II SA/Wa 899/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-05
Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, bez uzyskania zgody strony na taką zmianę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ani zmienić ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, bez uprzedniego uzyskania zgody strony. Brak takiej zgody w momencie wydawania decyzji czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący J. K. kwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która uchyliła decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z lutego 2009 r. i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji próbował uchylić decyzję z 1998 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby, jednakże zgoda skarżącego na tę zmianę została wyrażona dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia konstytucyjnych praw równości w związku z ustawą o Państwowej Straży Pożarnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw), WSA Janusz Walawski, Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, stwierdzenia zakończenia okresu zatrudnienia, oraz ustalenia wysokości uposażenia przyjmowanego za podstawę wymiaru świadczenia emerytalnego oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa uchylił decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2009 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W motywach uzasadnienia organ podał, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w dniu [...] lipca 1998 r. zwolnił J. K. decyzją nr [...] ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] czerwca 1998 r. na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68).
W dniu [...] lutego 2009 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 155 kpa uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. (o zwolnieniu ze służby) oraz stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia J. K., traktowanego dla celów emerytalnych, jako służba w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] czerwca 1999 r. oraz ustalił wysokość uposażenia przyjmowanego za podstawę wymiaru emerytalnego.
Uzasadniając swoją decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji organ stwierdził, że stosownie do art.155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym słuszny interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślił, że zgoda stron stanowi podstawową przesłankę stosowania art.155 kpa i warunek ten nie został dochowany, albowiem decyzję wydano [...] lutego 2009 r., zaś zgodę strona na piśmie wyraziła [...] lutego 2009 r.
Organ uznał, że brak zgody strony nie dawał podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji należy na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzyć.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. K. do tutejszego Sądu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że ustawa o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 sierpnia 1991 r. pozbawiła go statusu strażaka Państwowej Straży Pożarnej od 1 lipca 1999 r., ograniczyła jego uprawnienia emerytalne oraz spowodowała, że nie traktuje się go na równi ze strażakami pracującymi w Państwowej Straży Pożarnej. Wywodził, że ustawa o Państwowej Straży Pożarnej na mocy art. 129 spowodowała, że pozostaje on poza strukturami Państwowej Straży Pożarnej, co narusza konstytucyjne prawo równości – art. 32 i art. 65 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W sprawie bezsporne jest, że skarżący ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...] zwolniony został ze służby w Państwowej Straży Pożarnej (k. 1 – akt administracyjnych). Bezsporne też jest, że organ I instancji wydając na podstawie art. 155 kpa decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. nie posiadał zgody J. K. na jej uchylenie.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego zgoda taka została przez niego wyrażona (podpisana) dopiero następnego dnia po wydaniu decyzji tj. [...] lutego 2009 r. (k. 2).
Trafnie zatem organ II instancji uznał i stwierdził, iż wydanie przez organ I instancji decyzji w trybie art. 155 kpa było bezprzedmiotowe z uwagi na brak zgody strony na zmianę decyzji ostatecznej. Stosownie do art. 155 kpa decyzja ostateczna na mocy, której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym słuszny interes społeczny lub słuszny interes strony.
Wykładnia tego przepisu nie nasuwa wątpliwości i upoważnia do stwierdzenia, że zgoda strony jest warunkiem wstępnym, ale jednocześnie warunkiem koniecznym sine quo non do wydania decyzji w tym trybie. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie organ nie dysponował w dacie wydania decyzji zgodą strony, bezprzedmiotowym było orzekanie o prawach strony ukształtowanych decyzją ostateczną z [...] lipca 1998 r. nr [...].
Dodać należy, iż zarzuty skargi nie mogły wobec tej istotnej wady decyzji, być przedmiotem merytorycznej oceny tym bardziej, że koncentrowały się na ułomnościach legislacyjnych ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Reasumując trafnie organ uznał, iż brak spełnienia wstępnego warunku przy zastosowaniu art. 155 kpa tj. zgody strony czynił decyzję bezprzedmiotową. Umorzenie postępowania organu I instancyjnego na mocy art. 105 § 1 kpa uznać należy za odpowiadające prawu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 z późn. zm), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło