II SA/Wa 910/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-25

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Łukasz Krzycki, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin 90 dni na złożenie przez pracodawcę wniosku o wypłatę świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia przez pracownika terytorialnej służby wojskowej biegnie od dnia zwolnienia pracownika z pełnienia tej służby rotacyjnie, czy od dnia jego definitywnego zwolnienia ze służby wojskowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 90 dni na złożenie przez pracodawcę wniosku o wypłatę świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia przez pracownika terytorialnej służby wojskowej, określony w art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, należy liczyć od dnia zwolnienia żołnierza z pełnienia tej służby rotacyjnie, a nie od dnia jego definitywnego zwolnienia ze służby wojskowej. Wykładnia ta wynika z brzmienia przepisu, który odnosi się do "tej służby", co w kontekście art. 309 ust. 1 ustawy (dotyczącego służby pełnionej rotacyjnie) oznacza służbę w tym konkretnym wymiarze. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w przepisach rozporządzenia wykonawczego.
Stan faktyczny
Ministerstwo złożyło wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego dla pracodawcy z tytułu pełnienia przez pracownika M.K. terytorialnej służby wojskowej. Organ I instancji odmówił wypłaty, uznając, że wniosek został złożony po upływie 90 dni od dnia zwolnienia pracownika z pełnienia służby. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podtrzymując stanowisko o biegu terminu od zwolnienia ze służby rotacyjnej. Ministerstwo wniosło skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów i brak ustalenia daty definitywnego zwolnienia ze służby.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Ministerstwa [...] na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty pracodawcy świadczenia z tytułu pełnienia przez pracownika służby wojskowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] (dalej "Szef WCR" lub "organ I instancji") odmówił Ministerstwu [...] (dalej "Ministerstwo") wypłaty świadczenia z tytułu powołania M. K. (dalej również "pracownik") do terytorialnej służby wojskowej. W podstawie prawnej organ I instancji podał art. 309 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248). W uzasadnieniu Szef WCR wskazał, że w dniu [...] listopada 2024 r. wpłynął wniosek Ministerstwa o wypłatę świadczenia wypłaconego pracownikowi z tytułu powołania do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojskowego centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby. Szef WCR wyjaśnił, że na podstawie ewidencji wojskowej pracownik został powołany pierwszy raz do odbycia terytorialnej służby wojskowej w [...]Brygadzie Obrony Terytorialnej w [...] od [...] lipca 2024 r. Szkolenie podstawowe zostało zakończone [...] sierpnia 2024 r. Dalej organ I instancji podniósł, że powyższe przepisy nie stanowią podstawy do otrzymania świadczenia pieniężnego przez pracodawcę składającego wniosek bez zachowania terminu 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza OT z pełnienia tej służby. Złożenie wniosku do Szefa WCR bez zachowania terminu 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza OT z pełnienia tej służby nie upoważnia pracodawcy do otrzymania świadczenia, o którym mowa w art. 309 ww. ustawy. Od powyższej decyzji Ministerstwo złożyło odwołanie. W odwołaniu podniesiono, że zgodnie z art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojskowego centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby. Ministerstwo wskazało, że przepis ten określa ramy czasowe, w których wniosek o wypłatę pracodawcy świadczenia może zostać złożony, przy czym termin końcowy jego złożenia determinuje zdarzenie, jakim jest zwolnienie żołnierza obrony terytorialnej z pełnionej służby. Dalej Ministerstwo zarzuciło, że organ I instancji w decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. nie wskazał zdarzenia, jakim jest zwolnienie żołnierza obrony terytorialnej M.K. z pełnionej służby. Organ odniósł się jedynie do zakończenia szkolenia podstawowego wskazując, że zostało to ustalone na podstawie ewidencji wojskowej. Ministerstwo wskazało, że zgodnie z powołanym przepisem organ powinien wykazać kiedy nastąpiło zwolnienie żołnierza obrony terytorialnej z pełnionej służby oraz na jakiej podstawie, w tym ze wskazaniem dokumentu (decyzji) określającego ten fakt. Ministerstwo zwróciło uwagę, że terytorialna służba wojskowa, tak jak m.in. zawodowa służba wojskowa, jest jednym z rodzajów czynnej służby wojskowej (rozdział 2, dział IX o obronie Ojczyzny "Służba wojskowa"). Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy w skład Sił Zbrojnych wchodzą Wojska Obrony Terytorialnej. Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej jest jednym z dowódców rodzajów Sił Zbrojnych (art. 15 ust. 3 o obronie Ojczyzny). Strona podkreśliła, że ustawa o obronie Ojczyzny nie określa w jakiej formie następuje zwolnienie żołnierza z terytorialnej służby wojskowej (czynnej służby wojskowej). Dział IX tej ustawy o obronie Ojczyzny zatytułowany "Służba wojskowa" w rozdziale pierwszym, w art. 122 ust. 1 zawiera generalną regulację, zgodnie z którą od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, i skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, 1705 i 1860). Ministerstwo przytoczyło treść art. 122 ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny i wskazało, że uwzględniając powyższe regulacje ustawy o obronie Ojczyzny, przyjąć należy, iż zwolnienie pracownika z terytorialnej służby wojskowej winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, do organu wyższego stopnia (art. 122 ust. 1 ustawy). Ponadto Ministerstwo podkreśliło, że sprawa zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej w tym terytorialnej służby wojskowej (służby czynnej), nie jest sprawą mianowania na stopień wojskowy; przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej; skierowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową; powierzenia czasowego pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, a zatem nie należy do kategorii tych spraw, do których nie stosuje się art. 122 ust. 1, a tym samym nie stosuje się formy decyzji, a w konsekwencji k.p.a. Skoro sprawa zwolnienia żołnierza terytorialnej służby wojskowej (jednego z rodzajów czynnej służby wojskowej) należy do spraw określonych w ustawie o obronie Ojczyzny, jak wskazuje art. 122 ust. 1, to nie ma żadnych podstaw, aby twierdzić, że rozstrzygana jest w innej formie niż decyzja. Zdaniem Ministerstwa w szczególności nie ma podstaw, w świetle powołanych przepisów, aby twierdzić, że tego rodzaju zwolnienie z terytorialnej służby wojskowej miałoby się odbywać poprzez wydanie rozkazu dziennego. Ustawa o obronie Ojczyzny nie definiuje pojęcia rozkazu dziennego, a ponadto nie ma żadnych wątpliwości, że ustawodawca wprost wskazał, że w sprawach określonych w ustawie (a zatem m.in. w sprawie zwolnienia żołnierza z terytorialnej służby wojskowej), poza przypadkami wymienionymi w art. 122 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, które w tej sprawie nie zachodzą, stosuje się formę decyzji, od której przysługuje następnie odwołanie. W ocenie Ministerstwa na uwagę zasługuje fakt, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, przepis art. 98u ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r., poz. 372), uchylonej z dniem 23 kwietnia 2022 r., stanowił, że zwolnienie żołnierza OT z terytorialnej służby wojskowej oraz fakt jego odejścia z tej służby w danym dniu jej pełnienia rotacyjnie dowódca jednostki wojskowej, w której pełni służbę, stwierdza w rozkazie dziennym, ustalając jednocześnie łączną nieprzerwaną liczbę dni pełnienia tej służby. Decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (dalej "Szef CWCR" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Szef CWCR przytoczył treść art. 309 ust. 1-3 ustawy o Obronie Ojczyzny i wskazał, że art. 309 ust. 3 należy czytać łącznie z ust. 1. W art. 309 ust. 1 mowa jest o żołnierzach OT pełniących służbę wojskową rotacyjnie. Za te dni należy się świadczenie pieniężne. Art. 309 ust. 3, traktujący o zwolnieniu z pełnienia tej służby, należy odnosić do służby, o której mowa w art. 309 ust. 1 (w odniesieniu do żołnierza OT jest to służba wojskowa pełniona rotacyjnie - o innej służbie ten przepis nie stanowi). Zatem odesłanie do tej służby odnosi się właśnie do służby pełnionej rotacyjnie. W innym wypadku ustawodawca mówiłby po prostu o zwolnieniu ze służby, a nie z tej (konkretnej) służby. W ocenie organu II instancji wydaje się, że sformułowanie to użyte zostało nieprzypadkowo. W związku z tym termin 90-dniowy biegnie od zwolnienia ze służby pełnionej rotacyjnie, a nie od zwolnienia ze służby w ogóle (do rezerwy). Następnie Szef CWCR zwrócił uwagę, że z uzasadnienia do projektu ustawy o obronie Ojczyzny nie wynika, aby intencją ustawodawcy była modyfikacja zasad przyznawania świadczenia pieniężnego, wypłacanego dotąd na podstawie art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Przedmiotowa ustawa stanowiła w art. 134a ust. 5, że wniosek o wypłatę świadczenia składa się nie później niż przed upływem dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Termin biegnie od zwolnienia z pełnienia służby wojskowej rotacyjnie. Mechanizm przyznawania pracodawcom świadczenia pieniężnego był przy tym uregulowany analogicznie. Z orzecznictwa wydanego na podstawie art. 134a ust. 5 ww. ustawy wynika, że termin należy liczyć od zwolnienia ze służby rotacyjnej, a nie z terytorialnej służby wojskowej w ogóle. Zdaniem Szefa CWCR nie jest właściwy pogląd, że termin na złożenie wniosku o wypłatę liczy się od dnia definitywnego zwolnienia z TSW. Termin ten powinien być liczony od zwolnienia żołnierza OT z pełnienia służby wojskowej rotacyjnie w pierwszym miesiącu pełnienia tej służby (§ 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, § 5 ust. 3 pkt 3 w zw. z ust. 4, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową i art. 309 ust. 3 i ust. 8 ustawy o obronie Ojczyny). Okres, za który wypłaca się świadczenie, stanowi suma dni terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie w miesiącu pełnienia tej służby, natomiast wysokość wypłaconej żołnierzowi OT odprawy uwzględnia się w kosztach liczonych za miesiąc, w którym żołnierz OT stawił się po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Wniosek, aby mógł być pozytywnie rozpatrzony, musi być zatem złożony w terminie 90 dni od dnia zwolnienia ze służby pełnionej rotacyjnie (§ 6 ust. 1 rozporządzenia i art. 309 ust. 3 ustawy). Zdaniem organu II instancji, wbrew zarzutom Ministerstwa organ I instancji dochował ogólnej zasady k.p.a., dotyczącej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. polegającej na wykonaniu zobowiązania poprzez podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego odnoszącego się do ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki dotyczące warunków do wypłaty świadczenia rekompensującego, o których mowa w art. 309 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz ewidencji wojskowej Szef WCR stwierdził, że pracownik od dnia [...] lipca 2024 r. został powołany do pełnienia terytorialnej służby wojskowej po raz pierwszy, którą pełnił do dnia [...] sierpnia 2024 r. w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej w [...]. Zatem w ocenie organu II instancji zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. są bezpodstawne i chybione, z uwagi na fakt, iż organ I instancji zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. Ponadto, w sposób zgodny z art. 80 k.p.a.. dotyczącym oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego, Szef WCR dokonał wszechstronnej oceny niezbędnej do stwierdzenia, czy okoliczności warunkujące wypłatę przedmiotowego świadczenia zostały udowodnione. Szef CWCR wskazał, że przepisy ustawy nie wiążą terminu do wystąpienia przez pracodawcę z wnioskiem o zwrot kosztów wypłaconej odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem obrony terytorialnej z faktem jego zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej, o którym mowa w art. 128 ustawy. Przepis art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny rozpoczęcie biegu terminu 90 dni do wystąpienia przez pracodawcę z wnioskiem, o zwrot poniesionych kosztów, w tym wypłaconej odprawy, wiąże z faktem zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby, a nie z faktem jego zwolnienia w ogóle z terytorialnej służby wojskowej, na co wskazuje ust. 1 tegoż art. 309, gdzie ustawodawca wskazuje na służbę wojskową pełnioną rotacyjnie przez żołnierza OT. Zdaniem organu II instancji w sytuacji gdy pracownik został powołany po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w dniach od [...] lipiec 2024 r. do [...] sierpnia 2024 r., pracodawca winien wystąpić z wnioskiem o wypłatę świadczenia rekompensującego obejmującego koszty wypłaty odprawy na podstawie art. 309 ustawy o obronie Ojczyzny, nie później niż z upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza z pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, czyli do dnia [...] listopada 2024 r. W ocenie organu II instancji nie ma znaczenia, czy w późniejszym okresie żołnierz będzie po raz kolejny powoływany, czy też nie i do jakiej służby. Organ nie ma obowiązku ustalenia terminu zwolnienia żołnierza ze służby na podstawie art. 128 ustawy, jako faktu nie mającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Powoływanie się przez odwołującego się na zapisy art. 122 ust. 1 ustawy, z uwagi na wyżej wskazane orzecznictwo, jest w tym przypadku bezprzedmiotowe. Jednocześnie, w ocenie organu II instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej kwestii byłoby działaniem nadmiernym, nie przyczyniającym się do rozstrzygnięcia, sprawy, a jednocześnie zagrażającym nieuzasadnionym przedłużaniem prowadzenia postępowania. Ponadto Szef CWCR stwierdził, że zaskarżona decyzja jest obarczona wadami, jednakże wady te nie wpłynęły na treść wydanego rozstrzygnięcia. Decyzja powinna zostać wydana na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 309 ust. 3 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny, a w uzasadnieniu decyzji powinno być wprost wskazane w jakim dniu upłynął termin na złożenie wniosku oraz wyjaśnienie, że właśnie upływ tego terminu nie pozwolił na pozytywne załatwienie sprawy. Pomimo tych uchybień decyzja organu I instancji odpowiada prawu i prawidłowo rozstrzyga wniosek odwołującego się, natomiast analiza uzasadnienia skarżonej decyzji pozwala na odtworzenie toku postępowania organu I instancji. Na decyzję Szefa CWCR z dnia [...] marca 2025 r. Ministerstwo wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciło: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny i art. 77 k.p.a. poprzez błędną interpretację w przedmiotowym postępowaniu przepisu prawa określonego w art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny i pominięcie faktu, że pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami poświadczającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojskowemu centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby co oznacza, że termin końcowy złożenia wniosku determinuje zdarzenie, jakim jest zwolnienie żołnierza obrony terytorialnej z pełnionej służby; b) naruszenie art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez odmowę pracodawcy wypłaty świadczenia rekompensującego koszty wypłaty odprawy wypłaconej z tytułu powołania do terytorialnej służby wojskowej pracownikowi w sytuacji gdy organ nie wskazał zdarzenia jakim jest zwolnienie żołnierza obrony terytorialnej z pełnionej służby. Organ odniósł się jedynie do zakończenia szkolenia podstawowego wskazując, że zostało to ustalone na podstawie ewidencji wojskowej, biorąc za podstawę, że wydanie decyzji nakłada na adresata kompetencji obowiązek wyjaśnienia i rozważenia zarówno przesłanek materialnoprawnych odmowy, jak i stanu faktycznego uznanego za realizujący te przesłanki czego organ nie uczynił gdyż nie zweryfikował (nie rozpatrzył) całego stanu faktycznego w sprawie, co spowodowało niewłaściwe zastosowanie przepisu przez organ; II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: c) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że pomimo, iż decyzja organu I instancji jest obarczona wadami takimi jak brak wskazania w jakim dniu upłynął termin na złożenie wniosku oraz brak wyjaśnienia, że właśnie upływ tego terminu nie pozwolił na pozytywne załatwienie sprawy co stanowi istotne naruszenie mające wpływ na wynik sprawy i tym samym zaniechanie wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, co spowodowało, że nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego i prawnego będącego istotą postępowania; d) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że pomimo, iż decyzja organu I instancji jest obarczona wadami takimi jak brak wskazania art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 309 ust. 3 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny to odpowiada prawu; e) naruszenie art. 6-9, art. 11 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego. Ministerstwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Ministerstwo przedstawiło argumentację zbieżną ze stanowiskiem wyrażonym w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Szef CWCR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2025 r. Ministerstwo wskazał, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy. Ponadto Ministerstwo podtrzymało zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, Ministerstwo zaś nie zażądało przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja rozstrzyga o odmowie wypłaty Ministerstwu świadczenia z tytułu powołania M.K. do terytorialnej służby wojskowej. Zdaniem organu Ministerstwo wniosek o wypłatę tego świadczenia złożyło po terminie określonym w art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są niesporne. Pracownik pełnił bowiem terytorialną służbę wojskową po raz pierwszy w dniach od [...] lipca 2024 r. do [...] sierpnia 2024 r. Sporne jest natomiast to od jakiego zdarzenia należy liczyć termin, o którym mowa w art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 309 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową. Stosownie natomiast do treści art. 309 ust. 3 cytowanej ustawy pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojskowego centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby. Zdaniem Ministerstwa termin, o którym mowa w powyższym przepisie należy liczyć od dnia zwolnienia z terytorialnej służby wojskowej. W ocenie zaś organów rozstrzygających sprawę termin ten powinien liczony od dnia zwolnienia żołnierza z pełnienia terytorialnej służby wojskowej a nie zwolnienia ze służby jako takiej. Tego rodzaju zwolnienie nastąpiło natomiast w dniu [...] sierpnia 2024 r. Organy stwierdziły, że w tej sytuacji wniosek o wypłatę przedmiotowego świadczenia winien być złożony do dnia [...] listopada 2024 r., Ministerstwo natomiast złożyło wniosek po tym terminie. W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Przede wszystkim należy zauważyć, na co zasadnie zwraca uwagę organ w zaskarżonej decyzji, że wykładni przepis art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny należy dokonywać z uwzględnieniem treści art. 309 ust. 1. Przedmiotowe świadczenie jest bowiem wypłacane w związku z pełnieniem służby przez żołnierzy obrony terytorialnej pełniących tę służbę rotacyjnie. Przepis art. 309 ust. 3 ustawy odnosi się do służby pełnionej rotacyjnie. Słuszna jest uwaga organu, że w innym przypadku ustawodawca posłużyłby się sformułowaniem "(...) nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT ze służby" a nie sformułowaniem "(...) nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby". Pracownik zakończył pełnienie służby rotacyjnie w dniu [...] sierpnia 2024 r. Za takim rozumieniem omawianego przepisu przemawia również treść przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2022 r. 1193). Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia świadczenie wypłaca się pracodawcy za okres pełnienia przez żołnierza OT terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie, liczony od dnia stawienia się tego żołnierza do pełnienia tej służby do dnia zwolnienia z niej. Okres, o którym mowa w ust. 1, stanowi suma dni odbytych ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy, suma dni służby wojskowej w aktywnej rezerwie lub suma dni terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w miesiącu odbywania tych ćwiczeń lub pełnienia tej służby (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Okres, o którym mowa w ust. 1, ustala dowódca jednostki wojskowej i stwierdza to w rozkazie dziennym oraz wydaje zaświadczenie w tej sprawie (§ 4 ust. 5 rozporządzenia). Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 5, dowódca jednostki wojskowej wydaje nie później niż w terminie 7 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy, służby wojskowej w aktywnej rezerwie lub do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym była pełniona terytorialna służba wojskowa rotacyjnie, a następnie niezwłocznie przekazuje je szefowi wojskowego centrum rekrutacji. Należy też zwrócić uwagę na treść § 5 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, który stanowi, że koszty, o których mowa w art. 309 ust. 2 ustawy, oblicza się za okres nieobecności w pracy żołnierza rezerwy lub żołnierza OT i są one liczone wyłącznie od dnia jego powołania do czynnej służby wojskowej do dnia zwolnienia z niej lub od dnia rozpoczęcia służby w aktywnej rezerwie do dnia zakończenia jej pełnienia, lub od dnia rozpoczęcia pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie do dnia zakończenia jej pełnienia, z tym że w przypadku służby w aktywnej rezerwie lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie - okres ten stanowi suma poszczególnych dni, w których w danym miesiącu była pełniona służba. Przepisy te wyraźnie odnoszą się do okresu pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie jako okresu od dnia rozpoczęcia pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie do dnia zakończenia jej pełnienia. Nie odnoszą się one do zwolnienia ze służby jako takiej. Ponadto zwolnienie po odbyciu, np. pierwszej terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, a także kolejnych terytorialnych służb wojskowych pełnionych rotacyjnie, ma charakter organizacyjno-porządkowy i nie wpływa na zmianę statusu z żołnierza OT na żołnierza rezerwy. Stanowisko organu wskazujące, że termin wskazany w art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny należy liczyć od dnia zwolnienia ze służby jako takiej jest w tej sytuacji błędne. Zauważyć przy tym należy, że Ministerstwo, przyjmując zaprezentowaną w niniejszej sprawie wykładnię art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, winno wniosek o wypłatę przedmiotowego świadczenie złożyć w terminie liczonym od dnia zwolnienia żołnierza OT ze służby. Na taką okoliczność Ministerstwo nie powołało się ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ani też w skardze. Wobec zaprezentowanej wyżej argumentacji organ nie miał obowiązku ustalenia terminu zwolnienia żołnierza ze służby na podstawie art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny. Okoliczność ta niemiała bowiem żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasadnie Szef CWCR dostrzegł, że decyzja organu I instancji obarczona była wadami. W decyzji tej nie wskazano bowiem jako podstawy prawnej art. 309 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny. Ponadto w jej uzasadnieniu nie wskazano wprost, kiedy upłynął termin określony w art. 309 ust. 3 ustawy. Niemniej jednak słusznie organ II instancji ocenił, że uchybienia te nie miały wpływ na wynik sprawy. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło