II SA/Wa 903/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Janusz Walawski, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną - rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia [...] G. K. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, iż w dniu 25 października 2007 r. Prokurator [...] wydał wobec [...] G. K. – [...] - postanowienie o przedstawieniu zarzutów o to, że: w bliżej nieustalonych dniach w okresie [...] , działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc funkcjonariuszem Policji pięciokrotnie przyjął od P. O. korzyść majątkową w łącznej kwocie 1.000 zł w zamian za czynność stanowiącą naruszenie przepisów prawa, a mianowicie za niedopełnienie obowiązku podjęcia czynności służbowych zmierzających do pociągnięcia P. O. do odpowiedzialności za popełnione wykroczenia drogowe, tj. o czyn z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Mając na uwadze, że zarzucany policjantowi czyn stanowi przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] zawiesił G. K. w czynnościach służbowych od dnia 9 listopada 2007 r. na okres trzech miesięcy, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Jednocześnie stosownie do art. 124 ust. 1 przywołanej ustawy zawieszono policjantowi od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania. W dniu [...] stycznia 2008 r. Komendant [...] Policji wydał rozkaz personalny nr [...], mocą którego, na podstawie art. 39 ust. 3 ww. ustawy, przedłużył okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego z dalszym zawieszeniem 50 % ostatnio należnego uposażenia. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność niezwłocznego wykonania przedmiotowej decyzji w ochronie interesu społecznego tożsamego z interesem służby. W motywach decyzji Komendant [...] Policji wskazał, iż zgodnie z art. 25 powołanej ustawy służbę w Policji może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii, co wiąże się z publicznym charakterem tej służby. Dlatego też sprzeczne jest z interesem służby, ażeby wykonywał obowiązki służbowe funkcjonariusz, wobec którego toczy się postępowanie karne. Od powyższego rozkazu personalnego G. K. wniósł odwołanie, którego Komendant Główny Policji nie uwzględnił i rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. Wnioskiem z dnia 13 listopada 2008 r. G. K. zwrócił się do Komendanta [...] Policji o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zawieszenia go w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu stwierdził, że w dniu 20 października 2008 r. został powiadomiony przez adwokata ustanowionego w sprawie karnej, że sprawa została zamknięta i skierowana do Sądu w celu wyznaczenia rozprawy. Tym samym adwokat mógł zapoznać się z całością materiału dowodowego. Wnioskodawca podniósł, że jedynym dowodem popełnienia przez niego przestępstwa jest pomawiające zeznanie głównego oskarżonego, które nie ma jakiegokolwiek potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto zeznanie to stoi w ewidentnej sprzeczności z zarzutem sformułowanym przeciwko niemu. Ponadto G. K. wskazał na nieprawidłowości jakie, jego zdaniem, zaistniały w postępowaniu karnym. Stwierdził, że ma zastrzeżenia do bezstronności Prokuratora, oraz że postępowanie prowadzone jest tendencyjnie. Ponadto podniósł, że zawieszenie w czynnościach służbowych jest bardzo dolegliwe dla niego i jego rodziny oraz budzi jego rozgoryczenie. W ocenie wnioskodawcy uzyskane materiały zakończonego i zamkniętego postępowania rzucają zupełnie nowe światło na jego czyn. Stwierdził, że do tej pory tylko on mógł zapewnić, że nie popełnił żadnego przestępstwa, a teraz świadczą o tym również dowody zgromadzone w toku postępowania, a raczej brak dowodów na popełnienie przez niego jakiegokolwiek przestępstwa. Poinformował przy tym, że załączony fragment zeznań podejrzanego jest jedynym fragmentem postępowania dotyczącym jego osoby. Na okoliczność, iż "podane przez niego fakty opierają się na prawdzie" wniósł o przesłuchanie adwokata G. F., która miała pełny wgląd w całość materiałów i wyraziła chęć złożenia zeznań w celu przywrócenia go do służby. Pismem z dnia 2 grudnia 2008 r. funkcjonariusz został wezwany do sprecyzowania wniosku, poprzez wskazanie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Odpowiadając na powyższe pismo wnioskodawca poinformował o braku dowodów na popełnienie zarzucanego mu przestępstwa, o czym dowiedział się w dniu 20 października 2008 r. Na powyższą okoliczność przedłożył pismo swojego adwokata. Ponownie stwierdził, że postawiony mu zarzut oparty jest na pomówieniach i "mało wiarygodnych wynurzeniach głównego oskarżonego, który pomawiając wiele osób stara się poprawić swoją sytuację procesową". Wobec faktu, że w obliczu tak wątpliwego materiału dowodowego popełnienie przez niego zarzucanego przestępstwa nie jest wcale oczywiste i jednoznacznie wniósł o wznowienie postępowania i przywrócenie go do służby. Natomiast z załączonego pisma adwokat G. F. wynika, że po zapoznaniu się z treścią zeznań świadka, na podstawie których G. K. został przedstawiony zarzut, nie można wykluczyć, iż G. K. zostanie uniewinniony. Nadmieniła, że materiały te zostały jej przekazane w dniu 20 października 2008 r., o czym niezwłocznie poinformowała swojego mandanta, doręczając mu protokoły przesłuchania w części go dotyczącej. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. sprawie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych [...] G. K. do czasu ukończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 13 listopada 2008 r. nie udowodnił, że podanie zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. G. K. w swoim wniosku z dnia 13 listopada 2008 r. jako nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji wskazał fakt, że jedynym dowodem popełnienia przez niego przestępstw jest pomawiające zeznanie P. O.. Wskazał, że o fakcie tym dowiedział się w dniu 20 października 2008 r. z informacji uzyskanych od swego pełnomocnika w sprawie karnej. Tymczasem G. K. już w odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego stwierdził: "powyższe pomówienie mojej osoby nie opiera się na żadnych dowodach i jest bardzo krzywdzące". W dalszej części uzasadnienia decyzji organ stwierdził, że zainteresowany w swoim raporcie z dnia 9 września 2008 r., skierowanym do Komendanta [...] Policji napisał: "postępowanie karne w mojej sprawie zostało wszczęte na niewiarygodnym pomówieniu P. O., osoby karanej za kryminalne przestępstwa. Żadnych innych dowodów p-ko mnie śledztwo nie dostarczyło. Uważam, że padłem ofiarą fałszywego oskarżenia". W konsekwencji organ uznał, że podnoszona przez wymienionego okoliczność była mu znana wcześniej niż w terminie 1 miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Komendant Główny Policji uznał, iż treść zeznań P. O., które zainteresowany dołączył do swojego wniosku z dnia 13 listopada 2008 r., jest uzupełnieniem i doprecyzowaniem jego tezy o braku dowodów jego winy w postępowaniu karnym, którą to tezę stawiał już we wcześniejszych wystąpieniach, zatem fakt zapoznania się z zeznaniami P. O. w dniu 20 października 2008 r. nie jest nową okolicznością w sprawie. G. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż przed dniem 20 października 2008 r. nie miał możliwości zaznajomienia się z materiałami postępowania, gdyż były utajnione. Odwołujący stwierdził, że nową okolicznością nie jest jego niewinność, a istnienie niewiarygodnego dowodu jego winy. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji jako merytorycznie błędnej i niezasadnej oraz o wydanie decyzji o wznowieniu postępowania w sprawie jego dalszego zawieszenia w obowiązkach służbowych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji wskazał, iż w świetle art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. To na stronie żądającej wznowienia postępowania administracyjnego ciąży udowodnienie, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W analizowanej sprawie Komendant Główny Policji słusznie odmówił mocy dowodowej twierdzeniu odwołującego się, że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedział się w dniu 20 października 2008 r. W materiałach postępowania znajduje się raport skarżącego z dnia 9 września 2008 r., w którym G. K. powołuje się na tą samą okoliczność, o której dowiedział się od swego pełnomocnika w dniu 20 października 2008 r., tj. niewiarygodne zeznania P. O.. Odwołujący się w swoich wystąpieniach wysuwa tezę, że jest niewinny zarzucanego mu czynu, zaś dowodem jego niewinności są pomówienia P. O. Skoro zatem dowodem niewinności strony mają być zeznania P. O., to jest to jedna, niezmienna okoliczność, niezależnie od formy tychże zeznań, tj. tego, czy [...] G. K. dysponuje fizycznie ich kopią, czy nie. A ta była mu znana najpóźniej w dniu 9 września 2008 r. Skoro zatem podanie o wznowienie zostało złożone w dniu 13 listopada 2008 r., to należało uznać, że złożone zostało po upływie jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. G. K. zaskarżył decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając decyzji naruszenie prawa przez błędną interpretację art. 145 k.p.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o zasadności wznowienia postępowania w sprawie zawieszenia go w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że okoliczność niepopełnienia przestępstwa istniała od samego początku postępowania w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych, lecz dopiero w dniu 20 października 2008 r. skarżący dowiedział się, iż dowód na tę okoliczność wyszedł na jaw. Wcześniej okoliczność ta nie mogła zostać ujawniona, gdyż materiały postępowania karnego były utajnione. Dlatego też twierdzenie organu, że dowód ten był znany skarżącemu przed wskazaną datą jest nieuprawnione i stanowi łamanie prawa. Rozważając kwestię wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, organ winien zwrócić uwagę, iż może zachodzić kolejna przesłanka polegająca na fałszywym dowodzie stanowiącym podstawę zawieszenia. Skarżący podkreślił, iż fałszywe oskarżenie go przez przestępcę dało postawy do wydania decyzji w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych. W świetle całości zgromadzonego materiału, zeznania obciążające skarżącego przez osobę realizującą swoje uprawnienie do obrony w procesie karnym są niewiarygodne i nie zostały w jakikolwiek sposób potwierdzone. Zawieszanie skarżącego w takich okolicznościach do czasu zakończenia procesu karnego stanowi naruszenie jego swobód obywatelskich i głęboko ingeruje w zasadę domniemania niewinności. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zarzut naruszenia art. 145 k.p.a. należy uznać za niezasadny, albowiem przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, polegającą na stworzeniu możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej wydaną decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145a k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W oparciu o przepis art. 148 § 1 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania składa się do organu, który wydał decyzję w I instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W świetle powyższych uregulowań właściwy organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest zobligowany w pierwszej kolejności zbadać, czy pochodzi on od podmiotu legitymowanego do jego złożenia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05 (publik. LEX nr 275519) stwierdził, iż organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Kontrola procesowa podania strony o wznowienie postępowania stanowi w istocie wszczęcie postępowania wstępnego, którego wynik warunkuje sposób załatwienia sprawy. Zakończenie postępowania wstępnego prowadzi do załatwienia sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., tj. przez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia. Z akt sprawy wnika, iż w dniu 13 listopada 2008 r. skarżący zwrócił się do Komendanta [...] Policji z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zawieszenia go w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że w dniu 20 października 2008 r. dowiedział się od swego adwokata, iż jego sprawa karna została zamknięta i skierowana do Sądu. Z akt tej sprawy wynika, iż jedynym dowodem obciążającym skarżącego są zeznania P. O. - osoby oskarżonej o popełnienie innego przestępstwa, która realizując swoje prawo do obrony bezpodstawnie pomawia skarżącego. Zdaniem skarżącego, to właśnie brak innych dowodów odciążających oskarżonego w zakończonym postępowaniu przygotowawczym, stanowi nową okoliczność istniejącą w dacie orzekania o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych lecz nieznaną organom Policji przed wniesieniem do Sądu aktu oskarżenia. Bezspornym jest w sprawie, iż w raporcie z dnia 9 września 2008 r. (k.-21 akt administracyjnych) skierowanym do Komendanta [...] Policji skarżący wnosił o uchylenie rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych podnosząc, iż cyt.: "Postępowanie karne w mojej sprawie zostało wszczęte na niewiarygodnym pomówieniu P. O., osoby karanej za kryminalne przestępstwa. Żadnych innych dowodów p-ko minie śledztwo nie dostarczyło. Uważam, że padłem ofiarą fałszywego oskarżenia". W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, iż okoliczności na które powołuje się strona we wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. są tożsame ze wskazanymi w ww. raporcie, który jak wynika z pieczęci wpływu Wydziału Kadr Komendy [...] Policji wniesiony został do organu w dniu 12 września 2008 r. Nie można zatem czynić Komendantowi Głównemu Policji oraz Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzutu, iż błędnie zastosowali regulację art. 149 § 3 k.p.a., albowiem zasadnie organy uznały, iż o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia strona dowiedziała się najpóźniej w dniu 9 września 2008 r. Wobec tego podanie o wznowienie postępowania z dnia 13 listopada 2008 r. zostało wniesione z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, sam fakt zamknięcia postępowania przygotowawczego zakończonego skierowaniem aktu oskarżenia do Sądu i zapoznanie się pełnomocnika skarżącego z aktami sprawy karnej nie może mieć wpływu na powzięcie przez skarżącego wiedzy na temat okoliczności stanowiącej powód wznowienia postępowania, albowiem owa wiedza była już w posiadaniu strony 2 miesiące wcześniej niż został złożony wniosek o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.