II SA/Wa 911/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-03
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Radziszewska-Krupa, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego podwyższającego dodatek funkcyjny policjantowi, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), była zasadna, jeśli organ odwoławczy uznał, że podwyższenie dodatku było dowolne i nieproporcjonalne, podczas gdy sąd uznał, że organ nie wykazał rażącego naruszenia prawa w ramach uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie może być oparta na ocenie słuszności lub celowości decyzji uznaniowej, ani na kwestionowaniu sposobu realizacji polityki kadrowej przez organ niższej instancji. Rażące naruszenie prawa wymaga wykazania oczywistości naruszenia, uwzględnienia charakteru przepisu oraz skutków społeczno-gospodarczych, które są nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W przypadku decyzji uznaniowych, rażące naruszenie prawa zachodzi jedynie w przypadku wyjścia poza granice luzów decyzyjnych lub wykorzystania ich w celu innym niż określony w przepisach.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji (KGP), która utrzymała w mocy inną decyzję KGP stwierdzającą nieważność rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji (KWP) podwyższającego dodatek funkcyjny skarżącemu. KWP podwyższył dodatek funkcyjny skarżącemu o 1900 zł, powołując się na wzorową ocenę jego służby. KGP stwierdził nieważność tego rozkazu, uznając podwyżkę za dowolną i rażąco niewspółmierną w stosunku do poprzednich podwyżek przy tych samych przesłankach. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania nieważnościowego, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2024 r. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K. K. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. K. K. (zwany dalej "Skarżącym"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji (zwany dalej "KGP") z [...] kwietnia 2024r. nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję KGP z [...] stycznia 2024r. nr 38, stwierdzającą nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. (zwany dalej "KWP") z [...] stycznia 2024r. nr [...] r. dotyczącego podwyższenia Skarżącemu dodatku funkcyjnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że Skarżący raportem z [...] stycznia 2024r. wystąpił do KWP z prośbą o zwolnienie go ze służby z [...] lutego 2024r. KWP uwzględnił w całości żądanie strony, dokonując adnotacji na raporcie "Zgoda" oraz opatrując go pieczęcią i własnym podpisem w formie parafy.
KWP ww. rozkazem personalnym, działając na podstawie art. 104 ust. 2 w zw. z art. 6f ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023r., poz. 171 ze zm., zwana dalej "u.P."), § 8 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1236 ze zm., zwane dalej "Rozporządzeniem"), podwyższył Skarżącemu dodatek funkcyjny I kategorii od 1 do [...] lutego 2024r. o 1900 zł, do wysokości 4400 zł miesięcznie. Decyzję tę doręczono stronie 19 stycznia 2024r.
KWP rozkazem personalnym z [...] stycznia 2024r. nr [...] , zwolnił Skarżącego ze służby w Policji [...] lutego 2024r., na podstawie art. 41 ust. 3 u.P.
KGP przeprowadził w Komendzie Wojewódzkiej Policji w O. [...] stycznia 2024r. kontrolę w trybie uproszczonym, na podstawie ustawy z 15 lipca 2011r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. z 2020r., poz. 224), w celu zweryfikowania prawidłowości przyznawania dodatków do uposażenia funkcjonariuszom KWP i jednostek jej podległych. Wstępna analiza wykazała wysokie prawdopodobieństwo, że decyzje, w tym wydana wobec Skarżącego, były obarczone wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
KGP w związku z tym [...] stycznia 2024r. wydał postanowienie nr [...] o wstrzymaniu, na podstawie art. 159 k.p.a., wykonania ww. rozkazu personalnego KWP (doręczone Skarżącemu [...] stycznia 2024r.). KGP postanowieniem z [...] marca 2024r. nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie.
KGP ww. decyzją z [...] stycznia 2024r. stwierdził nieważność ww. rozkazu personalnego KWP, nadając na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
KGP zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy ww. decyzję wydaną w pierwszej instancji, a uzasadniając stanowisko odwołał się na wstępie do art. 15, art. 16 i art. 156 § 1 k.p.a., przedstawiając reguły postępowania odwoławczego i zasady postępowania nieważnościowego. Przytoczono § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia, będącego jedną z podstaw do wydania ww. rozkazu personalnego KWP, wskazując, że przepis ten ustanawia dwa kryteria, w oparciu o które możliwe jest podwyższenie dodatku funkcyjnego policjanta, o którym mowa w § 8 ust. 1 Rozporządzenia. Pierwsze (konieczne, a zarazem niezbędne, bo umożliwiające zastosowanie drugiego) to ocena wywiązywania się przez policjanta z obowiązków i realizacji zadań i czynności służbowych. Ustalenie, że zaszła ta przesłanka (wstępna) czyni możliwym podwyższenie dodatku w granicach określonych w § 8 ust. 4 Rozporządzenia. Decyzja o podwyższeniu dodatku funkcyjnego ma charakter uznaniowy. KWP, wydając ww. rozkaz personalny wskazał, że Skarżący jest funkcjonariuszem zdyscyplinowanym, sumiennie wywiązuje się z obowiązków służbowych i w sposób odpowiedzialny realizuje zadania i czynności służbowe na zajmowanym stanowisku. Cechuje go pełne zaangażowanie w realizację zadań służbowych. Jest konsekwentny w działaniu. KWP, z uwagi na wzorową ocenę wywiązywania się przez policjanta z obowiązków, będącą podstawą podwyższenia dodatku funkcyjnego, postanowił podwyższyć Skarżącemu dodatek funkcyjny.
Zdaniem KGP przełożony właściwy w sprawach osobowych był uprawniony do skorzystania z ww. instrumentu, ale KWP nie dokonał oceny wywiązywania się przez Skarżącego z obowiązków i realizacji przez nią zadań i czynności służbowych, która mogłaby stanowić podstawę do podwyższenia dodatku funkcyjnego od [...] do [...] lutego 2024r. o 1900 zł. KWP na ocenę służby policjanta powołuje się tylko i wyłącznie w uzasadnieniu ww. rozkazu personalnego, ale uzasadnienie to jest tożsame z uzasadnieniem zawartym w rozkazie personalnym KWP z [...] października 2023r. nr [...]. Wówczas jednak te same okoliczności (ocena postawy i zaangażowania policjanta w służbie) stanowiły podstawę do podwyższenia dodatku funkcyjnego o 100 zł. W kwestionowanym rozkazie personalnym tożsame okoliczności powodują podwyższenie dodatku funkcyjnego o kwotę ponad dziewiętnastokrotnie wyższą niż wcześniej, a skutkowało to podwyższeniem ww. dodatku o 76% (z 2500 zł, o 1900 zł, do 4400 zł).
Zdaniem KGP nie sposób więc przyjąć, że ocena tych samych przymiotów funkcjonariusza, a zatem wywiązywania się z obowiązków oraz sposobu realizacji zadań i czynności służbowych na zajmowanym stanowisku w tak krótkim czasie (zwłaszcza, że brak jest jakichkolwiek informacji, by stopień wywiązywania z obowiązków lub realizacja zadań i czynności służbowych na zajmowanym przez niego stanowisku wzrosły w sposób niewspółmierny w stosunku do poprzedniego okresu) zwiększyła się aż tak diametralnie, aby uzasadniało to podwyższenie przysługującego mu dodatku funkcyjnego.
Nie bez znaczenia pozostaje i to, że zgodnie z § 8 ust. 4 Rozporządzenia, dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi w stawce kwotowej, w wysokości uzależnionej od rangi zajmowanego stanowiska służbowego, zakresu ponoszonej odpowiedzialności, ze szczególnym uwzględnieniem szczebla działania i wielkości kierowanej przez tego policjanta jednostki lub komórki organizacyjnej Policji oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych, wynoszącej miesięcznie nie mniej niż 20% i nie więcej niż 80% (dodatek funkcyjny I kategorii). Skarżący pełnił służbę na stanowisku I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w W. od [...] maja 2023r. (niespełna 8 miesięcy) i otrzymywał dodatek funkcyjny 2.400 zł. Skoro ranga tego stanowiska, zakres ponoszonej odpowiedzialności, rodzaj i poziom posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych nie uległy zmianie, a uzasadnienie podwyższenia dodatku stanowiły te same okoliczności świadczące o takiej samej, dokonanej przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, wzorowej ocenie wywiązywania się przez tego policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych, to nie sposób a priori przyjąć, że taka sama ocena w okresie niespełna trzech miesięcy stanowi podstawę do jednorazowego podwyższenia dodatku o 1900 zł.
Nie ma przy tym znaczenia, że podwyższenie ww. dodatku nastąpiło na czas określony - od [...] do [...] lutego 2024r. - w miesiącu zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji, o czym KWP miał wiedzę, bo [...] stycznia 2024r. policjant złożył do niego pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby w Policji, a przełożony w tym samym dniu wydał rozkaz personalny o podwyższeniu dodatku funkcyjnego i o zwolnieniu ze służby w Policji. Zgodnie z art. 106 ust. 3 u.P. - prawo policjanta do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie go ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Wysokość ostatnio należnego policjantowi uposażenia przekłada się wprost na wysokość świadczenia emerytalnego, które w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych, będzie przysługiwało po zwolnieniu ze służby w Policji.
Ww. okoliczności dobitnie wskazują, że decyzja o podwyższeniu dodatku funkcyjnego w takiej wysokości nie miała uzasadnienia, bo nie była podejmowana w oparciu o ocenę, o której mowa w § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia. KWP nie ustalił stanu faktycznego, pozwalającego na dokonanie oceny w oparciu o ten przepis, która pozwalałaby na tak rażąco niewspółmierne podwyższenie dodatku funkcyjnego w stosunku do należnego Skarżącemu, wobec czego nie można mówić o przekroczeniu granic uznania administracyjnego, ale o skrajnej dowolności, rażąco naruszającej § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia. Skoro KWP zastosował inne kryterium niewypełniające przesłanki objętej tym przepisem, to świadczy to dobitnie, że ocena zawarta w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji ma charakter jedynie pozorny, co bezsprzecznie dowodzi rażącego naruszenia tego przepisu. Decyzja o podwyższeniu dodatku funkcyjnego uwzględniała wyłącznie partykularny interes zwalnianego ze służby policjanta.
KGP, odnosząc się do stanowiska i zarzutów Skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, uznał je za nieuzasadnione, przywołując w decyzji szeroką argumentację, w tym co do rozumienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia. Zdaniem KGP KWP nie dokonał zindywidualizowanych ocen i nie zebrał niezbędnego materiału dowodowego w sprawie podwyższenia dodatku funkcyjnego, a w postępowaniu nieważnościowym nie ma podstaw do wytworzenia, także z inicjatywy strony, takiego materiału oraz ustalania przyczyn takiego stanu rzeczy. Zgłoszone wnioski dowodowe są więc bezpodstawne. KGP za nieuzasadniony uznał też wniosek o przesłuchanie Skarżącego w charakterze strony, bo zmierzałoby to do przedłużenia postępowania, a czynność ta w świetle art. 86 k.p.a. nie jest obligatoryjna, a ponadto w jej wyniku nie byłoby możliwe wydanie odmiennej decyzji. KGP za nieuzasadniony uznał też zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., podnosząc, że Skarżącego zawiadomiono o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności ww. rozkazu personalnego i miała możliwość do wydanie przez KGP ww. decyzji z [...] stycznia 2024r. korzystania ze wszystkich przysługujących jej uprawnień i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a ponadto złożył obszerny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący reprezentowany przez ww. adwokat, wniósł o uchylenie ww. decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r. poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") wniósł o zwrócenie się:
- do KGP o przedłożenie akt wszczętych i zakończonych postępowań administracyjnych w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazów personalnych KWP nr [...] - na okoliczność sposobu zakończenia ww. postępowań, innej praktyki organu rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, naruszenie przez organ zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
- do KGP o dołączenie akt i sprawozdania z kontroli i audytu przeprowadzonych przez KGP w styczniu 2024r., na okoliczność wyników kontroli i audytu oraz wniosków w niech zawartych;
- za pośrednictwem KGP (posiada odpowiednie rejestry) do Komendantów Wojewódzkich (Stołecznego) Policji, komendantów [...] Komendanta Rektora Akademii Policji w S. i szkół policyjnych o udzielenie informacji o:
a) wysokościach i terminach przyznawania (daty) dodatków funkcyjnych (na stałe i na czas określony) od października 2023r. do końca lutego 2024r., z uwzględnieniem funkcjonariuszy pozostałych w służbie i zwolnionych ze służby;
b) w odniesieniu do funkcjonariuszy zwolnionych ze służby od października 2023 r. do końca lutego 2024r.: datę ostatniej zmiany dodatku funkcyjnego przed zwolnieniem ze służby oraz wysokość dodatku funkcyjnego przed ostatnią jego zmianą, datę złożenia raportu o zwolnienie ze służby, datę zwolnienia ze służby, uzasadnień rozkazów o podwyższeniu dodatku funkcyjnego, na okoliczność praktyki przyznawania dodatków funkcyjnych;
- do KGP o przedłożenie informacji na okoliczność praktyki przyznawania dodatków funkcyjnych;
- do KGP o przedłożenie informacji o datach odwołania ze stanowisk Komendantów Wojewódzkich (Stołecznego) Policji, komendantów: [...] Komendanta Rektora Akademii Policji w S. od października 2023r. do końca lutego 2024r. na okoliczność praktyki przyznawania dodatków funkcyjnych przez odchodzących kierowników ww. jednostek;
- przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi, gdy dowody te są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Skarżący zarzucił KGP naruszenie:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - przez utrzymanie w mocy decyzji o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego o podwyższeniu dodatku funkcyjnego, choć nie zaszła przesłanka rażącego naruszenia prawa;
b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i Skarżącego oraz- jednostronną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego;
c) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. - przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz wydanie decyzji z pominięciem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
d) art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. - przez bezpodstawną odmowę uwzględnienia żądania skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodów, gdy mogły się przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i dotyczyły okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia;
e) art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a., art. 73 § 1 i art. 81 k.p.a. – przez m.in. niepowiadomienie Skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, brak uniemożliwienia dostępu do akt i zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, uniemożliwienie wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co skutkowało pozbawieniem strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono szeroką argumentację na poparcie każdego ze stawianych zarzutów.
3. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a także o oddalenie wniosków dowodowych. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko i ustosunkowując się do zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
2. Sąd na wstępie zauważa, że zaskarżoną w sprawie ww. decyzję KGP wydano w nadzwyczajnym trybie postępowania, służącym wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktów obarczonych kwalifikowanymi wadami, wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a.
Postępowanie prowadzone przed KGP w tej sprawie miało zatem na celu zweryfikowanie ww. rozkazu personalnego KWP z 19 stycznia 2024r. pod kątem wystąpienia wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. KWP w ww. rozkazie personalnym, działając na podstawie art. 104 ust. 2 u.P. w związku z art. 6f u.P. oraz § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia podwyższył Skarżącemu dodatek funkcyjny.
Sąd w związku z tym stwierdza, że postępowanie nadzorcze prowadzone w ww. trybie stwierdzenia nieważności stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Ustalenie zatem podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.
Sąd podziela stanowisko KGP wyrażone w zaskarżonej decyzji, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia – a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez ten przepis. Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.
W tej sprawie nie jest kwestionowane, że przesłanki określone w punktach 1, 3, 4, 5, 6 i 7 art. 156 § 1 k.p.a. nie wystąpiły.
Nie było również podważane, że ww. rozkaz personalny z [...] stycznia 2024r. wydał organ właściwy w ówczesnym stanie prawnym – KWP oraz, że była to pierwsza decyzja w tej sprawie, skierowano ją do strony i nie była niewykonalna.
Sporne między stronami nie było czy ww. rozkaz personalny zawierał wady powodującej nieważność z mocy prawa.
Nie zachodziła też okoliczność, o której mowa w ww. zdaniu pierwszym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - wydania bez podstawy prawnej.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie było natomiast to, czy KWP, wydając ww. rozkaz personalny z [...] stycznia 2024r. "rażąco naruszył prawo", tj. czy spełniona została przesłanka wskazywana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sąd w związku z tym stwierdza, że w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka "rażącego naruszenia prawa" wymaga spełnienia łącznie trzech elementów, tj. oczywistości naruszenia prawa, uwzględnienia charakteru przepisu oraz skutków społeczno-gospodarczych decyzji niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. W konsekwencji, stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować.
Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, iż doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, że uchybienie, którym dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu przez dany przepis. Przy czym, co należy podkreślić, nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny. Tylko wówczas treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią zaprzeczenie stanu prawnego.
Powyższe oznacza, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, iż niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby gdyby od początku nie została wydana.
W rozpoznawanej sprawie podstawą wydania kwestionowanego rozkazu personalnego z [...] stycznia 2024r. był art. 104 ust. 2 u.P., zgodnie z którym policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny. Zgodnie z art. 6f u.P., komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania. Z kolei, przepisy wykonawcze w omawianym zakresie zawiera Rozporządzenie.
Zdaniem KGP w sprawie doszło do rażącego naruszenia § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia, bo w myśl tego przepisu, dodatek funkcyjny można, w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych, podwyższać na stałe lub na czas określony w granicach stawek wynikających z ust. 4.
Stosownie zaś do § 8 ust. 4 Rozporządzenia, dodatek funkcyjny przyznaje się policjantowi w stawce kwotowej, w wysokości uzależnionej od rangi zajmowanego stanowiska służbowego, zakresu ponoszonej odpowiedzialności, ze szczególnym uwzględnieniem szczebla działania i wielkości kierowanej przez tego policjanta jednostki lub komórki organizacyjnej Policji oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych, wynoszącej miesięcznie nie mniej niż 20% i nie więcej niż:
1) w I kategorii - 80%,
2) w II kategorii - 70%,
3) w III kategorii - 60%
podstawy wymiaru stanowiącej sumę należnego policjantowi uposażenia zasadniczego oraz dodatku za stopień w stawce ustalonej dla policyjnego stopnia etatowego odpowiadającego zajmowanemu stanowisku służbowemu.
KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie dokonał oceny wywiązywania się przez Skarżącego z obowiązków i realizacji przez nią zadań i czynności służbowych, która mogłaby stanowić podstawę do podwyższenia dodatku funkcyjnego od [...] do [...] lutego 2024r. o 1900 zł. KWP na ocenę służby policjanta powołuje się tylko i wyłącznie w uzasadnieniu ww. rozkazu personalnego, ale uzasadnienie to jest tożsame z uzasadnieniem zawartym w rozkazie personalnym KWP z [...] października 2023r. nr [...]. Wówczas jednak te same okoliczności (ocena postawy i zaangażowania policjanta w służbie) stanowiły podstawę do podwyższenia dodatku funkcyjnego o 100 zł. W kwestionowanym rozkazie personalnym tożsame okoliczności powodują podwyższenie dodatku funkcyjnego o kwotę ponad dziewiętnastokrotnie wyższą niż wcześniej, a skutkowało to podwyższeniem ww. dodatku o 76% (z 2500 zł, o 1900 zł, do 4400 zł). KWP w ogóle nie ustalił stanu faktycznego pozwalającego na dokonanie oceny w oparciu o ww. przepis, która pozwalałaby na tak rażąco niewspółmierne podwyższenie dodatku funkcyjnego w stosunku do należnego temu policjantowi, wobec czego nie można w tym przypadku mówić o przekroczeniu granic uznania administracyjnego, ale o skrajnej dowolności, rażąco naruszającej § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia.
3. W ocenie Sądu, stanowisko prezentowane przez KGP w omawianym zakresie jest nieprawidłowe.
Z powyżej powołanych przepisów u.P. i Rozporządzenia wynika, że wysokość dodatku funkcyjnego pozostawiona została uznaniu przełożonego, który w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych oraz okoliczności wymienionych w § 8 ust. 4 Rozporządzenia, może podwyższyć omawiany dodatek. Jest zatem okolicznością niesporną, że decyzja o podwyższeniu dodatku funkcyjnego wydana na podstawie powyższego przepisu ma charakter decyzji uznaniowej. W przypadku takiej decyzji istotne jest, aby nie nosiła ona cech dowolności, tj. aby organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz aby wybór, jakiego się dokonuje, nastąpił po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy z punktu widzenia obowiązujących przepisów.
W doktrynie podaje się, że "tzw. luzy decyzyjne, z których korzysta organ przy wydawaniu decyzji, są związane przede wszystkim z koniecznością oceny stanu faktycznego lub istotnych jego elementów, a wobec tego dopiero jawne wyjście poza granice tych luzów czy też wykorzystanie ich w celu innym niż określone w przepisach prawnych może stanowić podstawę do stwierdzenia, że naruszenie miało charakter rażący" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2019r., s. 993). Dodatkowo podkreślenia wymaga, że w przypadku, gdy prawodawca pozostawia organowi wydającemu decyzję swobodę w ocenie lub w wyborze konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej, rażącym naruszeniem prawa jest tylko szczególnie istotne (rażące) naruszenie ram swobody oceny lub uznania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 5 lipca 1996r. sygn. akt III ARN 19/96). Tzw. luzy decyzyjne, z których korzysta organ przy wydawaniu decyzji, są związane przede wszystkim z koniecznością oceny stanu faktycznego lub istotnych jego elementów, a wobec tego dopiero jawne wyjście poza granice tych luzów czy też wykorzystanie ich w celu innym niż określony w przepisach prawnych, może stanowić podstawę do stwierdzenia, że naruszenie prawa miało charakter rażący (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z 3 listopada 2021r. sygn. akt III OSK 429/21, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że ww. rozkaz personalny KWP z [...] stycznia 2024r. rażąco narusza prawo.
O ile zgodzić należy się ze stanowiskiem KGP, że uzasadnienie podwyższenia Skarżącemu dodatku funkcyjnego o 1900 zł można było uznać za dość skąpe i lakoniczne, o tyle nie można stwierdzić w sprawie, że wydane rozstrzygnięcie nie było prawnie dopuszczalne, a wybór, jakiego dokonał KWP (wysokość dodatku), nie nastąpił po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Należy przy tym zauważyć, że KGP stwierdzając nieważność rozkazu personalnego KWP z [...] stycznia 2024r. nie zakwestionował w istocie, że Skarżący wzorowo wywiązuje się z obowiązków służbowych. KGP nie podważył ustaleń KWP, co do oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych.
Na tle rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że przesłanką rażącego naruszenia prawa nie mogą - zdaniem Sądu - być objęte te części treści decyzji uznaniowej, które wiążą się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Poprzez nadzwyczajny tryb, jakim jest postępowanie nieważnościowe, nie jest dopuszczalne – w takim zakresie jak uczynił to KGP w tej konkretnej sprawie - wkraczanie w kompetencje KWP i ocenianie słuszności realizowanej przez ten organ polityki kadrowej. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji oraz treść decyzji stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Z takim jednak przypadkiem nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd podziela w tym zakresie w całości stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie w wyroku z 10 października 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 855/24.
4. Sąd z tych względów uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja KGP z [...] stycznia 2024r., stwierdzająca nieważność ww. rozkazu personalnego KWP z [...] stycznia 2024r., zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 8 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia, co skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że Sąd, na rozprawie [...] grudnia 2024r., stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a., oddalił wnioski dowodowe Skarżącego, uznając, że wszystkie istotne w sprawie okoliczności zostały ustalone. Należy pamiętać, że zaskarżoną decyzję wydano w postępowaniu nieważnościowym, które rządzi się określonymi regułami. W takim postępowaniu nie rozstrzyga się sprawy ponownie, nie gromadzi dowodów, nie ustala stanu faktycznego. Postępowanie nadzwyczajne ma na celu zweryfikowanie określonego rozstrzygnięcia pod kątem wad kwalifikowanych.
5. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji wyroku, które stanowi wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, Sąd orzekł w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023r., poz. 1964 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło