II SA/Wa 914/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-16

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wnosząca skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. i czy w takiej sytuacji przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Strona wnosząca skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest z mocy prawa zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. Pomimo zwolnienia z mocy prawa, strona może wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Przedstawiciel ustawowy małoletniej wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Rodzina skarżącej utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 1386 zł brutto miesięcznie, nie posiada majątku ani oszczędności. Skarżąca ponosi wydatki na leki.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych (z uwagi na zwolnienie z mocy prawa). 2. Ustanowiono dla małoletniej M. H. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – J. H. adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. – przedstawiciela ustawowego małoletniej M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. H. – przedstawiciela ustawowego małoletniej M. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. H. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – J. H. adwokata z urzędu. J. H. – przedstawiciel ustawowy małoletniej M. H. wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje. Skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z dwojgiem dzieci. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości 1386 zł brutto miesięcznie. Syn skarżącej zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Córka M. jest uczennicą. Skarżąca ponosi wydatki na leki dla siebie i małoletniej córki. Wysokości kosztów lekarstw nie podano. Skarżaca nie ma żadnego majątku, w tym oszczędności. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na mocy powołanego przepisu strona z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Wnioskodawczyni wykazała, że spełnia ustawową przesłankę. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna strony jest w chwili obecnej niezwykle trudna. Rodzina utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1386 zł brutto miesięcznie. Na jedną osobę w 3-osobowym gospodarstwie domowym przypada zatem miesięcznie jedynie około 300 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności. Wobec tego, że strona nie dysponuje środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wnioskodawczyni należało przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło