II SA/Wa 910/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-25
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Ewa Marcinkowska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną w 2010 r., należy stosować przepisy obowiązujące w dacie ukończenia aplikacji, czy też przepisy znowelizowane w 2011 r., które zmieniły sposób obliczania sumy punktów decydującej o miejscu na liście?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy tworzeniu listy klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną w 2011 r. i ubiegali się o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską, należało stosować znowelizowane przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, obowiązujące od 12 października 2011 r. Lista klasyfikacyjna ustalana jest bowiem zawsze na nowo po zakończeniu każdego kolejnego rocznika aplikacji ogólnej, a zatem wszyscy aplikanci muszą być na niej umieszczani według tych samych zasad, obowiązujących w dniu jej konstruowania, co zapewnia zgodność z konstytucyjną zasadą równości.Stan faktyczny
Skarżący B. P. został przyjęty na aplikację ogólną w 2009 r. i ukończył ją w 2010 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił mu przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską, ustalając jego pozycję na liście klasyfikacyjnej na 164. miejsce, opierając się na sumie 40,5 punktu. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędne ustalenie liczby punktów, twierdząc, że uzyskał 110,5 punktu zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że należy stosować przepisy znowelizowane w 2011 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Stanisław Marek Pietras Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską oddala skargę
Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., wydaną na podstawie art 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26 poz.157 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie przyjęcia B. P. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, odmówił przyjęcia B. P. na aplikację sędziowską oraz na aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że B. P. ukończył aplikację ogólną w 2010 r., zajmując 164 pozycję na liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ogłoszonej w dniu 13 grudnia 2011 r. Ponadto wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach wyznaczanych przez Ministra Sprawiedliwości. Ponieważ limit miejsc na obu aplikacjach uległ wyczerpaniu po przyjęciu osób umieszczonych wyżej na liście klasyfikacyjnej aplikantów, Dyrektor Krajowej Szkoły odmówił przyjęcia B. P. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skierowanym do Ministra Sprawiedliwości, B. P. zarzucił błędne ustalenie liczby punktów determinujących jego pozycję na liście klasyfikacyjnej, ogłoszonej w dniu 13 grudnia 2011 r., wskazując, iż uzyskana przez niego ogólna liczba punktów ze sprawdzianów i praktyk (art. 26 ust. 3 ustawy) wynosi 110,5, a nie - jak błędnie przyjął Dyrektor Krajowej Szkoły - 40,5 punktu.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie go na aplikację sędziowską.
Minister Sprawiedliwości, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., wydaną na podstawie art 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r., organ odwoławczy podniósł, iż w przedmiotowej sprawie podstawą wydania decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską oraz na aplikację sędziowską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitu, określonego zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2011 r., w zakresie obu aplikacji - 105 miejsc na aplikacji sędziowskiej i 45 miejsc na aplikacji prokuratorskiej.
Organ podkreślił, że sporządzenie listy klasyfikacyjnej stanowi czynność materialno - techniczną, niewywołującą bezpośrednio skutków prawnych. Z uwagi jednak na to, że miejsce na liście klasyfikacyjnej w sposób pośredni skutki takie wywołuje, przy ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy organ II instancji zbadał, czy czynność ta dokonana została zgodnie z prawem.
Badając w tym zakresie postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że miejsce B. P. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, zostało ustalone prawidłowo, w konsekwencji czego brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Bezsporne jest bowiem w sprawie, że odwołujący został umieszczony na liście klasyfikacyjnej na miejscu (164) znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację sędziowską i prokuratorską.
Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską, bądź prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk. Minister Sprawiedliwości również nie ma kompetencji do ustalania ocen ze sprawdzianów oraz ocen z przebiegu praktyk, wystawianych przez patronów i patrona koordynatora.
Ustalenie liczby punktów, uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk, pozostaje jednak w sferze ustaleń faktycznych organu podejmującego decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Z tej przyczyny organ I instancji ma obowiązek odniesienia się do liczby punktów, uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. Choć bowiem oceny ze sprawdzianów i praktyk nie podlegają zaskarżeniu w odrębnym trybie, są istotnym elementem mającym pośredni wpływ na treść decyzji.
Minister wskazał, iż zgodnie ze znajdującym się w dołączonych aktach arkuszem oceny łącznej z przebiegu wszystkich praktyk, wystawionej przez patrona koordynatora, ocena ta w przypadku odwołującego wyniosła 5 (pięć). Ze sprawdzianów odwołujący uzyskał 35,5 punktu. Suma punktów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk wyniosła 40,5 punktu, co stanowiło podstawę umieszczenia odwołującego na 164 pozycji listy klasyfikacyjnej.
Minister, badając niniejszą sprawę, nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor Krajowej Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu.
Odnosząc się do zarzutu B. P. odnośnie nieuwzględnienia jako sumy punktów wszystkich uzyskanych przez niego ocen z praktyk, organ podniósł, iż ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 203, poz. 1192) zmieniono ustawę z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, m.in. przepisy art. 25 ust. 5 i art. 26 ust. 3.
Zmiany w obszarze art. 25 ust. 5 oraz art 26 ust. 3 polegają na określeniu sposobu ustalania łącznej oceny przebiegu praktyk oraz sposobu ustalania sumy punktów ze sprawdzianów i przebiegu praktyk, decydującej o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej. W znowelizowanych przepisach wyraźnie określono, że łączna ocena przebiegu praktyk stanowi średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk, a o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów, stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk.
Powyższe zmiany weszły w życie z dniem 12 października 2011 r., zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Termin wejścia w życie powyższych przepisów determinował jednocześnie termin wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2012 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, wydanego na podstawie art. 52 pkt 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
Powyższe nowe regulacje mają zastosowanie do zdarzeń, które będą miały miejsce po jej wejściu w życie, tj. po 12 października 2011 r., a więc również co do ustalenia sumy punktów, uzyskanych przez B. P.
Obowiązek stosowania nowej regulacji do sytuacji prawnej odwołującego wynika z ustanowionej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady praworządności, powtórzonej w przepisie art. 6 k.p.a., który ustanawia ją jako jedną z zasad postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Odstępstwo od tej reguły może być wprowadzone jedynie przepisami przejściowymi.
Organ podkreślił jednocześnie, iż ani ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r., ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. nie zawierają przepisów przejściowych odnośnie skutków nowego sposobu ustalania łącznej oceny przebiegu praktyk oraz sumy punktów ze sprawdzianów, decydującej (wraz z łączną oceną przebiegu praktyk) o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej.
Odnośnie zaś uprawnień osób, które już ukończyły aplikację ogólną i na podstawie art. 27 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury mogą złożyć wniosek o umieszczenie na liście klasyfikacyjnej aplikantów, tworzonej po zakończeniu aplikacji ogólnej, organ wskazał, iż osoby te mogą składać przedmiotowe wnioski w kolejnych latach, nie później niż w terminie 3 lat od dnia ukończenia przez nie aplikacji ogólnej, a podstawą ustalenia kolejności umieszczenia na liście jest liczba punktów, uzyskanych w trakcie ukończonej przez nie aplikacji.
Do ustalenia miejsca na liście klasyfikacyjnej stosuje się jednak nowe zasady, wynikające z obecnego brzmienia art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Przepis ten nie wymaga bowiem brania pod uwagę oceny figurującej na dyplomie ukończenia aplikacji ogólnej, lecz wskazuje wprost sposób obliczania sumy punktów, decydującej o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej.
Z kolei art. 27 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, uprawniający osoby, które już ukończyły aplikację ogólną do składania wniosków o umieszczenie na liście klasyfikacyjnej aplikantów, tworzonej po zakończeniu aplikacji ogólnej w kolejnych latach, nie wprowadza odstępstw od tego sposobu, ograniczając się do wskazania podstawy ustalenia kolejności umieszczenia na nowej liście klasyfikacyjnej, którą jest liczba punktów uzyskanych w trakcie ukończonej przez te osoby aplikacji ogólnej (a nie np. ponownie zdanych sprawdzianów). Lista klasyfikacyjna jest bowiem ustalana na nowo, każdorazowo po zakończeniu kolejnej tury aplikacji ogólnej, zatem zasadę umieszczenia absolwentów na wzmiankowanej liście stosuje się zawsze według regulacji obowiązujących w dniu jej konstruowania.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. P. zarzucił organowi naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż w kwestii ustalenia pozycji aplikanta na liście klasyfikacyjnej przepis ten w gruncie rzeczy odsyła do nowego sposobu liczenia punktów (wprowadzonego ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw), a opisanego w art. 26 ust. 3 aktualnie obowiązującej ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury i przyjmującego średnią arytmetyczną punktów z praktyk za jeden z głównych determinantów pozycji aplikanta na liście klasyfikacyjnej, podczas gdy z treści nieobjętego nowelizacją, wcześniej wymienionego art. 27 ust. 1 ww. ustawy w sposób jednoznaczny wynika, iż przepis ten stanowi wyłączną podstawę ustalenia pozycji na liście klasyfikacyjnej aplikanta, który ukończył aplikację ogólną w roku 2010, kiedy to - zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy - wyznacznikiem pozycji aplikanta na liście klasyfikacyjnej była nie średnia arytmetyczna, lecz suma punktów uzyskanych przezeń z praktyk.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury .
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż decyzją Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. został przyjęty na aplikację ogólną w roku 2009. Aplikację tę ukończył w listopadzie 2010 r., realizując wszystkie przewidziane planem aplikacji cykle szkolenia.
Z wszystkich odbytych w czasie aplikacji ogólnej praktyk uzyskał łącznie 75 punktów, natomiast ze sprawdzianów 35,5 punktów. Tym samym suma punktów, uzyskanych przez niego ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej, o której mowa w art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (w brzmieniu obowiązującym w dacie ukończenia aplikacji ogólnej), powinna wynosić 110,5 pkt, nie zaś 40,5 pkt (jak błędnie ustalił Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury). Skarżący podkreślił, iż powyższe znajduje swoje potwierdzenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, którymi podważony został przyjęty przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz Ministra Sprawiedliwości wadliwy sposób obliczania średniej arytmetycznej punktów z praktyk dla aplikantów, którzy w 2010 r. ukończyli aplikację ogólną.
Skarżący zaznaczył, że korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 27 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, wniósł o umieszczenie jego osoby na liście klasyfikacyjnej w kolejnym roku szkoleniowym, a następnie - o przyjęcie na aplikację sędziowską bądź prokuratorską. Wniosku jego jednak nie uwzględniono, a decyzję odmowną uzasadniono dokonaną w dniu 12 października 2011 r. zmianą treści art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowił o sposobie ustalenia pozycji na liście klasyfikacyjnej aplikantów.
W ocenie skarżącego, powyższa zmiana nie może wpłynąć ujemnie na liczbę uzyskanych przez niego w toku aplikacji ogólnej punktów. Ich liczba wynosi bowiem niezmiennie 110,5 i właśnie ta liczba winna stanowić podstawę umieszczenia go na liście klasyfikacyjnej, ogłoszonej w grudniu 2011 r. przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 1 zd. 2 ustawy. Wymieniony przepis nie nakazuje bowiem ponownego przeliczenia punktów danego aplikanta i nie odsyła w tym zakresie do zmienionego art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, co zdaje się sugerować Minister Sprawiedliwości w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jego treść jest językowo jasna i sprowadza się do nakazu uwzględnienia na każdorocznej liście klasyfikacyjnej takiej liczby punktów danego aplikanta, jaką uzyskał on w systemie prawnym obowiązującym w dacie ukończenia przezeń aplikacji ogólnej.
Zaskarżona decyzja oparta została zatem na błędnym ustaleniu pozycji skarżącego na liście klasyfikacyjnej, gdzie jego osobie przypisano 40,5 pkt, zamiast 110,5 pkt.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga B. P. nie zasługuje na uwzględnienie.
Problematykę odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292).
Ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury została znowelizowana ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. u. Nr 203 poz. 1192). W wyniku tej nowelizacji zmieniona została m. in. treść art. 25 ust. 5 oraz art. 26 ust. 3 tej ustawy.
W dacie ukończenia przez skarżącego aplikacji ogólnej w 2010 r. przepis art. 26 ust. 3 ww. ustawy stanowił, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej.
Naczelny Sąd Administracyjny przesądził w swoim orzecznictwie, że przyjęty sposób obliczania sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, która decydowała o kolejności na liście klasyfikacyjnej, w stosunku do aplikantów kończących aplikację ogólną w 2010 r. był wadliwy. Treść art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji nie budziła bowiem najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej, a nie suma punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny ze wszystkich praktyk.
Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadniając swoje stanowisko, zaznaczał przy tym, że przyczyną zmian wprowadzonych w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw była niewątpliwie chęć zmiany kryteriów, decydujących o kolejności miejsc na liście klasyfikacyjnej aplikantów.
Także w stosunku do osoby skarżącego B. P. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12 przesądził, że sposób obliczania sumy punktów uzyskanych przez niego ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, która decydowała o kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną w 2010 r. był wadliwy.
Przepis art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury został jednak zmieniony i w obecnym brzmieniu, obowiązującym od dnia 12 października 2011 r., stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów.
Jednocześnie zmieniona została także treść art. 25 ust. 5 ww. ustawy, który stanowi obecnie, że na czas odbywania przez aplikanta praktyk, zgodnie z programem aplikacji ogólnej, Dyrektor Krajowej Szkoły, w uzgodnieniu z patronem koordynatorem, wyznacza aplikantowi patrona każdej z praktyk, który zapoznaje aplikanta z czynnościami należącymi do zakresu jego obowiązków w trakcie praktyki i niezwłocznie po jej zakończeniu przedstawia patronowi koordynatorowi pisemną opinię wraz z oceną przebiegu praktyki. W oparciu o te opinie i oceny patron koordynator sporządza końcową opinię i ustala łączną ocenę przebiegu praktyk, stanowiącą średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk.
Tak więc w świetle przepisów, obowiązujących od dnia 12 października 2012 r., o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną decyduje suma ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk, stanowiącej średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk.
W ocenie Sądu, należy zgodzić się z Ministrem Sprawiedliwości, że przy tworzeniu listy klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną w 2011 r. i ubiegali się o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską, należało stosować znowelizowane przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
Zgodnie bowiem z ugruntowaną zasadą, wyprowadzaną w orzecznictwie z art. 6 i 138 k.p.a., organ rozpoznaje sprawę w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie orzekania, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego.
Przepisy ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych, zmieniającej ustawę z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, nie zawierają żadnych regulacji intertemporalnych w zakresie stosowania znowelizowanych przepisów do stanów faktycznych, powstałych przed datą wejścia w życie tych przepisów, a zatem przy tworzeniu listy kwalifikacyjnej aplikantów, którzy ubiegali się o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2011 r., należało stosować nową regulację prawną.
Z zapisu zawartego w art. 27 ust. 1 zd. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, że w stosunku do osoby, która ukończyła aplikację ogólną w poprzednich latach szkoleniowych i złożyła wniosek o umieszczenie na liście klasyfikacyjnej aplikantów "podstawą ustalenia kolejności umieszczenia na liście jest liczba punktów uzyskanych w trakcie ukończonej przez nią aplikacji ogólnej" nie można w żadnym razie wywodzić, że w sytuacji wprowadzenia przez ustawodawcę nowej regulacji prawnej, zmieniającej w sposób zasadniczy sposób ustalania sumy punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, decydującej o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów, w stosunku do takiej osoby należy stosować dotychczasowe regulacje, decydujące o miejscu na liście klasyfikacyjnej.
Lista klasyfikacyjna aplikantów ustalana jest bowiem zawsze na nowo po zakończeniu każdego kolejnego rocznika aplikacji ogólnej, a zatem aby pozycja na liście klasyfikacyjnej była odzwierciedleniem wyników osiągniętych przez poszczególnych aplikantów w czasie aplikacji ogólnej wszyscy aplikanci muszą być na niej umieszczani według tych samych zasad, obowiązujących w dniu jej konstruowania.
Przyjęcie innej zasady, zaproponowanej przez skarżącego, stawiałoby na uprzywilejowanej pozycji aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną w 2010 r., gdyż suma ocen ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk oznacza zawsze wynik wyższy niż suma ocen ze wszystkich sprawdzianów i jednej łącznej oceny przebiegu praktyk, stanowiącej średnią arytmetyczną ocen wystawionych przez patronów poszczególnych praktyk, co byłoby nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości podmiotów wobec prawa.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] stycznia 2012 r. odpowiadają prawu.
Na marginesie Sąd chce jednak zwrócić uwagę, że w wyniku uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 470/12 skargi B. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską, Dyrektor Krajowej Szkoły jest zobowiązany wydać decyzję pozytywną o przyjęciu B. P. na aplikację sędziowską lub prokuratorską, którą aplikant będzie odbywał zgodnie z indywidualnym programem, ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły (art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury).
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło