urzędzie Pracy, warunków, na jakich skarżący miał podjąć pracę w firmie [...] Sp. z o.o. oraz ustaleń poczynionych w tym zakresie ze wskazanym świadkiem,
- A.G.- osoby wydającej decyzję w I instancji - na okoliczność wydania decyzji po tym jak skarżący stawił się w Urzędzie Pracy i rozliczył się z oferty pracy, którą Urząd mu zaproponował, a której pracodawca nie mógł zrealizować z uwagi na brak oferty na takich warunkach oraz po tym, jak skarżącemu został wyznaczony kolejny termin do stawiennictwa w Urzędzie Pracy.
W uzasadnieniu pełnomocnik powołał treść art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podniósł, iż w sytuacji gdy na etapie postępowania sądowego nie jest możliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków, to na organie ciąży obowiązek gromadzenia i przeprowadzenia wszelkich dowodów, które mają znaczenie dla wyjaśnienia sprawy. Tymczasem w aktach sprawy brak jest protokołów, czy innych dokumentów, z których wynikałoby, że ww. osoby zostały przesłuchane na wskazane powyżej okoliczności. W aktach sprawy znajdują się wyłącznie dokumenty przesłane z Urzędu Pracy, co może rodzić negatywne dla skarżącego skutki w postaci wydania orzeczenia w oparciu o niekompletny i nierzetelnie zgromadzony materiał dowodowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący, obecny na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r. oświadczył, że pracownik firmy [...] Sp. z o.o. zaproponował mu pracę na umowę zlecenie przy stawce 11,5 zł za godzinę i jednocześnie zaznaczył, że zawarcie umowy o pracę to tylko możliwość zatrudnienia. Skarżący nie otrzymał od tego pracodawcy innej oferty pracy. Wskazał, że byłby gotów przyjąć tę ofertę jako umowę o pracę na okres próbny, a nie jako umowę zlecenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.). Zgodnie z jego treścią starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: (a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, (b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, (c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.
Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy odpowiednia praca, oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.
Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych wystąpiły podstawy do wydania decyzji o utracie przez skarżącego – J. G. - statusu osoby bezrobotnej w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, tj. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko jest co najmniej przedwczesne.
Na wstępie zaznaczyć należy, że podejmując decyzję administracyjną w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej właściwy organ jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Organ winien zatem realizować zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), a związku z tym winien wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz staranie uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie, stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji administracyjnej, co należy podkreślić, ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, jakimi kierują się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Rzeczą organu jest bowiem wnikliwe rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji takich okoliczności stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, organy orzekające uchybiły wskazanym obowiązkom procesowym, bowiem nie poczyniły z należytą starannością i wnikliwością niezbędnych ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych sprawy. Materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony w świetle art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia.
Podkreślić należy, że z uzasadnienia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w żaden sposób nie wynika, z jakich konkretnie przyczyn organ orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Jak zasadnie podniósł skarżący, decyzja nie zawiera w ogóle uzasadnienia faktycznego, zaś uzasadnienie prawne sprowadza się w istocie do zacytowania przepisu art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja ta została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten precyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Niezrealizowanie przez organ dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. i brak właściwego uzasadnienia decyzji narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 8 i art. 11 k.p.a.
Powyższą wadliwość decyzji organu I instancji dostrzegł wprawdzie Wojewoda [...], jednak nie konwalidował wszystkich uchybień, jakich dopuścił się organ w postępowaniu pierwszej instancji, błędnie uznając, iż nie mogą mieć one istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przede wszystkim, pomimo podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 k.p.a., organ odwoławczy nie dopełnił obowiązków wynikających z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Nie uczynił tego pomimo, że kluczowe dla sprawy dokumenty zostały dołączone do akt administracyjnych na etapie postępowania odwoławczego.
Podkreślić należy, że z zasady tej dla organu administracji wynikają dwojakiego rodzaju obowiązki: po pierwsze obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania; po drugie - obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zachowanie powyższych gwarancji procesowych względem strony nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek. W fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ, po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, przechodzi do podjęcia rozstrzygnięcia. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. To zaś, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu.
Uchybienie przez organ obowiązkom wynikającym z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest istotną wadą procesową i stanowi podstawę do uchylenia decyzji wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane naruszenie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2572/12; publ. LEX nr 1574646), na przykład że "niewydanie i niedoręczenie jej zawiadomienia, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji, uniemożliwiło jej zgłoszenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka danej osoby" (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12; LEX nr 1145527).
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem wobec naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez organ pierwszej i drugiej instancji, skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika - złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie wymienionych pracowników Urzędu Pracy [...] dopiero na etapie postępowania sądowego, co wynika z pisma procesowego z dnia 29 grudnia 2016 r. Przy czym okoliczności, jakie zdaniem skarżącego, wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie zostały wyjaśnione przez organy orzekające w toku postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga kwestia, jakie warunki zatrudnienia zostały przedstawione skarżącemu w ramach skierowania do pracy otrzymanego w dniu [...] grudnia 2015 r. (nr oferty [...]). Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że w ramach ww. oferty miał zostać zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem 12,5 zł/h netto, co odzwierciedla poczyniona przez niego adnotacja na skierowaniu do pracy. Warunki te - jak utrzymywał skarżący - zostały zaakceptowane przez pracownika Urzędu Pracy [...] wydającego skierowanie w dniu [...] grudnia 2015 r.
Zaznaczenia wymaga również, że zarówno w "Zgłoszeniu wolnego miejsca zatrudnienia lub przygotowania zawodowego" (k. 65 akt admin.), jak i w "Zgłoszeniu krajowej oferty pracy" (k. 64 akt admin.) jako rodzaj zatrudnienia wskazano odpowiednio: "umowa o pracę na okres próbny"; "umowa na okres próbny", wymiar czasu pracy: "etat", stawka: "od 12,00 do 0,00 zł". Przy czym z akt sprawy nie wynika, aby skarżący został zapoznany z warunkami pracy określonymi w ww. dokumentach. Dokumenty te, co należy zaznaczyć, zostały załączone do akt sprawy dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Z wyjaśnień skarżącego wynika natomiast, że w ramach powyższej oferty zaproponowano mu zatrudnienie na umowę zlecenia, nie zaś na umowę o pracę (na okres próbny). Ponadto osoba reprezentująca pracodawcę stwierdziła, że brak jest oferty za 12,5 zł/h netto i w tym zakresie poczyniła adnotację na skierowaniu do pracy w Części B, pkt 20.
Skarżący, jak stwierdził, o tych okolicznościach poinformował pracownika Urzędu Pracy [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. rozliczając skierowanie do pracy. Wskazał również, że podczas obowiązkowej wizyty w tym terminie został mu wyznaczony kolejny termin stawiennictwa w Centrum Aktywizacji Zawodowej na dzień [...] lutego 2016 r. Skarżący pozostawał zatem w przekonaniu, że po dokonaniu rozliczenia skierowania do pracy we wskazanej dacie, nadal będzie posiadać status osoby bezrobotnej.
Podniesione wyżej kwestie nie były przedmiotem analizy i oceny organu odwoławczego. Organ nie zweryfikował twierdzeń skarżącego choćby w oparciu o wyjaśnienia pracownika Urzędu Pracy, który wydał skarżącemu przedmiotowe skierowanie do pracy, a następnie dokonał jego rozliczenia w dniu [...] grudnia 2015 r. Organ nie ustosunkował się także do argumentu skarżącego dotyczącego wyznaczenia daty kolejnej obowiązkowej wizyty w Centrum Aktywizacji Zawodowej, pomimo tego, że tę okoliczność skarżący podnosił w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu, wskazywane przez skarżącego okoliczności wymagają rozważenia w kontekście przesłanki "odmowy bez uzasadnionej przyczyny odpowiedniej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia. Organ winien przede wszystkim ocenić, czy skarżący został należycie zapoznany z warunkami pracy proponowanej w ramach oferty nr [...], czy też warunki pracy uzgodnił z pracownikiem Urzędu Pracy w odmienny, wskazany powyżej sposób. W szczególności wyjaśnienia wymaga, czy uzyskując wiedzę o proponowanym zatrudnieniu na umowę o pracę skarżący był zobligowany do przyjęcia propozycji zatrudnienia na umowę zlecenie, a także czy w przedstawionych okolicznościach odmowa przyjęcia takiej propozycji wypełnia przesłankę "odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia odpowiedniej pracy zarobkowej", o której mowa w ww. przepisie. O ile bowiem zgodzić należy się z organem, że bezrobotny, pozostając w dyspozycji Urzędu Pracy, powinien wykazywać gotowość do podjęcia pracy lub podwyższania swych kwalifikacji zawodowych, o tyle pozostając w zaufaniu do organów administracji publicznej tenże bezrobotny powinien mieć możliwość zatrudnienia na warunkach przedstawianych przez pracodawcę w ofercie kierowanej do Urzędu, nie zaś na warunkach innych, odbiegających od tych, opisanych w ofercie.
Mając na względzie uwagi organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie obowiązków bezrobotnego warto w tym miejscu zaznaczyć, że skarżący -deklarując gotowość do podjęcia zatrudnienia - wykazywał jednocześnie wysoką aktywność w podnoszeniu swych kwalifikacji. Powyższe wynika z załączonego do skargi "Raportu z listy" według stanu na dzień [...] lutego 2015 r., przedstawiającego rodzaj oraz opis kwalifikacji i umiejętności nabytych przez skarżącego w ramach form aktywizacji zawodowej proponowanych przez Urząd Pracy.
W konkluzji stwierdzić należy, że naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego obligowały Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Przytoczone okoliczności wymagają bowiem ponownego, wszechstronnego wyjaśnienia stosownie do wymogów z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a następnie analizy i oceny z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni dokonaną powyżej ocenę prawną oraz podejmie stosowne działania w celu wyeliminowania wskazanych naruszeń. W szczególności zweryfikuje twierdzenia skarżącego odnośnie warunków oferty pracy zaproponowanej w dniu [...] grudnia 2015 r., skonfrontuje je z wyjaśnieniami pracowników Urzędu Pracy [...] i podda wnikliwej analizie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. W następstwie powyższego ponownie zważy, czy istnieją podstawy do orzeczenia o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło