II SA/Wa 912/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata Ł. C. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Ł. C. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach przyznanego stronie skarżącej prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r. oddalił skargę wniesioną przez A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na wniosek skarżącej, postanowieniem z dnia 6 stycznia 2009 r., zostało przyznane jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie – w związku z pismem Sądu z dnia 7 stycznia 2009 r. - Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokata M. S., który otrzymał od skarżącej stosowne pełnomocnictwo. Ustanowiony adwokat, po zapoznaniu się z aktami sprawy, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. adwokat M. S. wystąpił z kolejnym wnioskiem o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając równocześnie, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. W tej sytuacji, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. została przyznana mu stosowna kwota tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w ramach przyznanego stronie prawa pomocy. Natomiast skarżąca wnioskiem z dnia 6 lutego 2009 r. zwróciła się do Sądu o ustanowienie innego adwokata, podnosząc, że nie zgadza się z otrzymaną opinią. W odpowiedzi na powyższe Sąd wskazał, że strona niezadowolona z działania wyznaczonego pełnomocnika powinna zwrócić się do właściwej Okręgowej Izby Adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła w miejsce adwokata M. S. – adwokata Ł. C., który uzyskał od skarżącej stosowne pełnomocnictwo, a następnie w dniu 1 kwietnia 2009 r. wniósł skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I OSK 633/09 oddalił skargę kasacyjną. Adwokat Ł. C. pismem z dnia 12 stycznia 2010 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu, określonym w przepisach art. 258 - 261 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 253 powołanej ustawy, to sąd – po przyznaniu stronie w danej sprawie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - zwraca się do właściwej korporacji prawniczej o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego. Należy uznać, że możliwe jest wyznaczenie przez korporację innego pełnomocnika w miejsce już wyznaczonego, jeżeli z obiektywnych powodów nie chce on lub nie może działać, albo też zostanie stwierdzone, że strona nie jest należycie reprezentowana. Trzeba jednak podkreślić, że podjęcie przez wyznaczonego pełnomocnika, któremu zostało udzielone stosowne pełnomocnictwo, czynności w sprawie – m.in. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - stanowi o zrealizowaniu przyznanego stronie prawa pomocy. W takiej sytuacji strona nie może już skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu. W ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest bowiem przepisu, który stanowiłby podstawę do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy wcześniej wyznaczony adwokat nie spełnił oczekiwań strony, choć podjęte przez niego działania były prawidłowe. Tymczasem w niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. – już po podjęciu i wykonaniu wszelkich czynności przez wyznaczonego pierwszego pełnomocnika, adwokata M. S. - poinformowała Sąd o zmianie pełnomocnika, nie podając przyczyn tej zmiany. Należy stwierdzić, że w sprawie pierwszy wyznaczony w ramach prawa pomocy adwokat wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku – uzyskał stosowne pełnomocnictwo, podjął działania w sprawie, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i po złożeniu prawidłowego wniosku, otrzymał należne wynagrodzenie. Oznacza to, że prawo pomocy zostało w tej sprawie zrealizowane. Z tych względów wyznaczenie kolejnego adwokata przez Okręgową Radę Adwokacką w W. oraz podjęcie przez niego czynności w sprawie nie daje podstaw do uznania, że temu pełnomocnikowi również należy wynagrodzenie ze środków publicznych, bowiem możliwość uzyskania pomocy prawnej z urzędu – jako wyjątek od generalnej zasady, wyrażonej w art. 199 cytowanej już ustawy, że to strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie – nie może być nadużywana. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania adwokatowi Ł. C. żądanego wynagrodzenia i dlatego na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.