II SA/Wa 915/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. B. z dnia 28 lipca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla G. B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. G. B. wnioskiem z dnia 28 lipca 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego, w rubryce 6 i 10 formularza wniosku, oświadczenia wynika, że skarżąca gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwójką małoletnich dzieci, matką oraz siostrą, a dochód w tym gospodarstwie wynosi łącznie ok. 3.900 zł netto. Źródłem tego dochodu są odpowiednio: wynagrodzenie skarżącej, przyznane jej dzieciom świadczenia socjalne (zasiłki pielęgnacyjny i zasiłki rodzinne) oraz zasądzone świadczenia alimentacyjne, a także renta rodzinna jej matki oraz świadczenia rentowe jej siostry. Natomiast w rubryce 5 formularza wniosku – jego uzasadnieniu – G. B. wskazała, że poza pracą zawodową sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką i synem oraz przewlekle chorą i wymagająca stałej opieki siostrą, a w rezultacie jej sytuacja rodzinna jest trudna. W tym stanie rzeczy, jak podała dalej, uznała za konieczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi G. B., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl zaś z art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie ustalono, iż dochód miesięczny, w rozbiciu na każdą z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wynosi co najmniej 780 zł. Jednocześnie według oświadczenia skarżącej oraz treści złożonych przez nią dokumentów źródłowych oraz tych zawartych w aktach administracyjnych wynika, iż osiągany dochód w znaczącej części pochodzi ze świadczeń o charakterze socjalnym, które służą pokryciu kosztów utrzymania aż trzech niepełnosprawnych osób (w tym dwóch małoletnich), a to, w ocenie Sądu, oznacza, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla swojej pięcioosobowej rodziny. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.