II SA/Wa 911/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. K. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. dotyczącego odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] grudnia 1988 r., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu rozkazu podano, iż raportem z dnia [...] października 2014 r. [...] W. K. zwróciła się do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z prośbą o wliczenie do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców od dnia [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] lipca 1989 r. Do przedmiotowego raportu załączyła: własne oświadczenie z dnia [...] października 2014 r., w którym wskazała, iż w okresie od dnia [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] lipca 1989 r. pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców, położonym w miejscowości [...], informacje z Urzędu Gminy w [...] o swoim zameldowaniu pod adresem [....] w okresie od dnia [...] kwietnia 1969 r. do dnia [...] lipca 1989 r. oraz o istnieniu gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jej rodziców w latach 1985-1989. z adnotacją o braku danych o odprowadzanej składce na FUSR za lata 1987-1989, zeznania dwóch świadków – I. L. i T. D. z dnia [...] października 2014 r. oraz własne oświadczenie z dnia [...] października 2014 r. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, pismem z dnia [...] listopada 2014 r. organ wezwał stronę do sprecyzowania żądania w zakresie wskazywanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. W. K. oświadczyła, że w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości [...], prowadzonym przez jej rodziców, pracowała w latach 1985-1989. Jednakże "po dokładnym przeanalizowaniu i weryfikacji całej dokumentacji" stwierdziła, że "okres w jakim pracowała w indywidualnym gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia przypada od dnia [...] kwietnia 1985 r. do [...] grudnia 1988 r". Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia jej żądania poprzez przedstawienie określonych dokumentów, a także udzielenie odpowiedzi na wskazane w tym piśmie pytania. Jednocześnie organ, pismami z tego samego dnia, zwrócił się do świadków, którzy złożyli zeznania w niniejszej sprawie, z prośbą o wyjaśnienie kwestii niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] listopada 2014 r. do organu wpłynęło oświadczenie W. K. z dnia [...] listopada 2014 r. wraz z załączonymi dokumentami, tj.: zaświadczeniem z Urzędu Gminy w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., w którym, na podstawie zeznań świadków zaświadczono, iż strona w okresie od kwietnia 1985 r. do lipca 1989 r. pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców, położonym w miejscowości [...] oraz zaświadczeniami z dnia [...] listopada 2014 r. o zameldowaniu na pobyt stały rodziców strony. W dniu [....] grudnia 2014 r. do organu wpłynęło pismo świadka – T. D., natomiast w dniu [...] grudnia 2014 r. uzupełnione o własnoręczny podpis pismo świadka –l. L. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ zwrócił się do Wójta Gminy [...] z prośbą o udzielenie odpowiedzi, czy Urząd dysponuje, poza zeznaniami świadków, inną dokumentacją mogącą potwierdzić fakt pracy W. K. w przedmiotowym gospodarstwie rolnym W odpowiedzi, pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wójt Gminy [...] poinformował, iż nic dysponuje inną dokumentacją, poza zeznaniami świadków, potwierdzającą fakt pracy W. K. w gospodarstwie rolnym i ci rodziców. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów1, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) odmówił przyznania W. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] grudnia 1988 r. Od powyższej decyzji [...] W. K. złożyła odwołanie podnosząc, że organ błędnie wskazał, iż do oceny stanu faktycznego mającego miejsce w okresie od dnia [...] kwietnia1985 r. do dnia [...] grudnia 1988 r., mają, zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 11982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Powołała się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt 2185/12 a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt 2427/11. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Komendant Główny Policji wskazał, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1900 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355) wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. W art. 102 powołanej ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia, z uwzględnieniem rodzajów okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposobu jej dokumentowania oraz trybu postępowania w tych sprawach. W wykonaniu tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat. od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się okresy służby w Policji (pkt 1); okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej (pkt 2); okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (pkt 3); zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy, wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku (pkt 4); inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego (pkt 5). Taką regulację stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, która w sposób wyraźny przewiduje zaliczenie określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy. W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy wliczeniu do stażu pracy podlegają; przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzili. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że istotnym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie normatywnej treści pojęcia "domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin", z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy. Zauważył, iż pojęcie "domownika" wykonującego prace w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r., lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W związku zatem z faktem, iż policjant wniósł o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie mu do wysługi lat okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym od dnia [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] grudnia 1988 r., to normatywnej treści pojęcia "domownik" należy poszukiwać w ustawie z dnia z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24. poz. 133. z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 grudnia 1990 r. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy, za domownika mógł być uznany członek rodziny rolnika lub inna osoba pracująca w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyła 16 lat, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania. Oceniając, czy W. K. spełnia wymogi określone w przywołanych przepisach pozwalających na uznanie jej za domownika organ odwoławczy wskazał, że: – ojciec, jak i matka wymienionej w podanym okresie pracowali zawodowo w innych miejscowościach, oddalonych od miejsca położenia gospodarstwa rolnego odpowiednio o 12 km oraz 23 km. Praca w przedmiotowym gospodarstwie nie stanowiła zatem głównego źródła utrzymania nawet dla rodziców policjanta, tym bardziej więc nie mogła mieć charakteru stałego dla "domownika". Powyższe świadczy także o niewielkim nakładzie pracy niezbędnym dla funkcjonowania tego gospodarstwa oraz o braku konieczności świadczenia przez stronę w nim pracy. Ponadto w treści informacji z Urzędu Gminy w [...] z dnia [...] października 2014 r. wskazano na brak danych o odprowadzanej składce na FUSR za lata 1987 – 1989, – przedstawione zeznania świadków, jako podstawowy dowód, na podstawie którego, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. można potwierdzić okres pracy policjanta w gospodarstwie rolnym są, zdaniem organu, zbyt lakoniczne w niewiarygodne, zwłaszcza wobec innych ustaleń poczynionych w sprawie, z których nie wynika aby strona w omawianym okresie pracowała w przedmiotowym gospodarstwie, bowiem wiarygodność świadków podważa fakt, że wskazany przez nich okres "pracy" W. k. (od dnia [...] kwietnia 1985 r, do dnia [...] lipca 1989 r.), nie jest tożsamy z okresem wskazywanym obecnie przez samą zainteresowaną, (tj. od [...] kwietnia 1985 r. do [...] grudnia 1988 r.), – zeznaniom świadków z dnia [...] października 2014 r., którzy stwierdzili, że praca W. K. była "stała", wykonywana w "pełnym wymiarze czasu", że strona "była ubezpieczona z tytułu tej pracy", a nadto we wskazanym okresie "nie posiadała żadnego innego źródła utrzymania", przeczą dowody posiadane przez organ, ale także wyjaśnienia samej zainteresowanej, która od dnia [...] lipca 1989 r. zatrudniona była na pełnym etacie w Zespole Opieki Zdrowotnej w [...] i od dnia [...] lipca 1989 r. zamieszkiwała na stałe w [...], – z zeznań świadków wynika, iż błędnie utożsamiają oni świadczoną przez W. K. pomoc w gospodarstwie rolnym z pracą w nim, – zaświadczenie z Urzędu Gminy w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nie może stanowić dowodu potwierdzającego, że wymieniona w podanym okresie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r., bowiem zostało ono wydane jedynie na podstawie zeznań świadków, których wiarygodność została podważona i organ wskazał dlaczego dowodom z zeznań świadków nie można dać wiary. Mając na uwadze stan prawny i faktyczny przedmiotowej sprawy organ stwierdził brak podstaw do przyznania [...] W. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od [...] kwietnia 1985 r. do [...] grudnia 1988 r. Ponadto organ zaznaczył, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13, iż wykładnia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. oraz w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., nie może doprowadzić do patologii, którą byłoby uznanie wszystkich dzieci rolników za pracujących w gospodarstwie swoich rodziców w rozumieniu wskazanych przepisów. Sam fakt zamieszkiwania wspólnie z rodzicami w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia nie daje jeszcze podstaw do przyznania osobie statutu domownika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. zarzuciła rozkazowi personalnemu Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. naruszenie: 1. art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez ich pominięcie oraz błędne zastosowanie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, które w chwili wydania obu rozkazów personalnych nie obowiązywały, 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób wybiórczy i całkowicie dowolny, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego, 3. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak właściwego uzasadnienia przyczyn, na podstawie których odmówiono wiarygodności dowodom w sprawie, (oparto się tylko na niektórych faktach, a część faktów nie została obiektywnie oceniona). Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego KGP oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta CBŚ Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. W motywach skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty przedstawiając w tym zakresie własną argumentację. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. Przede wszystkim niezasadny jest zarzut błędnego zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) w związku z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. - do wysługi lat w służbie w Policji, wlicza się okresy zatrudnienia w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. Wobec powyższego, zasadniczego znaczenia nabiera kwestia zastosowania właściwych przepisów definiujących pojęcie "domownika" w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) nie zawiera żadnych przepisów prawa intertemporalnego, które rozstrzygałyby problem zastosowania właściwej definicji pojęcia "domownik" zawartej w poprzedniej lub aktualnej ustawie ubezpieczeniowej. W tej sytuacji odwołać się należy do obowiązującej w takich przypadkach zasady dalszego działania ustawy dawnej. Skarżąca wniosła bowiem o wliczenie jej do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego tego okresu pracy w gospodarstwie rolnym, który w całości objęty był poprzednią ustawą ubezpieczeniową. To zdarzenie prawne (praca w gospodarstwie rolnym), które według wniosku powinno być ocenione z punktu widzenia możliwości wliczenia go do wysługi lat, w całości miało miejsce pod rządami poprzedniej ustawy. Praca skarżącej w gospodarstwie rolnym powinna być zatem oceniona z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Odesłanie wynikające z przepisu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jest odesłaniem mało precyzyjnym, ale nie sposób założyć, że dotyczy ono pojęcia domownika określonego w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od określonego stanu faktycznego i prawnego. Konsekwencją takiego poglądu jest konieczność zastosowania w niniejszej sprawie przepisów, obowiązującej do dnia 1 stycznia 1991 r., ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 2 tej ustawy, przez użyte w niej określenie "domownicy" – rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto prawa w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, iż żeby zaliczyć skarżącej do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowane przez nią okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało ustalić, czy w podanych okresach wnioskodawczyni miała ukończone 16 lat, pozostawała z rolnikiem w gospodarstwie domowy, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto, że praca w gospodarstwie rolnym stanowiła ich główne źródło utrzymania. W sprawie organ przyjął, że praca w przedmiotowym gospodarstwie rolnym, nie stanowiła głównego źródła utrzymania rodziców skarżącej, gdyż oboje oni we wnioskowanym okresie pracowali zawodowo w innych miejscowościach oddalonych od miejsca położenia gospodarstwa rolnego odpowiednio o 12 km oraz 23 km. Wniosek tego rodzaju, zdaniem Sądu, jest przedwczesny, jeśli się uwzględni, że organ nie poczynił żadnych ustaleń na okoliczność, w jakim charakterze i w jakim wymiarze czasu rodzice skarżącej byli zatrudnieniu poza rolnictwem oraz jaki dochód z pracy poza rolnictwem uzyskiwali. Dopiero ustalenia w tym zakresie oraz informacje uzyskane z urzędu gminy o przychodowości gospodarstwa rolnego pozwolą organowi na ocenę, czy praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania rodziny skarżącej we wnioskowanym okresie. Brak jest przy tym ustaleń, co do podlegania skarżącej w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia i na podstawie jakich przepisów. Zasadnie organ wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym można potwierdzić stosownym zaświadczeniem urzędu gminy, a jeśli nie dysponuje on dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w gospodarstwie rolnym okresy pracy mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. W tej kategorii spraw zasadnicze ustalenia bezwzględnie muszą być udokumentowane we wskazany sposób. Zeznania świadków nie powinny budzić wątpliwości co do ich kompleksowości oraz wiarygodności stwierdzonych w nich faktów. Jeżeli jednak dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nasuwają zastrzeżenia, to organ może, a nawet powinien, rozważyć potrzebę samodzielnego przesłuchania wskazanych osób, co pozwoli na rzetelną ocenę wiarygodności zeznać świadków. Niedopuszczalna jest natomiast praktyka organów Policji, które żądają od świadków i wnioskodawcy jedynie pisemnych odpowiedzi na zadane pytania. Pisemne wyjaśnienia takich osób nie spełniają wymogów, o jakich mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., a zatem na ich podstawie nie można dokonywać ustaleń mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć należy, że przesłuchiwani świadkowie powinni relacjonować znane im osobiste fakty, a nie dokonywać ich oceny. Ocena czy pomoc świadczona rolnikowi miała charakter pracy w gospodarstwie rolnym należy do organu prowadzącego postępowanie, a nie do osób przesłuchiwanych w charakterze świadków. Zasadny jest zatem zarzut skargi naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ponownie rozpoznając wniosek organ uzupełni materiał dowodowy we wskazanym wyżej zakresie i dokona oceny charakteru pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców w świetle przesłanek prawa obowiązującego w okresie jej wykonania tj. ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku