II SA/Wa 904/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. z dnia 14 lipca 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. B. w niniejszej sprawie radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. E. B. wnioskiem z dnia 14 lipca 2009 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku oraz z treści złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a dochód miesięczny w tym gospodarstwie sprowadza się do kwoty 875,56 zł (753,76 zł netto) przyznanego jej świadczenia rentowego (zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. nr [...] wydane w dniu [...] kwietnia 2009 r. ). W rubryce 11 formularza skarżąca dodatkowo podała, że po odliczeniu wydatków na mieszkanie, lekarstwa i telefon pozostaje do jej dyspozycji kwota 300 zł, która nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi E. B., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do dodatku mieszkaniowego przewidzianego w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2004r. Nr 71, poz. 734 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący świadczenia z zakresu pomocy społecznej (por. art. 3 tej ustawy). Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie należy natomiast rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. Skoro zatem osiągany w gospodarstwie domowym dochód sprowadza się do kwoty 753,76 zł netto, to tym samym oczywiste jest, że E. B. nie jest w stanie ponieść wydatków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione określone w art. 246 § 1 ppsa przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.