II SA/Wa 904/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-08

Skład orzekający: Beata Gibzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest ustawowo zwolniona z ich ponoszenia. Jednocześnie, prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli sytuacja materialna i zdrowotna strony uzasadnia takie rozwiązanie, zgodnie z przepisami P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, jednocześnie składając skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną i zdrowotną, utrzymując się z zasiłku celowego w kwocie 315 zł wraz z synem, który poszukuje pracy. Skarżąca posiada mieszkanie komunalne i ponosi stałe wydatki na leki i opłaty mieszkaniowe.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznać M.S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać M.S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. M.S. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że obecnie nie posiada żadnych środków do życia, a rachunki za energię i gaz opłaca jej syn. Ma problemy z poruszaniem się z uwagi na stan zdrowia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Posiada mieszkanie komunalne o powierzchni 49 m2. Ponadto nie pracuje zarobkowo, a syn jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba poszukująca zatrudnienia. Utrzymuje się z zasiłku celowego przyznanego synowi w kwocie 315 zł (do sierpnia 2018 r.). Jako stałe zobowiązania i wydatki zaliczyła comiesięczne opłaty za leki w kwocie 180 zł oraz opłaty za mieszkanie w wysokości 150 zł. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 P.p.s.a. stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej jest bardzo trudna. Skarżąca jest osobą częściowo niezdolną do pracy i nie pracuje. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z poszukującym zatrudnienia synem. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek celowy przyznany synowi w kwocie 315 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Otrzymywane świadczenie, z których rodzina się utrzymuje jest przeznaczane na bieżące utrzymanie. W ocenie referendarza sądowego, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF, jak też wynikające ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów uznał, że w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Przedstawiona sytuacja finansowa i zdrowotna, nie pozwala skarżącej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło