II SA/Wa 900/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-13
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, a jednocześnie czy prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinno zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona korzystała z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, co czyniło dalsze postępowanie w tym zakresie zbędnym. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z przepisami PPSA.Stan faktyczny
J. S. złożyła skargę na decyzję Wojewody odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego świadczenia i rozłożenia spłaty na raty. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że jest samotną matką utrzymującą się wraz z małoletnim synem z kwoty około 2.474 zł, ponosząc znaczące koszty utrzymania, w tym spłatę kredytu i nienależnie pobranego świadczenia. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oraz rozłożenia spłaty na raty postanawia: 1. przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
J. S. wraz ze skargą na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oraz rozłożenia spłaty na raty wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz małoletnim synem ur. w 2009 r. Wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jest samotną matką, nie może liczyć na pomoc innych osób, a utrzymuje się z minimalnego wynagrodzenia za pracę w kwocie około 1.500 zł, zasiłku rodzinnego w kwocie 124 zł, alimentów z Funduszu Alimentacyjnego w wysokości 350 zł oraz otrzymuje 500 zł świadczenia 500+ - łącznie około 2.474 zł. Podniosła, że spłaca kredyt zaciągnięty na remont i wyposażenie mieszkania oraz nienależnie pobrane świadczenie. Oświadczyła, że nie posiada majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania zaliczyła opłaty czynszowe wraz z opłatami za wywóz śmieci w kwocie 350 zł, spłatę kredytu w ratach po 400 zł, opłaty za gaz - 30 zł, opłaty za telefon - 35 zł, opłaty za energię elektryczną - 50-100 zł, zakup żywności i leków - łącznie 650 zł, spłatę karty kredytowej - 100 zł, opłaty za treningi syna - 150 zł, opłaty szkolne - około 30 zł, zakup ubrań - około 200 zł, doładowanie karty miejskiej - 100 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżąca jest samotną matką, a utrzymuje się wraz z synem z kwoty około 2.474 zł, na którą składa się jej wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, zasiłek rodzinny, kwota 500 zł z tytułu świadczenia 500+ oraz alimenty z Funduszu Alimentacyjnego. Z tej kwoty około 500 zł wynoszą opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, 650 zł koszty wyżywienia oraz leków.
W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. b i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło