II SA/Wa 912/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. A. K., po wydaniu w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 18 grudnia 2008 r. wyroku, oddalającego jej skargę, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą niepracującą i ma troje niepełnosprawnych dzieci. Podniosła też, że sytuacja materialna rodziny jest trudna, gdyż na stałe dochody rodziny składa się pensja męża, w wysokości około 1000 zł netto oraz świadczenia rodzinne na dzieci, w wysokości 196 zł, zasiłek z tytułu kształcenia i rehabilitacji, w kwocie 240 zł i świadczenie z tytułu wielodzietności – 160 zł miesięcznie. Z tego musi opłacić koszty związane z leczeniem i rehabilitacją dzieci, co wynosi około 300 zł miesięcznie oraz z utrzymaniem mieszkania, na które składają się opłaty z tytułu posiadania mieszkania spółdzielczego, w wysokości 389,55 zł, opłata za energię elektryczną - 136,70 zł, opłata za wodę - 113,70 zł, opłata za gaz - 82,90 zł i telefon - 96,60 zł. Skarżąca oświadczyła, że z tego powodu brak jej środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wskazała też, że oprócz mieszkania spółdzielczego o powierzchni 63,56 m2 nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na A. K. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi A. K. jest odmowa przyznania jej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych emerytury w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie, dotyczącym zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest trudna – źródłem utrzymania rodziny jest pensja męża skarżącej, wynosząca 1.477,20 zł brutto (975,71 zł netto) oraz zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 196 zł, zasiłki z tytułu kształcenia i rehabilitacji, w kwocie 240 zł oraz świadczenie z tytułu wielodzietności, w wysokości 160 zł – co łącznie wynosi 1.571,71 zł netto. Z tej kwoty skarżąca – po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania – co wynosi łącznie około 820 zł miesięcznie – musi utrzymać pięcioosobową rodzinę, w tym wygospodarować około 300 zł miesięcznie na koszty związane z leczeniem i rehabilitacją dzieci. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.