II SA/Wa 91/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-28
Skład orzekający: Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia ustalającego stopień uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza służby wewnętrznej podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw dotyczących ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wewnętrznych, nawet jeśli przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia w tym przedmiocie. Sprawy te mają charakter cywilny i należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym, skarga na takie postanowienie podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
A.F., były funkcjonariusz SW, został skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej w celu ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu. Komisja orzekła 0% uszczerbku, uznając, że schorzenie nie spełnia wymogów rozporządzenia i nie pozostaje w związku ze służbą. Po doręczeniu orzeczenia, A.F. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został przekazany do Centralnej Komisji Lekarskiej. CKL odmówiła przywrócenia terminu. A.F. złożył skargę do WSA na postanowienie CKL. WSA odrzucił skargę, uznając brak swojej właściwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia - odrzucić skargę.
A.F. – [...] w stanie spoczynku, zwolniony ze służby w SW w dniu [...] maja 2016 r., pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. został skierowany przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z siedzibą w [...] w celu ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby oraz ustalenia czy okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od dnia 16 lutego 2016 r. do 13 maja 2016 r. jest związany ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] określiła procentowy uszczerbek na zdrowiu strony w wysokości 0%, wskazując, że strona obecnie jest inwalidą III grupy bez związku ze służbą w SW.
W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia wyjaśniono, że przeprowadzone postępowanie orzecznicze w odniesieniu do 51-letniego byłego funkcjonariusza SW – w oparciu o orzeczenie RKL [...] nr [...] oraz skierowanie Okręgowego Inspektoratu SW w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wykazało, że ww. funkcjonariusz w okresie 16 lutego 2016 r. do 13 maja 2016 r. przebywał na zwolnieniu chorobowym z powodu przewlekłych zaburzeń neurastenicznych (F48.0). Schorzenie to nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wykazu chorób, z tytułu których funkcjonariuszowi SW przysługuje jednorazowe odszkodowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 736), co uzasadnia przyznanie 0% uszczerbku na zdrowiu, a czasowa niezdolność do służby w dniach 16 lutego 2016 r. do 13 maja 2016 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Przedmiotowe orzeczenie zawierało pouczenie, zgodnie z którym od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej, zaś odwołanie wnosi się za pośrednictwem rejonowej komisji lekarskiej, która wydała orzeczenie.
Przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone stronie w dniu 01 lipca 2016 r.
Pismem z dnia 28 września 2016 r. (29 września 2016 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej pismo) strona złożyła do RKL w [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. orzeczenia RKL.
Przedmiotowy wniosek w dniu 07 października 2016 r. został przekazany do CKL.
Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w [...], działając na podstawie art. 58, art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822), postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] odmówiła A.F. (renc. SW) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] wydanego w dniu [...] czerwca 2016 r. nr [...].
Przedmiotowe postanowienie strona otrzymała w dniu 31 października 2016 r.
Pismem z dnia 24 listopada 2016 r. A.F. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, iż orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że sprawy w zakresie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Natomiast w przypadku uznania przez Sąd, że sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa).
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822) ustawa określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje w sprawach:
1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej;
2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby;
3) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do pracy w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej, inspektorów i pracowników zatrudnionych w tych komórkach oraz kandydatów do pracy w wywiadzie skarbowym, a także pracowników wywiadu skarbowego;
4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby;
5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem;
6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380, z późn. zm.) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach;
7) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób udzielających pomocy pracownikom wywiadu skarbowego w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, które w czasie udzielania tej pomocy lub w związku z jej udzielaniem poniosły uszczerbek na zdrowiu albo związku śmierci z tym zdarzeniem;
8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby;
9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej;
10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej;
11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1 (art. 1 ust. 1). Komisje lekarskie podlegają ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 1 ust. 2)
Natomiast zgodnie z art. 2 ww. ustawy, komisje lekarskie są właściwe do orzekania wobec:
1) kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej;
2) funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej;
3) funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej zwolnionych ze służby lub których stosunek służbowy wygasł;
4) emerytów i rencistów (art. 2 ust. 1).
Komisje lekarskie są właściwe również do orzekania wobec:
1) kandydatów do pracy w wyodrębnionych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej, inspektorów i pracowników zatrudnionych w tych komórkach oraz kandydatów do pracy w wywiadzie skarbowym, a także pracowników wywiadu skarbowego;
2) osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy utraciły życie lub poniosły uszczerbek na zdrowiu;
3) strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz członków ochotniczej straży pożarnej;
4) osób udzielających pomocy pracownikom wywiadu skarbowego w wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, które w czasie udzielania tej pomocy lub w związku z jej udzieleniem utraciły życie lub poniosły uszczerbek na zdrowiu (art. 2 ust. 2).
Wyjaśnić należy, że komisje lekarskie, działające m.in. w sprawach rencistów SW, są organami administracji publicznej i swoje rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii do służby, jak i samej zdolności do służby. Natomiast druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów m.in. emerytalno-rentowych. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają one charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów.
W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] wydanego w dniu [...] czerwca 2016 r. nr [...], którym RKL określiła procentowy uszczerbek na zdrowiu skarżącego w wysokości 0%, wskazując, że skarżący obecnie jest inwalidą III grupy bez związku ze służbą w SW.
Wyłączenie kognicji sądu administracyjnego na etapie zaskarżenia orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej w przedmiocie rozpoznania odwołania od orzeczenia RKL wydanego w związku z koniecznością ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu skarżącego doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz ustalenia czy okres przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim jest związany ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, pozbawia sprawę dotyczącą tego orzeczenia charakteru administracyjnego i nadaje jej charakter sprawy cywilnej, w której właściwy jest sąd powszechny.
Skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skargę na postanowienie CKL w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia RKL ustalającego procentowy uszczerbek na zdrowiu doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz ustalającego czy okres przebywania na zwolnieniu lekarskim jest związany ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, również należało uznać za niedopuszczalną.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
7
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło