II SA/Wa 894/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 2 września 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów postanawia: odmówić przyznania Z. Ś. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący – Z. Ś., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie, wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2009 r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że jest inwalidą wojennym, w tym roku kończy 80 lat, prawie od 20 lat jest osobą niepełnosprawną. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem L. Ś., u którego mieszka i który się nim opiekuje. Podał, że syn posiada dom jednorodzinny w remoncie oraz samochód marki [...] z 1985 roku, z którego skarżący korzysta z uwagi na choroby nóg. Oświadczył, że wraz z synem utrzymują się z otrzymywanego przez niego świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w wysokości 2.937 zł, syn bowiem nie posiada żadnego dochodu. Złożony wniosek skarżący uzupełnił pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. Do pisma dołączył kserokopię aktualnego odcinka otrzymywanego świadczenia, zaświadczenia z Miejskiego Urzędu Pracy w L., dotyczącego syna L., zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o nieskorzystaniu przez L. Ś. z pomocy społecznej, formularza PIT-28, o braku dochodów za rok 2008, złożonego przez syna, a także kserokopie dokumentów, poświadczających stałe wydatki, związane z utrzymaniem domu i ubezpieczeniem samochodu. Do stałych miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: - koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za gaz, energię elektryczną, telefon, wywóz nieczystości, wodę i odprowadzenie ścieków), które łącznie wynoszą około 460 zł, - utrzymanie samochodu (paliwo, naprawy, eksploatacja) – nie została podana średnia kwota wydatków, - ubezpieczenie OC - 379,14 zł, - ratalna spłata zobowiązania podatkowego, w kwocie 134 zł, - wydatki związane z wykupieniem leków oraz leczeniem – brak określenia średniej wysokości wydatków, - remont domu, związany ze stanem zdrowia skarżącego – nie została podana średnia kwota wydatków. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), wpis sądowy od skargi złożonej w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować zwolnienie od opłat sądowych i wydatków. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że jedynym czynnikiem, od którego ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, jest kryterium materialne. Badając stan majątkowy osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, zgodnie z obowiązującym prawem oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, również dochody i majątek osób prowadzących wspólnie z wnioskodawcą gospodarstwo domowe, co ma wpływ na jego możliwości finansowe. Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu. Natomiast pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, gdyż zwolnienie z kosztów sądowych nie prowadzi do ich zlikwidowania, a jedynie do ich przeniesienia na budżet państwa. Natomiast Sąd, jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Dlatego też zawsze należy ustalić, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że miesięczne dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą netto 2.937 zł. Z dołączonego do wniosku zestawienia stałych wydatków, związanych z utrzymaniem domu wynika, że średnio miesięcznie wynoszą one około 400 zł. Oznacza to, że na bieżące potrzeby skarżącego oraz jego syna pozostaje średnio 2.500 zł, a więc ponad 1.200 zł na osobę. Należy więc uznać, że skarżący i jego syn mają zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe, a z otrzymywanych dochodów – pomimo kłopotów zdrowotnych i ograniczonych zasobów finansowych - skarżący może wygospodarować kwotę 200 zł, należną tytułem wpisu od wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie ze swojej skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz syna. Z tego względu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.