II SA/Wa 907/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-04

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Danuta Kania, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego o podwyższeniu dodatku funkcyjnego policjantowi, wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, była prawidłowa, jeśli organ nadzoru nie zakwestionował merytorycznie oceny służby policjanta, a jedynie uznał uzasadnienie podwyżki za skąpe i lakoniczne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo skąpe lub lakoniczne uzasadnienie decyzji uznaniowej, nawet jeśli może sugerować dowolność, nie stanowi samo w sobie rażącego naruszenia prawa, które jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz niemożliwych do zaakceptowania skutków społeczno-gospodarczych. W przypadku decyzji uznaniowych, postępowanie nieważnościowe nie jest narzędziem do oceny słuszności polityki kadrowej czy też do ponownego rozstrzygania sprawy co do meritum. W związku z tym, zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu o podwyższeniu dodatku funkcyjnego została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. kwestionował decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego podwyższającego mu dodatek funkcyjny. Organ nadzoru uznał, że rozkaz ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ uzasadnienie podwyżki było tożsame z wcześniejszym uzasadnieniem dla znacznie mniejszej kwoty, co sugerowało dowolność i brak oceny stanu faktycznego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania nieważnościowego, procedury dowodowej i czynnego udziału strony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] stycznia 2024 r. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R. M. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym aktem - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - Komendant Główny Policji utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] stycznia 2024 r. o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z [...] stycznia 2024 r., dotyczącego podwyższenia p. R. M. - wówczas Komendantowi Miejskiemu Policji w E. – zwanemu dalej "Funkcjonariuszem", dodatku funkcyjnego I. kategorii - w okresie: [...] do [...] lutego 2024 r. Wyeliminowany z obrotu akt będzie określany dalej mianem "rozkaz [...]". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że - raportem z [...] stycznia 2024 r. Funkcjonariusz wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., zwanego dalej "Komendantem", o zwolnienie ze służby - z dniem [...] lutego 2024 r. Komendant uwzględnił w całości to żądanie - zamieścił adnotację na raporcie "Zgoda" oraz opatrzył go pieczęcią i własnym podpisem (w formie parafy). Rozkazem [...]- na podstawie art. 104 ust. 2, w zw. z art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171 ze. zm.) oraz § 8 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1236 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem o uposażeniach" – podwyższono Funkcjonariuszowi dodatek funkcyjny I kategorii w okresie: 1 do [...] lutego 2024 r. o kwotę 2 900 zł - do wysokości 6.500 zł miesięcznie. Rozkaz ten doręczono mu [...] stycznia 2024 r. Rozkazem personalnym z [...] stycznia 2024 r., Komendant zwolnił Funkcjonariusza ze służby w Policji - z dniem [...] utego 2024 r. [...] stycznia 2024 r. przeprowadzono - w imieniu Komendanta Głównego Policji kontrolę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w O.. Celem jej było zweryfikowanie prawidłowości przyznawania dodatków do uposażenia funkcjonariuszom danej komendy oraz jednostek jej podległych. Wstępna analiza wydanych decyzji wykazała wysokie prawdopodobieństwo, że decyzja dotycząca Funkcjonariusza jest obarczona wadą kwalifikowaną - o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z uwagi na to, [...] stycznia 2024 r. Komendant Główny Policji wstrzymał postanowieniem wykonanie rozkazu [...]; w następstwie zaskarżenia tego aktu, [...] marca 2024 r. wydano orzeczenie, którym utrzymano je w mocy. [...] stycznia 2024 r. wydano decyzję, którą – wobec treści art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - stwierdzono nieważność rozkazu [...]. Wobec wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymano w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności z [...] stycznia 2024 r.. Wobec wniosku Funkcjonariusza o ponowne rozpatrzenie sprawy –uzasadniając swoje stanowisko - organ w pierwszej kolejności odwołał się do art. 15, 16 i 156 § 1 K.p.a., przedstawiając reguły postępowania odwoławczego i zasady postępowania nieważnościowego. Dalej przytoczył treść § 8 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia o uposażeniach, będącego jedną z podstaw do wydania zakwestionowanego rozkazu personalnego. Podano, że w przepisie tym ustanowiono dwa kryteria, wobec których jest możliwe podwyższenie dodatku funkcyjnego policjanta. Pierwszym - koniecznym, a zarazem niezbędnym, bo umożliwiającym zastosowanie drugiego - jest ocena wywiązywania się przez policjanta z obowiązków i realizacji przezeń zadań i czynności służbowych. Ustalenie, że zaistniała wskazana przesłanka (wstępna) czyni dopiero możliwym podwyższenie dodatku w granicach określonych w § 8 ust. 4 rozporządzenia. Natomiast decyzja w przedmiocie podwyższenia dodatku funkcyjnego ma charakter uznaniowy. Komendant - wydając rozkaz [...]- uzasadniał go tym, że Funkcjonariusz jest zdyscyplinowany, sumiennie wywiązuje się z obowiązków służbowych oraz odpowiedzialnie realizuje zadania i czynności służbowe na zajmowanym stanowisku służbowym. Cechuje go pełne zaangażowanie w realizację zadań służbowych. Jest konsekwentny w działaniu. Z uwagi na wzorową ocenę wywiązywania się z obowiązków, co jest podstawą podwyższenia dodatku funkcyjnego, Komendant - korzystając z przysługujących uprawnień - postanowił podwyższyć Funkcjonariuszowi dodatek funkcyjny. Zdaniem organu prowadzącego postepowanie nieważnościowe, nie może budzić wątpliwości, że przełożony właściwy w sprawach osobowych był uprawniony do skorzystania z przedmiotowego instrumentu. Co jednak Istotne, organ w żaden sposób nie dokonał oceny wywiązywania się przez Funkcjonariusza z obowiązków oraz realizacji przezeń zadań i czynności służbowych, która mogłaby stanowić podstawę podwyższenia dodatku funkcyjnego w okresie: [...] do [...] lutego 2024 r. o kwotę 2 900 zł. Na ocenę służby Funkcjonariusza Komendant powołał się tylko i wyłącznie w uzasadnieniu rozkazu personalnego. Przy tym jest ono tożsame z zawartym w rozkazie personalnym Komendanta z [...] listopada 2023 r. Wówczas jednak te same okoliczności - ocena postawy i zaangażowania danego policjanta w służbie - stanowiły podstawę podwyższenia dodatku funkcyjnego o kwotę 300 zł. W kwestionowanym rozkazie [...]tożsame okoliczności powodują podwyższenie należnego Funkcjonariuszowi dodatku funkcyjnego o kwotę niemal dziesięciokrotnie wyższą niż w analogicznej decyzji - wydanej niespełna dwa miesiące przed wydaniem rozkazu [...]. Skutkowało to jednocześnie podwyższeniem przysługującego Funkcjonariuszowi dodatku funkcyjnego z kwoty 3 600 zł, o 2 900 zł - do 6 500 zł. Decyzją tą zatem dodatek funkcyjny (po upływie niespełna dwóch miesięcy od jego poprzedniego zdarzenia) ponownie podwyższono o 81%. Organ uznał, że nie sposób przyjąć, aby ocena tych samych przymiotów Funkcjonariusza - wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz sposobu realizacji zadań i czynności służbowych na zajmowanym stanowisku w tak krótkim czasie (zwłaszcza, że brak jakichkolwiek informacji, aby stopień wywiązywania się z obowiązków służbowych lub realizacja zadań i czynności służbowych na zajmowanym stanowisku wzrosły w sposób niewspółmierny wobec poprzedniego okresu) - zwiększyła się aż tak diametralnie, aby uzasadniało to podwyższenie dodatku o tak znaczną kwotę. Organ podkreślił, że nie jest bez znaczenia dla tej sprawy również to, że - zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia o uposażeniach - dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi w stawce kwotowej, w wysokości uzależnionej od rangi zajmowanego stanowiska służbowego, zakresu ponoszonej odpowiedzialności, ze szczególnym uwzględnieniem szczebla działania i wielkości kierowanej jednostki lub komórki organizacyjnej Policji oraz rodzaju i poziomu posiadanych kwalifikacji zawodowych, wynoszącej miesięcznie nie mniej niż 20% i nie więcej niż 80% (dodatek funkcyjny I kategorii). Funkcjonariusz pełnił służbę na stanowisku Komendanta nieprzerwanie od [...] września 2016 r. - kiedy go na nie powołano. Przyznano mu wówczas dodatek funkcyjny w wysokości 2 200 zł. Podnoszono go systematycznie, w okresie pełnionej przezeń służby na tym stanowisku - przez 7 lat - zarówno na stałe, jak i na czas określony (o kwoty: 50 zł, 100 zł, 150 zł, 250 zł, 300 zł, 500 zł, 550 zł, 800 zł). Funkcjonariuszowi podwyższano też dodatek funkcyjny o kwotę 1.200 zł na czas określony ale było to uzasadnione wprost przyznanymi środkami - z mocy ustawy szczególnej. Wobec tego - skoro przez okres sprawowania funkcji Komendanta ranga tego stanowiska, zakres ponoszonej odpowiedzialności, rodzaj i poziom posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych nie uległy zmianie – zaś w każdym przypadku uzasadnienie podwyższenia dodatku stanowiły te same okoliczności, świadczące o takiej samej, dokonanej przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, wzorowej ocenie wywiązywania się przez tego policjanta z obowiązków oraz realizacji przezeń zadań i czynności służbowych - nie sposób przyjąć a priori, że taka sama ocena w okresie 7 lat stanowi podstawę do podwyższenia dodatku o kilkaset złotych, zaś tylko w ciągu niespełna dwóch miesięcy te same okoliczności stanowią podstawę do jednorazowego podwyższenia o kwotę 2 900 zł. Nie ma przy tym w sprawie znaczenia, zdaniem organu, że podwyższenie dodatku nastąpiło na czas określony. Okres przyznania dodatku - [...] do [...] lutego 2024 r. - przypadł bowiem na miesiąc, w którym zwolniono Funkcjonariusza ze służby w Policji. Przełożony miał o tym wiedzę. [...] stycznia 2024 r. Funkcjonariusz złożył bowiem do niego pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby w Policji, zaś Komendant wydał - w tym samym dniu - zarówno rozkaz personalny o podwyższeniu dodatku funkcyjnego, jak i o zwolnieniu ze służby w Policji. Dodania przy tym wymaga, zdaniem organu, że - zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o Policji - prawo policjanta do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie go ze służby lub zaistniały inne okoliczności, uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Z kolei wysokość ostatnio należnego policjantowi uposażenia przekłada się wprost na wymiar świadczenia emerytalnego, które - w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych - będzie przysługiwało po zwolnieniu ze służby w Policji. W ocenie organu, wymienione okoliczności wskazują dobitnie, że decyzja o podwyższeniu dodatku funkcyjnego w danej wysokości nie miała żadnego uzasadnienia - niewątpliwie nie podjęto jej w oparciu o ocenę, o której mowa w § 8 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia o uposażeniach. Komendant nie ustalił w ogóle stanu faktycznego dla oceny w oparciu o dany przepis - pozwalającej tak rażąco niewspółmiernie podwyższyć dodatek funkcyjny, wobec należnego danemu policjantowi. Nie zachodzi wobec tego w tym przypadku przekroczenie granic uznania administracyjnego, ale o skrajna dowolność - naruszająca rażąco § 8 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia o uposażeniach. Jeżeli natomiast Komendant zastosował inne kryterium - niewypełniające przesłanki objętej danym przepisem - również świadczy to dobitnie, że zawarta w uzasadnieniu rozkazu ocena w ma jedynie charakter pozorny. W konsekwencji bezsprzecznie dowodzi to rażące naruszenie danego przepisu. Zdaniem organu, w kwestionowanej decyzji o podwyższeniu dodatku funkcyjnego uwzględniono wyłącznie partykularny interes zwalnianego ze służby policjanta. Komendant Główny Policji odniósł się ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do stanowiska i zarzutów Funkcjonariusza, sformułowanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., a zgłoszone wnioski dowodowe uznał za bezpodstawne. W skardze Funkcjonariusz, reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, zarzucił wydanie kwestionowanego aktu z naruszeniem: - art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji o stwierdzeniu nieważności rozkazu [...], mimo braku zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, - art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na: - zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - nieuwzględnieniu słusznego interesu społecznego i obywateli, w tym słusznego interesu Funkcjonariusza, - jednostronnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego, - art. 8 § 1 i 2 K.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, - art. 75 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., poprzez bezpodstawną odmowę uwzględnienia żądania Funkcjonariusza, dotyczącego przeprowadzenia dowodów, mimo że mogły się one przyczynić do wyjaśnienia sprawy - dotyczyły okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, - art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4 art. 73 § 1 i art. 81 K.p.a. wobec m.in.: - niepowiadomienia strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, - uniemożliwienia dostępu do akt sprawy i zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego - przed wydaniem decyzji; skutkowało to pozbawieniem strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W szerszym uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty. Wniesiono o: - uchylenie decyzji zaskarżonej i ją poprzedzającej, - zasądzenie od organu na rzecz Funkcjonariusza zwrotu kosztów postępowania, - przeprowadzenie dowodu z szeregu - wymienionych w skardze - dokumentów (w części doń załączonych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Słusznie zarzucono organowi, że – wydając skarżoną decyzji, jak i ją poprzedzającą – naruszył przepis prawa materialnego, statuujący przypadki, gdy – z woli prawodawcy - określony akt administracyjny winien być wyeliminowany z obrotu prawnego w stosownym trybie, jako nieważny do dnia wydania. Do przesłanek, powodujących zaliczenie decyzji do kategorii dotkniętych kwalifikowaną wadliwością, należy jej wydanie z "rażącym naruszeniem prawa". Stosowne przepis w tym zakresie (art. 156 §. 1 pkt 2 in fine K.p.a.), choć umiejscowiony w regulacji ramowej o charakterze procesowym (sam tytuł ustawy – "Kodeks postępowania administracyjnego"), ma charakter normy materialnoprawnej. W rozpatrywanym przypadku orzeczenia o nieważności aktu - rozkazu [...]- gdy nie ujawniono, aby zachodziły ku temu przesłanki (o tym w dalszej części uzasadnienia), skutkowało więc naruszeniem przepisu prawa materialnego i niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wypada odnotować, że bezsporne są kluczowe okoliczności faktyczne sprawy - opisane zresztą przez organ w uzasadnieniu decyzji. Wobec uprzedniego przywołania, powtarzanie ich byłoby bezzasadne. Dość wskazać, że organ dopatrywał się wydania rozkazu [...]z rażącym naruszeniem prawa w niewspółmiernie wysokim podwyższeniu Funkcjonariuszowi dodatku funkcyjnego - wobec praktyki wcześniej. Uzasadnienie orzeczenia było przy tym w istocie tożsame ze sformułowanym we wcześniejszych rozkazach w przedmiocie przyznania podwyżki dodatku tego samego rodzaju lecz wielokrotnie mniejszego. Ujawnienie takich okoliczności faktycznych nie mogło jednak – wbrew stanowisku organu - determinować uznania, że rozkaz [...]wydano z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd w tym składzie podziela stanowisko, zaprezentowane już w analogicznych sprawach w orzecznictwie tutejszego Sądu - m.in. w nieprawomocnych wyrokach z 10 października oraz 2 grudnia 2024 r. (sygn. akt: II SA/Wa 855/24, 866/24, 870/24, 905/24, 938/24 oraz 981/24). Co trafnie podniesiono w uzasadnieniu w sprawie analogicznej (sygn. akt II SA/Wa 855/24), prowadzone przez organ postępowanie miało na celu zweryfikowanie pod kątem wad z art. 156 § 1 K.p.a. rozkazu o podwyższeniu Funkcjonariuszowi dodatku funkcyjnego I kategorii w określonym czasie o wskazaną kwotę. Postępowanie to - prowadzone w trybie nadzwyczajnym - stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji - wyrażonej art. 16 K.p.a. Stąd ustalenie podstawy stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - czy akt ten jest dotknięty jedną z wad kwalifikowanych, wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a. Prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji organ nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy, co do meritum. Musi on rozpatrzyć sprawę w określonych przez dany przepis granicach. Orzeka wyłączenie kasacyjnie - stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, zaś – w razie braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji (gdzie proceduje na wniosek) bądź umarza postepowanie wszczęte z urzędu. W rozpatrywanej sprawie nie wywodzono, aby wystąpiły przesłanki określone w pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 art. 156 § 1 K.p.a. Nie zachodzi też okoliczność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in principio K.p.a.- decyzji nie wydano bez podstawy prawnej. Kwestią sporną było, czy Komendant - wydając rozkaz [...]- "rażąco naruszył prawo". W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przesłanka "rażącego naruszenia prawa" oceniana jest z perspektywy łącznie trzech elementów: - oczywistości naruszenia prawa, - charakteru przepisu oraz - niemożliwych do zaakceptowania - z punktu widzenia zasady praworządności - skutków społeczno-gospodarczych decyzji. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis naruszono. Nie wystarczy przy tym samo stwierdzenie, że doszło do takiego naruszenia prawa. Konieczne jest wykazanie, że uchybienie, którym jest dotknięta kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany - stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji dopuszczono, gdy wydano ją wbrew nakazowi lub ustanowionemu zakazowi. Nie chodzi przy tym - co należy podkreślić - o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny. Reasumując, z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego uchybienia. Jedynie to, dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, że niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw - jakby od początku jej nie wydano. Podstawę wydania kwestionowanego w trybie nieważności rozkazu [...]stanowił art. 104 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z nim, pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym policjantowi przysługuje dodatek funkcyjny. Zgodnie z art. 6f ustawy o Policji, komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania. Z kolei, przepisy wykonawcze w omawianym zakresie stanowi rozporządzenie o uposażeniach. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że rażąco naruszono § 8 ust. 5 pkt 1 powołanego rozporządzenia. W myśl tego przepisu, dodatek funkcyjny można – w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przezeń zadań i czynności służbowych - podwyższać na stałe lub na czas określony - w granicach stawek, wynikających z ust. 4. Stosownie zaś do tegoż ust. 4, dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi w stawce kwotowej - w wysokości uzależnionej od rangi zajmowanego stanowiska służbowego, zakresu ponoszonej odpowiedzialności, ze szczególnym uwzględnieniem szczebla działania i wielkości kierowanej przezeń jednostki lub komórki organizacyjnej Policji oraz rodzaju i poziomu posiadanych kwalifikacji zawodowych - wynoszącej miesięcznie nie mniej niż 20% i nie więcej niż: 1) w I kategorii - 80%, 2) w II kategorii - 70%, 3) w III kategorii - 60% - podstawy wymiaru stanowiącej: sumę należnego policjantowi uposażenia zasadniczego oraz dodatku za stopień w stawce ustalonej dla policyjnego stopnia etatowego, odpowiadającego zajmowanemu stanowisku. W rozpatrywanej sprawie organ - stwierdzając nieważność rozkazu [...]- podniósł, że Komendant w żaden sposób nie ocenił wywiązywania się przez Funkcjonariusza z obowiązków oraz realizacji przezeń zadań i czynności służbowych, co mogłaby stanowić podstawę do podwyższenia dodatku funkcyjnego o kwotę 2 900 zł. Uzasadnienie rozkazu personalnego jest tożsame z zawartym w innym rozkazie personalnym, przy czym ówcześnie stanowiło to podstawę do podwyższenia dodatku funkcyjnego o znacznie mniejszą kwotę. Zdaniem organu, Komendant w ogóle nie ustalił stanu faktycznego, pozwalającego na ocenę w oparciu o dany przepis, która uzasdniałaby tak rażąco niewspółmierne podwyższenie dodatku funkcyjnego - wobec należnego danemu policjantowi. Wobec tego nie wystąpiło w danym przypadku przekroczenie granic uznania administracyjnego, ale skrajna dowolność, rażąco naruszająca przepis § 8 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia płacowego. Poglądu tego nie można podzielić. Z powyższej przytoczonych przepisów ustawy i rozporządzenia wynika, że wysokość dodatku funkcyjnego pozostawiono uznaniu przełożonego, który – w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych oraz okoliczności wymienionych w § 8 ust. 4 powołanego rozporządzenia - może podwyższyć omawiany dodatek. Okolicznością niesporną jest zatem, że wydana na podstawie powyższego przepisu decyzja o podwyższeniu dodatku funkcyjnego ma charakter uznaniowy. W przypadku takiego aktu jest istotne, aby nie nosił on cech dowolności - organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz żeby wybór, jakiego dokonuje, nastąpił po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy - z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Jak wskazuje się w doktrynie, "tzw. luzy decyzyjne, z których korzysta organ przy wydawaniu decyzji, są związane przede wszystkim z koniecznością oceny stanu faktycznego lub istotnych jego elementów, a wobec tego dopiero jawne wyjście poza granice tych luzów czy też wykorzystanie ich w celu innym niż określone w przepisach prawnych może stanowić podstawę do stwierdzenia, że naruszenie miało charakter rażący." (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2019 r., str. 993). W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że rozkaz [...]rażąco narusza prawo. O ile zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że uzasadnienie podwyższenia Funkcjonariuszowi dodatku funkcyjnego o kwotę 2.900 zł można uznać za skąpe i lakoniczne, o tyle nie można stąd wywieść, że rozstrzygnięcie Komendanta nie było prawnie dopuszczalne oraz aby wybór, jakiego dokonał (wysokość dodatku), nie nastąpił po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Organ nadzoru miał podstawy ocenić, że zamieszczone uzasadnienie rozkazu [...]nie jest wystarczające, co może uzasadniać przypuszczenie, o dowolnym charakterze rozstrzygnięcia Komendanta. Nawet wykazanie jednak przypadku oczywistości naruszenia prawa nie może stanowić podstawy do uznania, że wystąpiło rażące naruszeniem prawa. Jak bowiem wyżej wskazano, przesłankę rażącego naruszenia prawa ocenia się w kontekście trzech elementów. Nie można również pominąć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zaostrzono kryteria, pozwalające na stwierdzenie wystąpienia rażącego naruszenia prawa. Dano tym samym pierwszeństwo zasadzie stabilności obrotu prawnego. Tylko w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności możliwe jest wzruszenie decyzji – podważenie zasady stabilności - pewności obrotu prawnego, wywodzonej z art. 16 K.p.a. Sytuacja taka nie wystąpiła w tej sprawie. Dość zauważyć, że organ - stwierdzając nieważność rozkazu [...]- nie zakwestionował w istocie wzorowego wywiązywania się przez Funkcjonariusza z obowiązków służbowych. Nie podważono bowiem ustaleń Komendanta, co do oceny wzorowego wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych. Przesłanki rażącego naruszenia prawa nie można odnosić do tych części treści decyzji uznaniowej, które wiążą się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) - w ramach stworzonych w ranch podstaw orzekania uznaniowego luzów decyzyjnych. Poprzez nadzwyczajny tryb, jakim jest postępowanie nieważnościowe, nie jest dopuszczalne – w takim zakresie, jak uczynił to organ w tej konkretnej sprawie - wkraczanie w kompetencje organów i ocenianie słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Naruszenia prawa mają charakter rażący w przypadku, gdy zmierzające do wydania decyzji czynności oraz treść decyzji stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Taka jednak sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Należy też odnotować, że - co wskazano wcześniej - jednym z kryteriów oceny, czy ujawnionemu uchybieniu przypisać można miano rażącego naruszeniu prawa, jest analiza skutków społecznych i ekonomicznych rozstrzygnięcia, wobec którego procedowano w trybie nadzwyczajnym. Otóż regułę tę należy odnosić nie tylko do rozważenia skutków pozostawania aktu w obrocie, lecz także jego wyeliminowania – zresztą z mocą wsteczną. Otóż w rozpoznawanej sprawie - gdzie organ w istocie nie kwestionował, że zasadne mogło być podniesienie Funkcjonariuszowi dodatku funkcyjnego - wydanie zaskarżonej decyzji o stwierdzeniu nieważności, ma z jego perspektywy ten skutek, że nie uzyska w ogóle w lutym 2024 roku podwyższenia wynagrodzenia. Ma to zaś kluczowe znaczenie dla jego uprawnień emerytalnych – co zresztą w sprawie organ odnotował. Nie jest bowiem możliwe orzeczenie o podwyższeniu dodatku funkcyjnego – w wysokości wedle organu nadzoru właściwej (proporcjonalnej) - wobec byłego już Funkcjonariusza. Skutki więc ewentualnie wadliwego rozstrzygnięcia - gdzie zdaniem organu nadmiernie wywindowano wysokość dodatku funkcyjnego - poniesie w istocie strona, co uchybia konstytucyjnej zasadzie pewności prawa - znajdującej podstawę w postulacie państwa prawnego – tak art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.). Także wzgląd na tą okoliczność przemawia przeciw uznaniu, jakby w sytuacji, gdy organ ocenił rozstrzygnięcie pozostające w granicach uznania administracyjnego, jako dowolne - ponieważ stosownie go nie uzasadniono - można się było dopatrywać rażącego naruszenia prawa, co miałoby uzasadnić stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji - kreującej tu prawa strony (Funkcjonariusza). Z uwagi na powyższe, zaskarżoną decyzję, jak i ją poprzedzającą, wydano z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Stąd należało oba te akty wyeliminować z obrotu prawnego. Wypada przy tym skomentować wywody skargi gdzie twierdzono, że – wobec kilku innych wszczętych postępowań w przedmiocie nieważności, w analogicznych sprawach - część z nich zakończono umorzeniem postępowania. Na potwierdzenie tego twierdzenia załączono kserokopie trzech dokumentów (zanonimizowanych). Do kwestii tej - co do meritum - nie odniósł się w istocie organ w odpowiedzi na skargę. Wywodził jedynie, że każda sprawa podlega indywidualnej ocenie. Stanowisko takie pomija treść normatywną art. 8 § 2 K.p.a. Nie może mieć to jednak znaczenie dla wyniku danej sprawy. Zgromadzony dotąd materiał dowodowy, nie mógł bowiem stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności rozkazu [...]. Sąd nie przeprowadził więc dowodów wedle wniosku Funkcjonariusza. Uznał bowiem, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności ustalono. Zaskarżoną decyzję wydano w postępowaniu nieważnościowym. Rządzi się ono określonymi regułami. Nie rozstrzyga się w nim sprawy ponownie, nie gromadzi dowodów, nie ustala stanu faktycznego. Postępowanie nadzwyczajne ma na celu jedynie zweryfikowanie określonego rozstrzygnięcia pod kątem wad kwalifikowanych. Chybione są natomiast zarzuty skargi w kontekście ewentualnego naruszenia powołanych tam przepisów postępowania. Sprawę wyjaśniono bowiem w zakresie, w jakim jest to wymagane w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Wobec skorzystania natomiast przez Funkcjonariusza z prawa wnioskowania o ponowne rozpoznanie sprawy, miał on także możliwość pełnego udziału w postępowaniu - wypowiedzenia się w sprawie wobec argumentacji organu. Skorzystał zresztą z tego przywileju, posiłkując się wsparciem profesjonalnego pełnomocnika - adwokata. Bezzasadność zarzutów skargi w danym zakresie nie ma jednak znaczenia dla wyniku sprawy. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.) - orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji, w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 2631). Do niezbędnych kosztów zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło