II SA/Wa 912/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-18
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Przepisy PPSA przewidują odpowiednie zastosowanie przepisów o przyznaniu prawa pomocy do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym tylko ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania.Stan faktyczny
J. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, zadłużenie mieszkaniowe, niskie i nieregularne dochody oraz brak środków na leczenie. Dokumentacja potwierdziła jego oświadczenia.Rozstrzygnięcie
1. umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznał J. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać J. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
W toku postępowania sądowego J. T. skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Ujawnił, że nie posiada majątku, ani kosztownych rzeczy ruchomych. Wskazał, że jest bezrobotny od 2007 r., stan bezrobocia spowodował, że wnioskodawca jest zadłużony w opłatach za mieszkanie na kwotę ok. [...] tys. złotych, i dług rośnie. To spowodowało postępowanie sądowe
o eksmisję, które jest w toku. Skarżący oświadczył, że pozostaje pod opieką poradni [...], jedyny dochód jaki uzyskuje jest nieregularny, i waha się w kwocie do ok. [...] zł. Wskazał, że do tej pory żył z pożyczek od przyjaciół, wyjaśnił, że brakuje mu środków na leczenie, gdyż nie jest ubezpieczony. Strona nie ujawniła, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wskazać należy, że dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy potwierdza informacje zawarte w formularzu.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu
i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zmienionego ustawą
z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Nie ulega wątpliwości, że skarga J. T. mieści się w katalogu takich spraw.
W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ
w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawca spełnia przesłanki do uwzględnienia jego wniosku
i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy wykazanym zadłużeniu, utrzymując się z wykazanego dochodu, w sposób oczywisty nie byłby w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b i art. 246 § 1 pkt 2 w zw.
z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło