II SA/Wa 902/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-23
Skład orzekający: Danuta Kania, Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego może odmówić udostępnienia informacji publicznej dotyczącej organizacji służby, zatrudnienia i postępowań administracyjnych w SKW, powołując się na przepisy dotyczące ochrony informacji niejawnych i danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem zadań służbowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Szefa SKW o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że przepis art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, dotyczący ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem zadań służbowych, nie ma zastosowania do pytań o charakterze organizacyjnym i administracyjnym, niezwiązanych bezpośrednio z realizacją zadań operacyjno-rozpoznawczych. Odmowa oparta na tym przepisie była zatem niezasadna.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zatrudnienia konkretnych osób, wszczęcia postępowań administracyjnych oraz ich skutków finansowych. Szef SKW odmówił udostępnienia informacji, uznając je za niejawne na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, ponieważ miały dotyczyć danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Skarżący zarzucił błędną wykładnię i zastosowanie przepisów, twierdząc, że wniosek dotyczy kwestii organizacyjnych, a nie zadań SKW.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska, Protokolant, referent stażysta Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego G. R. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, powołując w podstawie prawnej art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.), dalej: "k.p.a.", oraz art. 5 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", po rozpatrzeniu wniosku G. R. z dnia [...] lutego 2018 r., odmówił udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie:
1) czy prawdą jest, że w okresie sprawowania przez P. B. stanowiska Szefa SKW, z rekomendacji M. M., została zatrudniona w SKW na stanowisku dyrektora Biura Prawnego M. L.?
2) czy prawdą jest, iż SKW za rekomendacją M. L. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne zmierzające do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej zwolnienia M. M. ze służby w SKW, które nastąpiło w 2008 lub 2009 r.? Czy przedmiotowe postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji administracyjnej o stwierdzeniu nieważności decyzji SKW w przedmiocie zwolnienia M. M. ze służby w SKW?
3) jakie korzyści finansowe z tytułu wydanej decyzji administracyjnej uzyskał M. M.?
4) czy prawdą jest, że SKW wszczęła w ostatnich 2 latach - 2,5 roku postępowanie administracyjne zmierzające do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej zwolnienia P. B. ze służby w SKW, które nastąpiło w 2008 lub 2009 r.? Czy przedmiotowe postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji administracyjnej o stwierdzeniu nieważności decyzji SKW w przedmiocie zwolnienia P. B. ze służby w SKW?
5) jakie korzyści finansowe z tytułu wydanej decyzji administracyjnej uzyskał P. B.?
W uzasadnieniu decyzji organ powołał art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 - 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazując, iż z treści tychże przepisów wynika, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Uprawnienie to może być ograniczone zawsze wtedy, gdy wspólne interesy społeczności są dobrem podlegającym ochronie w pierwszej kolejności. Prawo do informacji publicznej ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, które kontroluje działania władzy publicznej, a działania te mają być bardziej transparentne. Jednak ujawnienie niektórych informacji mogłoby zagrażać interesom państwa prawa, a tym samym zagrażać interesom wszystkich obywateli.
Następnie organ stwierdził, że zasady ochrony informacji, które wymagają zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem, jako stanowiące informacje niejawne, uregulowane zostały w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2016 r., poz.1167, ze zm.), dalej: "u.o.i.n.". Natomiast pojęcie "informacji niejawnej" należy wywodzić z brzmienia art. 1 ust. 1 u.o.i.n., zgodnie z którym, informacje niejawne to informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania. Informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych (art. 4 ust. 1 u.o.i.n.).
Powołując poglądy piśmiennictwa oraz orzecznictwa sądów administracyjnych organ podkreślił, że niejawny charakter informacji wynika z jej cech materialnych, a nie z tego, czy dana informacja została poddana procedurze określonej w art. 5 u.o.i.n.
Dalej organ wskazał, że posługiwanie się definicją informacji niejawnej w oparciu o elementy materialne wskazane w art. 1 ust. 1 u.o.i.n., nie oznacza braku możliwości wykorzystania w ramach wykładni systemowej innych norm regulujących ochronę informacji niejawnych. Wśród nich zdaje się pozostawać art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1978, ze zm.), dalej: "ustawa o SKW oraz SWW". Przepis ten nie wprowadza odrębnej, w stosunku od art. 1 ust. 1 u.o.i.n., kategorii informacji niejawnych, ale wskazuje informacje związane z działalnością obu służb, które spełniają kryteria z art. 1 ust. 1 tej ustawy. Są to informacje o środkach, formach i metodach realizacji zadań, zgromadzonych informacjach oraz własnych obiektach i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb. Wobec treści art. 23 ustawy o SKW i SWW, zgodnie z którym w SKW mogą być zatrudnieni pracownicy, obowiązek wynikający z art. 39 ust. 1 ustawy należy stosować również wobec tych osób. W przeciwnym razie nie byłoby możliwe zrealizowanie przez SKW obowiązku wynikającego z art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, co w konsekwencji uniemożliwiałoby prawidłowe wykonywanie ustawowych zadań SKW określonych w art. 5 tej ustawy.
Ochrona wymienionych informacji, jak stanowi we wstępie art. 39 ust. 1, występuje "w związku z wykonywaniem zadań". Zadania SKW zostały zdefiniowane w art. 1 i art. 5 ustawy o SKW oraz SWW. Służba Kontrwywiadu Wojskowego jest służbą specjalną, właściwą w sprawach ochrony przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej (art. 1 ww. ustawy). Zadania z zakresu obronności i bezpieczeństwa Państwa zostały skonkretyzowane w przepisach art. 5 ww. ustawy. Informacje wymienione w art. 39 ust. 1 ustawy o SKW i SWW stanowią informacje podlegające i wymagające ochrony nie tylko zatem z uwagi na objęcie ich dodatkową ochroną przewidzianą w przepisach tej ustawy, ale również z tego względu, że wyczerpują pojęcie informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślić warto, że zakwalifikowanie informacji z zakresu ochrony obronności i bezpieczeństwa Państwa, jako tych których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej wynika wprost z brzmienia art. 1 ust. 1 wyłożonego z zastosowaniem katalogu z art. 5 u.o.i.n. W tym sensie również przepis art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW powinien być powiązany z regulacjami ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Następnie organ wskazał, iż z zestawienia przepisów art. 39 ust. 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW należy wyprowadzić wniosek, że ustawowy obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy, żołnierzy i pracowników tych służb rozciąga się również na okres po ustaniu stosunku służbowego lub pracowniczego. Organ podkreślił, że ochrona tożsamości funkcjonariusza (żołnierza albo pracownika) jest niezbędna dla prawidłowej i niezakłóconej realizacji zadań SKW, dlatego też nie może ona być iluzoryczna. Taka sytuacja miałaby miejsce, gdyby SKW potwierdzała lub zaprzeczała, że w stosunku do wskazanej przez wnioskodawcę osoby (funkcjonariusza, żołnierza lub pracownika) toczy się lub toczyło się postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, czy też SKW informowałaby wnioskodawcę o skutkach finansowych wynikających z rozstrzygnięć wydanych w indywidualnych sprawach tych osób, a w konsekwencji przekazanie powyższych informacji skutkowałoby naruszeniem ciążącego na Służbie obowiązku wynikającego z art. 39 ust. 1 ustawy o SKW. Samo bowiem potwierdzenie faktu posiadania danej informacji uznać należy za udostępnienie informacji w określonym zakresie. Taki sposób rozumowania przyjął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 214/16.
Z powyższych względów organ uznał, że żądane przez wnioskodawcę informacje, określone we wniosku z dnia [...] lutego 2018 r., należy zakwalifikować jako informacje wskazane w art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, odnoszące się do tożsamości funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników SKW, a przez to nie podlegające ujawnieniu w trybie art. 5 ust. 1 u.d.i.p.
Pismem z dnia 8 maja 2018 r. G. R., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] marca 2018 r. zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 39 ust. 1 w zw. z art. 5 i art. 43 ustawy o SKW oraz SWW w zw. z art. 1 u.o.i.n. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie udzielenia skarżącemu informacji publicznej z uwagi na to, że żądane informacje należy zakwalifikować jako informacje niejawne w postaci danych identyfikujących funkcjonariuszy SKW, podczas gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczył informacji związanych z wykonywaniem zadań przez SKW określonych w ustawie, a zatem wskazane w zaskarżonej decyzji przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie i nie zachodzą przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej.
W związku z powyższym, skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2) zobowiązanie Szefa SKW do udostępnienia wszystkich żądanych przez skarżącego informacji publicznych zgodnie z jego wnioskiem, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z:
- wiadomości e-mail skarżącego z dnia [...] lutego 2018 r. na okoliczność jej treści, a w szczególności zwrócenia się przez skarżącego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej,
- decyzji Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. na okoliczność jej treści, a w szczególności odmowy udostępnienia żądanych przez skarżącego informacji oraz przyczyn tej odmowy,
- załączonych do skargi wydruków ze stron internetowych na okoliczność ich treści, a w szczególności tego, że informacje podlegające - zdaniem Szefa SKW - ochronie jako odnoszące się do tożsamości funkcjonariuszy są informacjami już ujawnionymi i ogólnodostępnymi,
- zasądzenie na rzecz skarżącego od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący wskazał, że złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczył jakichkolwiek zadań wykonywanych przez SKW, ani też nie wiązał z takimi zadaniami wskazanych w nim osób. Wniosek odnosił się do kwestii organizacji służby oraz przebiegu zatrudnienia osób zajmujących w niej określone stanowiska. W niniejszej sprawie nie zachodzi więc konieczność ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem zadań SKW. Pytania zawarte we wniosku nie odnoszą się bowiem w żadnym stopniu do zadań SKW, a do zagadnień związanych z jej organizacją oraz osobami sprawującymi w SKW określone funkcje (przy czym dotyczą tych osób w kontekście administracyjnym i ściśle służbowym - rozumianym ogólnie jako zagadnienia związane z nawiązywaniem stosunku służbowego lub pracowniczego, rozwiązywaniem tego stosunku itp.). Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, organ niezasadnie odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w oparciu o art. 5 ust. 1 u.d.i.p., powołując się na obowiązek ochrony określonych informacji nałożony przez art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW.
Ponadto skarżący podniósł, iż Szef SKW w niezasadny i nieuprawniony sposób rozszerzył zakres podmiotowy zastosowania art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW. Zdaniem organu obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy odnosi się również do danych pracowników, którzy mogą być zatrudniani w SKW na podstawie art. 23 ww. ustawy. Takie rozszerzenie zakresu danych podlegających ochronie na podstawie art. 39 ust. 1 ww. ustawy dokonane zostało w sposób dowolny. Twierdzenie, że wobec treści art. 23, zgodnie z którym w SKW mogą być zatrudnieni pracownicy, obowiązek wynikający z art. 39 ust. 1 należy stosować również wobec tych osób, nie znajduje oparcia w przepisach prawa, stanowiąc efekt arbitralnej wykładni dokonanej przez Szefa SKW. Sama okoliczność, że w SKW mogą być zatrudnieni pracownicy, nie oznacza, że wobec tych osób zastosowanie znajdują wszystkie przepisy dotyczące funkcjonariuszy, których stosunek służbowy powstaje w drodze mianowania.
Zdaniem skarżącego, nietrafne jest również stanowisko organu, iż z zestawienia przepisów art. 39 ust. 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW należy wyprowadzić wniosek, że ustawowy obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy, żołnierzy i pracowników tych służb rozciąga się również na okres po ustaniu stosunku służbowego lub pracowniczego. Przepisy art. 39 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy dotyczą kwestii zupełnie odrębnych. Art. 39 ust. 1 dotyczy ochrony m.in. danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem zadań, zaś art. 43 ust. 1 dotyczy kompetencji odpowiednich organów do zezwolenia byłym funkcjonariuszom i pracownikom na udzielenie informacji niejawnych, co oznacza, że bez stosownego zezwolenia osoby te nie mogą ujawniać takich informacji. Innymi słowy, w art. 39 ust. 1 ww. ustawy mowa jest o informacji o funkcjonariuszach, zaś art. 43 ust. 1 traktuje o informacji, którą funkcjonariusze dysponują. Przepisów tych nie można powiązać w sposób uzasadniający twierdzenie, że obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy odnosi się również do byłych funkcjonariuszy.
W ocenie skarżącego, informacje, o których udostępnienie zwrócił się do organu, w ogóle nie mogą być uznane za informacje niejawne w rozumieniu u.o.i.n. Z definicji informacji niejawnych wynika konieczna przesłanka w postaci dotychczasowego nieujawnienia danych z tego powodu, że potencjalne ich ujawnienie w przyszłości mogłoby mieć niekorzystne skutki dla sytuacji Państwa. Tymczasem dane identyfikujące osoby, których dotyczy wniosek skarżącego, są danymi ujawnionymi, w dodatku powszechnie dostępnymi.
Okoliczność, że stanowisko Szefa SKW zajmował P. B., wynika chociażby z licznych wpisów na oficjalnej stronie internetowej SKW https://www.skw.gov.pl/, w których wprost wskazywany jest on jako Szef SKW w odpowiednim okresie. Informacja ta wynika również z licznych informacji prasowych dotyczących P. B., w tym jego dymisji. Okoliczność pełnienia w przeszłości służby w SKW przez M. M., jak również zakres jego obowiązków, wynika wprost z dostępnych publicznie materiałów, m.in. z jego biografii udostępnionej na stronie internetowej Polskiej Grupy [...] S.A., w której wyraźnie wskazano, że M. M. jest współtwórcą SKW oraz że w trakcie służby w SKW brał udział w negocjacjach dotyczących umieszczenia w Polsce elementów tzw. "tarczy antyrakietowej", a ponadto wykonywał czynności związane z ochroną produkcji i obrotu towarami, technologiami i usługami o przeznaczeniu wojskowym oraz opiniował umowy dotyczące zakupu sprzętu wojskowego. Natomiast okoliczność zajmowania określonego stanowiska w SKW przez P. B. wiadoma jest m.in. z doniesień prasowych, w których jest on wspominany jako funkcjonariusz SKW.
Podsumowując, skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Nie sposób zgodzić się z oceną organu, jakoby informacjami niejawnymi miały być w tym wypadku dane identyfikujące funkcjonariuszy SKW.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ wskazał dodatkowo, że istota pytań zawartych we wniosku informacyjnym pośrednio dotyczy metod, form i środków, jakie SKW podejmuje przy wykonywaniu obowiązków wynikających z ustawy o SKW oraz SWW, a więc wartości chronionych przez art. 39 ust. 1 ustawy. Przy czym w sytuacji, gdy oprócz funkcjonariuszy ustawa dopuszcza pełnienie służby przez żołnierzy zawodowych oraz zatrudnienie w ramach stosunku pracy, to ochrona, o której mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, winna mieć zastosowanie również do tych osób. SKW oprócz tego, że zapewnia ochronę danych umożliwiających identyfikację funkcjonariuszy (żołnierzy i pracowników), zapewnia również ochronę zgromadzonych informacji, w tym informacji dotyczących organizacji służby czy przebiegu zatrudnienia w służbie.
Zdaniem organu, niezrozumiałym byłoby stosowanie ochrony na podstawie art. 39 ust. 1 ww. ustawy wyłącznie w czasie trwania stosunku służby czy pracy, a po jego zakończeniu niestosowanie tych regulacji do byłych osób zatrudnionych bądź pełniących służbę w SKW. Z zestawienia art. 39 ust. 1 oraz art. 43 ust. 1 należy wyprowadzić wniosek, że ustawowy obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy, żołnierzy i pracowników (jak również innych danych) rozciąga się również na okres po ustaniu stosunku służbowego lub pracowniczego. Szeroko rozumiana ochrona tożsamości zarówno funkcjonariuszy, jak również żołnierzy i pracowników, jest bowiem warunkiem niezbędnym dla niezakłóconej realizacji zadań SKW, zatem musi mieć charakter rzeczywisty, a nie iluzoryczny.
Ponadto organ zaznaczył, że udostępnienie przez służbę wnioskowanych danych na temat funkcjonariuszy, żołnierzy czy pracowników może być w prosty sposób użyte przez służby obcego wywiadu. Udostępnienie informacji, jak te żądane we wniosku, może stanowić element szeroko rozumianej presji np. o charakterze finansowo-majątkowym dokonywanej przez służby obcego wywiadu. Wiedza o sytuacji majątkowej czy osobistej funkcjonariuszy, żołnierzy czy pracowników może stanowić źródło wiedzy wykorzystywane jako jedno z narzędzi np. do werbunku czy szantażu danej osoby.
Organ podkreślił, że SKW jest służbą specjalną wykonującą m.in zadania kontrwywiadowcze. Odpowiada za zapewnienie bezpieczeństwa Sił Zbrojnych poza granicami państwa, dlatego też udostępnienie informacji, które mogą umożliwić zidentyfikowanie obszaru i przedmiotu działania SKW, czy też osób w niej pełniących służbę bądź zatrudnionych, może doprowadzić do wyrządzenia realnej, znacznej szkody dla szeroko rozumianego interesu Państwa oraz jego obywateli.
Ponadto, SKW jako służba specjalna podejmuje istotne działania, które mają na celu: neutralizowanie działań obcych służb wywiadowczych, wykorzystywanie ich do własnych celów, przeciwdziałanie szpiegostwu itp. Z tych względów nie może mieć miejsca sytuacja, w której SWK udostępniani informacje wrażliwe (o tożsamości personelu SKW) podmiotom trzecim. SKW z racji swoich ustawowych zadań zabezpiecza udzielanie informacji przed niepowołanym dostępem celem zapewnienia Państwu jak najlepszego bezpieczeństwa.
W piśmie procesowym z dnia 12 lipca 2018 r. zatytułowanym "Replika na odpowiedź na skargę", skarżący w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Wskazał, iż udzielenie żądanych informacji pozostaje całkowicie irrelewantne z punktu widzenia bezpieczeństwa Państwa. Wniosek dotyczył bowiem zagadnień związanych z organizacją SKW w kontekście administracyjnym - całkowicie niezwiązanym z wykonywaniem zadań ustawowych przez funkcjonariuszy tej służby. W zawiązku z tym nie zachodzi ryzyko zakłócenia prawidłowości funkcjonowania SKW w sytuacji udzielenia skarżącemu żądanej informacji publicznej. Sama informacja na temat tego, że dana osoba pozostaje w określonym stosunku służbowym (pracowniczym) z organem, nie naraża możliwości właściwego realizowania zadań przez SKW.
Zdaniem skarżącego, nie można stosować automatyzmu polegającego na abstrakcyjnym uznaniu wszelkich informacji w jakikolwiek sposób powiązanych z SKW za informacje dotyczące realizacji zadań ustawowych SKW, a w konsekwencji informacje niejawne. Należy bowiem zwrócić uwagę na brzmienie art. 39 ust. 2 ustawy o SKW oraz SWW, z którego wynika, że ochrona tożsamości funkcjonariuszy związana jest z wykonywaniem konkretnych czynności operacyjno-rozpoznawczych. Nie ma ona więc charakteru ogólnego i nie jest nieograniczona. Przytoczony przepis uprawnia do twierdzenia, że nie istnieją powody do utrzymywania w tajemnicy tożsamości funkcjonariuszy poza wykonywaniem przez nich określonych czynności operacyjno-rozpoznawczych. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w odpowiedzi sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów działającego z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów na interpelację nr 2771 w sprawie zabezpieczenia danych osobowych funkcjonariuszy polskich służb specjalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w art. 61 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty konstytucyjnych wolności i praw.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia, jednak określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie ww. pojęcia, związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138).
W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie był kwestionowany. Adresat wniosku z dnia [...] lutego 2018 r., tj. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2008 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1978 ze zm.), Szef SKW jest centralnym organem administracji rządowej.
W sprawie nie było również kwestionowane, że informacja objęta wnioskiem G. R. z dnia [...] lutego 2018 r. (w punktach 1 - 5) posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacja ta odnosi się bowiem do organizacji Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w tym działań administracyjnych Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego jako organu władzy publicznej, w szczególności do sfery stosunków pracowniczych i stosunków służbowych określonych osób, prowadzonych postępowań administracyjnych, ewentualnie wydanych w ramach tych postępowań decyzji administracyjnych oraz - jak wskazał sam organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - skutków finansowych podjętych decyzji administracyjnych.
Szef SKW uznając, że zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został w niniejszej sprawie spełniony, wydał decyzję administracyjną w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p., mocą której odmówił "udzielenia żądanej we wniosku informacji publicznej". Materialnoprawną podstawę ww. decyzji stanowił przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził w szczególności, że informacje, o udostępnienie których zwrócił się skarżący, należy zakwalifikować jako informacje wskazane w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1978, ze zm.), odnoszące się do tożsamości funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników SKW, a przez to nie podlegające ujawnieniu w trybie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, powołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 214/16 (publ. CBOSA) organ zaznaczył, że samo potwierdzenie (bądź zaprzeczenie) określonych faktów lub potwierdzenie posiadania danej informacji należy uznać za udostępnienie informacji publicznej w określonym zakresie.
Przy czym, zaznaczyć w tym miejscu należy, iż powyższy wyrok zapadł w odmiennym stanie faktycznym, zaś w jego uzasadnieniu Sąd - odnosząc się do przedmiotu wniosku informacyjnego - wskazał m.in., że "(...) z uwagi na wagę i specyfikę zadań ABW uznać należy, że niejawną nie jest tylko treść informacji zawartej w materiałach pozyskanych w wyniku czynności operacyjno- rozpoznawczych, czy też w ramach współpracy prowadzonej z partnerami zagranicznymi, ale także sposób jej pozyskiwania, a nawet samo potwierdzenie faktu jej posiadania, bowiem fakt ten pośrednio może wskazywać na jedyny możliwy sposób jej uzyskania, jakim jest prowadzenie czynności operacyjno-rozpoznawczych. Wiedza w tym zakresie, jak również informacja na temat możliwości technicznych ABW, ma niebagatelne znaczenie zarówno dla obcych służb wywiadowczych, jak i dla zorganizowanych grup przestępczych, których rozpracowywaniem zajmuje się ABW i w konsekwencji może utrudnić czy wręcz uniemożliwić organowi wykonywanie jego ustawowych działań, a tym samym narazić państwo polskie i jego sojuszników na uszczerbek.".
Następnie, przytaczając obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I OSK 210/15 (publ. CBOSA) Szef SKW wskazał w uzasadnieniu decyzji, że art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW nie wprowadza odrębnej w stosunku do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1167, ze zm.), kategorii informacji niejawnych, ale wskazuje informacje związane z działalnością obu służb, które spełniają kryteria z art. 1 ust. 1 u.o.i.n. Są to informacje o środkach, formach i metodach realizacji zadań, zgromadzonych informacjach oraz własnych obiektach i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb. Ochrona tych informacji, jak stanowi we wstępie art. 39 ust. 1, występuje "w związku z wykonywaniem zadań". Zadania SKW zostały zdefiniowane w art. 1 i art. 5 ustawy o SKW oraz SWW. Służba Kontrwywiadu Wojskowego jest służbą specjalną, właściwą w sprawach ochrony przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej (art. 1 ustawy o SKW oraz SWW). Zadania z zakresu obronności i bezpieczeństwa Państwa zostały skonkretyzowane w przepisach art. 5. Informacje wymienione w art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW stanowią informacje niejawne nie tylko zatem z uwagi na objęcie ich dodatkową ochroną przewidzianą w przepisach tej ustawy, ale również z tego względu, że wyczerpują pojęcie informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd w składzie orzekającym podziela przytoczony powyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie powiązania przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW z regulacjami art. 1 ust. 1 i art. 5 u.o.i.n. Warto jednak zaznaczyć, że pogląd ten został wyrażony na tle konkretnego stanu faktycznego, a - co istotne - czyniąc powyższe wywody NSA stwierdził, że "(...) istota sprawy sprowadza się nie tyle do tego czy organ w sposób uprawniony posłużył się unormowaniem art. 39 ust. 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego poprzez skonstruowanie odrębnej od sformułowanej w ustawie o ochronie informacji niejawnych postaci informacji niejawnej, ile do tego, czy informacje wskazane przez organ i Sąd pierwszej instancji, jako wyczerpujące pojęcie z art. 39 ust. 1, rzeczywiście należą do kategorii określonej jako formy i metody realizacji zadań SKW.".
Warto również zwrócić uwagę na dalsze wywody zawarte w ww. wyroku z dnia 6 września 2016 r., które w istocie dotyczą odmiennego stanu faktycznego, aniżeli ten, będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Mianowicie, odnosząc się do poszczególnych pytań wniosku informacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jakie rodzaje informacji stanowią informacje niejawne w rozumieniu przepisów u.o.i.n. Stwierdził m.in.: "informacje, których ujawnienie doprowadzi lub może doprowadzić do identyfikacji funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników odpowiedzialnych za realizację zadań wywiadu lub kontrwywiadu, którzy wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, jeżeli zagrozi to bezpieczeństwu wykonywanych czynności lub może doprowadzić do identyfikacji osób udzielających im pomocy w tym zakresie, stanowią przykłady informacji niejawnych, wskazane w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Podobnie, informacje, których ujawnienie zagrozi lub może zagrozić życiu lub zdrowiu funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników, którzy wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, lub osób udzielających im pomocy w tym zakresie, stanowią przykłady informacji niejawnych, wskazane w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Konieczne jest zaś spostrzeżenie, że na SKW spoczywa obowiązek ochrony bezpieczeństwa jednostek wojskowych, innych jednostek organizacyjnych MON oraz żołnierzy wykonujących zadania służbowe poza granicami państwa (art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego). SKW ma także obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy własnych (art. 39 ust. 1 tej ustawy)".
Analizując faktyczne i prawne okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż twierdzenie organu, zgodnie z którym informacje objęte wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. należy zakwalifikować jako informacje z art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW odnoszące się do tożsamości funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników SKW, nie zasługuje na aprobatę.
W myśl art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, w związku z wykonywaniem swoich zadań Służba Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służba Wywiadu Wojskowego zapewniają ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb. Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych funkcjonariusze SKW i SWW mogą posługiwać się dokumentami, które umożliwiają ustalenie danych identyfikujących funkcjonariusza oraz środków, którymi posługuje się przy wykonywaniu zadań służbowych (ust. 2).
Z treści przytoczonego przepisu wprost wynika, że Służba Kontrwywiadu Wojskowego zapewnia ochronę danych identyfikujących funkcjonariuszy tej Służby "w związku z wykonywaniem swoich zadań". Zadania SKW zostały określone w art. 1 oraz w art. 5 ustawy o SKW oraz SWW. Przepis art. 1 stanowi, że SKW jest służbą specjalną, właściwą w sprawach obrony przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych jednostek podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej.
Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ustawy o SKW i SWW do zadań SKW należy:
1) rozpoznawanie, zapobieganie oraz wykrywanie, popełnianych przez żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, funkcjonariuszy SKW i SWW oraz pracowników SZ RP i innych jednostek organizacyjnych MON, przestępstw:
a) przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstw wojennych określonych w rozdziale XVI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 ze zm.), a także innych ustawach i umowach międzynarodowych,
b) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej określonych w rozdziale XVII ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny oraz takich czynów skierowanych przeciwko państwom obcym, które zapewniają wzajemność,
c) określonych w art. 140 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny,
d) określonych w art. 228 - 230 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, jeżeli mogą one zagrażać bezpieczeństwu lub zdolności bojowej SZ RP lub innych jednostek organizacyjnych MON,
e) przeciwko ochronie informacji określonych w rozdziale XXXIII ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, jeżeli mogą one zagrażać bezpieczeństwu lub zdolności bojowej SZ RP lub innych jednostek organizacyjnych MON, a także takich czynów skierowanych przeciwko państwom obcym, które zapewniają wzajemność,
f) określonych w art. 33 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 1050),
g) innych niż określone w lit. a-f, godzących w bezpieczeństwo potencjału obronnego państwa, SZ RP oraz jednostek organizacyjnych MON, a także państw, które zapewniają wzajemność,
h) określonych w art. 232, art. 233 § 1, 1a, 4 i 6, art. 234, art. 235, art. 236 § 1 i art. 239 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, jeżeli dotyczą przestępstw, o których mowa w lit. a-g,
jak również ujawnianie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z tymi przestępstwami;
2) współdziałanie z Żandarmerią Wojskową i innymi organami uprawnionymi do ścigania przestępstw wymienionych w pkt 1;
2a) rozpoznawanie, zapobieganie oraz wykrywanie zdarzeń oraz przestępstw o charakterze terrorystycznym godzących w bezpieczeństwo potencjału obronnego państwa, SZ RP oraz jednostek organizacyjnych MON;
3) realizowanie, w granicach swojej właściwości, zadań określonych w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych;
4) uzyskiwanie, gromadzenie, analizowanie, przetwarzanie i przekazywanie właściwym organom informacji mogących mieć znaczenie dla obronności państwa, bezpieczeństwa lub zdolności bojowej SZ RP lub innych jednostek organizacyjnych MON, w zakresie określonym w pkt 1, oraz podejmowanie działań w celu eliminowania ustalonych zagrożeń;
5) prowadzenie kontrwywiadu radioelektronicznego oraz przedsięwzięć z zakresu ochrony kryptograficznej i kryptoanalizy;
6) uczestniczenie w planowaniu i przeprowadzaniu kontroli realizacji umów międzynarodowych dotyczących rozbrojenia;
7) ochrona bezpieczeństwa jednostek wojskowych, innych jednostek organizacyjnych MON oraz żołnierzy wykonujących zadania służbowe poza granicami państwa;
8) ochrona bezpieczeństwa badań naukowych i prac rozwojowych zleconych przez SZ RP i inne jednostki organizacyjne MON oraz produkcji i obrotu towarami, technologiami i usługami o przeznaczeniu wojskowym zamówionymi przez SZ RP i inne jednostki organizacyjne MON, w zakresie określonym w pkt 1;
9) podejmowanie działań, przewidzianych dla SKW, w innych ustawach, a także umowach międzynarodowych, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana.
Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o SKW oraz SWW zadania SKW obejmują również rozpoznawanie oraz wykrywanie przestępstw, o których mowa w ust. 1 popełnionych we współdziałaniu z żołnierzami pełniącymi czynną służbę wojskową, funkcjonariuszami SKW i SWW lub pracownikami SZ RP i innych jednostek organizacyjnych MON.
W ocenie Sądu wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2018 r. nie dotyczył zadań wykonywanych przez SKW, czy też danych "odnoszących się do tożsamości osób" podlegających ochronie w związku z wykonywaniem zadań SKW w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów. Wniosek ten, o czym była już mowa powyżej, odnosił się do kwestii organizacyjnych i administracyjnych SKW, tj. zatrudnienia określonej osoby na stanowisku kierowniczym - Dyrektora Biura Prawnego SKW, wszczęcia określonych postępowań administracyjnych wobec wskazanych osób, wydanych w ramach tych postępowań decyzji administracyjnych oraz skutków finansowych podjętych przez organ decyzji. Przedmiotowy wniosek obejmował więc pytania o to, czy w SKW zostały podjęte określone czynności w sferze zatrudnienia oraz w sferze stosunków służbowych, a także jakie były konsekwencje finansowe tychże czynności. Żądanie wniosku nie obejmowało więc informacji na temat danych identyfikujących funkcjonariuszy (osób nie będących funkcjonariuszami) podlegających ochronie "w związku z wykonywaniem zadań SKW", o których mowa w art. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW.
Nie można zatem zgodzić się z organem, że podstawę odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej mógł stanowić art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW. Przepis ten, w ocenie Sądu, nie znajduje zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Powyższe stanowisko wzmacnia treść art. 39 ust. 2 ww. ustawy, wskazującego wyłącznie na czynności operacyjno-rozpoznawcze, przy wykonywaniu których funkcjonariusze SKW mogą posługiwać się dokumentami uniemożliwiającymi ustalenie ich danych identyfikujących oraz środków, którymi posługują się przy wykonywaniu zadań służbowych. Z przepisu tego wynika, że ochrona tożsamości funkcjonariusza SKW jest związana przede wszystkim z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych w ramach realizowanych zadań SKW. Nie ma więc charakteru ogólnego, lecz odnosi się do konkretnych czynności w ramach realizowanych zadań.
W ocenie Sądu, nie jest również trafne stanowisko organu, iż z zestawienia art. 39 ust. 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW można wyprowadzić wniosek, że ustawowy obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy (pracowników) SKW rozciąga się również na okres po ustaniu stosunku służbowego (pracowniczego). Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 ww. ustawy, Szef SKW w ramach swojego działania może zezwalać funkcjonariuszom i pracownikom SKW oraz byłym funkcjonariuszom i pracownikom, po ustaniu stosunku służbowego lub stosunku pracy w SKW, a także osobom udzielającym im pomocy w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, na udzielenie informacji niejawnej określonej osobie lub instytucji.
Wbrew stanowisku organu przepisy art. 39 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW dotyczą całkowicie odrębnych kwestii. Pierwszy z powołanych przepisów dotyczy obowiązku ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem zadań SKW określonych w art. 1 oraz art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, natomiast drugi z nich określa uprawienie organu do udzielenia zezwolenia funkcjonariuszom i pracownikom SKW oraz byłym funkcjonariuszom i pracownikom tej Służby na udzielenie informacji niejawnych będących w ich posiadaniu określonej osobie bądź instytucji. Przepisów tych, jak trafnie podniesiono w skardze, nie można powiązać w sposób uzasadniający twierdzenie, że obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy SKW odnosi się również do byłych funkcjonariuszy. Co istotne, przepis art. 43 ust. 1 ww. ustawy nie ma zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bowiem dotyczy zupełnie innej materii, nieobjętej treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Konkludując stwierdzić należy, że odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej wraz z zaprezentowaną przez organ argumentacją czyni zaskarżoną decyzję wadliwą. Szef SKW błędnie uznał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy ograniczenie dostępu do informacji publicznej może nastąpić w oparciu o art. 39 ust. 1 oraz art. 43 ust. 1 tej ustawy w sytuacji, gdy ze względu na przedmiot wniosku informacyjnego, przepisy te nie znajdują w tej sprawie zastosowania.
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja podlegała eliminacji z obrotu prawnego.
Ponownie rozpoznając wniosek z dnia [...] lutego 2018 r. organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Jednocześnie organ zważy, iż uchylając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2018 r. Sąd nie stwierdził, że objęte wnioskiem informacje, jako jawne, podlegają udostępnieniu na zasadzie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie można bowiem wykluczyć, że istnieją inne podstawy uzasadniające ograniczenie dostępu do wnioskowanych informacji wymienione w art. 5 u.d.i.p., które jednak nie zostały przedstawione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotem oceny Sądu była wyłącznie zaskarżona decyzja oraz argumentacja zawarta w jej uzasadnieniu, nie zaś inne wywody organu poczynione choćby w odpowiedzi na skargę, w której to organ wskazywał m.in. na "wrażliwy" charakter wnioskowanych danych. Odpowiedź na skargę nie jest aktem administracyjnym, lecz pismem procesowym, które nie podlega kontroli Sądu. Ponadto, odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91, publ. ONSA 1992/2, poz. 45).
W następstwie uchylenia zaskarżonej decyzji organ będzie zatem obowiązany ponownie rozpoznać ww. wniosek informacyjny zgodnie z regułami określonymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Organ weźmie przy tym pod uwagę, że w przypadku ewentualnego wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej jej uzasadnienie przedstawiać powinno pełną i zindywidualizowaną ocenę okoliczności faktycznych sprawy w odniesieniu do art. 5 u.d.i.p. stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Organ winien mieć bowiem na uwadze, że w świetle powołanych wyżej zasad konstytucyjnych oraz przepisów u.d.i.p., należy przyjąć domniemanie dostępu do informacji publicznej, a odstępstwa od tej zasady winny stanowić wyjątek, co nakłada na podmiot zobowiązany w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek rzetelnego, szczególnie wnikliwego uzasadnienia decyzji odmownej.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wraz z opłatą kancelaryjną od pełnomocnictwa (497 zł) ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło