II SA/Wa 903/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-23

Skład orzekający: Beata Gibzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów, zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Jednocześnie, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z jej trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Przedstawiciel ustawowy małoletniego skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek złożono po wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku oddalającego skargę na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Przedstawiciel ustawowy wskazał na swoją trudną sytuację materialną, będąc osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, z ograniczonymi dochodami.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano małoletniemu I.Z. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego G.Z. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku małoletniego I.Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego G.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi małoletniego I.Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego G.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia 1. przyznać małoletniemu I.Z. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego G.Z. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 903/18 oddalił skargę małoletniego I.Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego G.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Przedstawiciel ustawowy skarżącego wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, który skończył się w sierpniu 2018 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach przedstawiciel ustawowy skarżącego podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Mieszka w dwupokojowym mieszkaniu. Utrzymuje się ze świadczenia rodzinnego – 500+ oraz zasiłku rodzinnego na dziecko w kwocie 317 zł, co stanowi łącznie 817 zł miesięcznie. Jako stałe miesięczne wydatki wskazał: prąd – ok. 90 zł, wodę i ścieki – ok. 70 zł, leki – 60 zł, abonament TV – 55 zł, opłatę za treningi syna – 50 zł. Ponadto spłaca kredyt w kwocie 200 zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 P.p.s.a. stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych sytuacja materialna G.Z. i jego małoletniego dziecka jest trudna. Ojciec małoletniego skarżącego I.Z. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Dochód gospodarstwa domowego rodziny stanowią: świadczenie rodzinne w wysokości 500 zł oraz zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie 317 zł, co stanowi łącznie 817 zł. Otrzymywane świadczenia, z których rodzina się utrzymuje w znacznej części przeznaczane są na stałe miesięczne koszty utrzymania, które wynoszą ok. 525 zł (prąd – ok. 90 zł, woda i ścieki – ok. 70 zł, leki – 60 zł, abonament TV – 55 zł, spłata kredytu – 200 zł oraz treningi sportowe syna – 50 zł). W ocenie referendarza sądowego, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF, jak też wynikające ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów stwierdza się, że w przypadku skarżącego zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Przedstawiona sytuacja rodzinna i finansowa, a zwłaszcza fakt pobierania świadczenia rodzinnego na dziecko, które przysługuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, nie pozwala skarżącemu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło