II SA/Wa 916/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spraw.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Asesor WSA Joanna Kube, , Protokolant Mirosław Gdesz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią mocy decyzję organu I instancji II. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]orzekającej o wymeldowaniu G. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że z wnioskiem o wymeldowanie G. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...]położonego przy ul. [...] w W. wystąpił w dniu [...] listopada 2003 r. A. M. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. orzekł o wymeldowaniu. Decyzję tę organ I instancji uzasadnił tym, że został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm./ tj. G. M. opuściła miejsce stałego pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W odwołaniu od decyzji Prezydenta . W. G.M. podniosła, że nie zgadza się z ustalonym stanem faktycznym. Przy ul. [...] w W. jest zameldowana od 1963 r. Budynek, w którym znajduje się mieszkanie, został wybudowany w trakcie trwania jej małżeństwa. Jest współwłaścicielką w 1/3 części zarówno budynku jak i nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Przedmiotowy lokal zmuszona była opuścić (czasowo) z uwagi na fakt skandalicznego zachowania się drugiego współwłaściciela A.M.. Decyzja o wymeldowaniu z jej własności i wbrew jej woli stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego, praw osobistych i majątkowych, których ochronę gwarantuje Konstytucja RP. Powołany w decyzji przepis art. 47 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych został błędnie zastosowany. Do wymeldowania nie wystarczy sama zmiana miejsca pobytu, jeżeli nie ma w tym wyraźnego zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Pobyt w nowym mieszkaniu przy ul. [...] m. [...] ma charakter pobytu czasowego, o czym świadczy fakt odwiedzania mieszkania przy ul. [...] i pozostawienia w nim swoich rzeczy. Badając zasadność wniesionego odwołania Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu I instancji. Podkreślił, że w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1979 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. uznający art. 9 ust. 2 wskazanej ustawy za niezgodny z Konstytucją RP, opuszczenie miejsca stałego pobytu bez wymeldowania jest jedyną i wystarczającą przesłanką jaka musi być spełniona by wydać decyzję o wymeldowaniu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że G. M. z własnej woli i na stałe nie przebywa w lokalu nr[...]przy ul. [...] w W., zatem doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podczas postępowania wyjaśniającego wnioskodawca A. M. podał, że G. M. opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w W. w 1997 r., zabrała wszystkie swoje rzeczy i przeprowadziła się do mieszkania nr [...] przy ul. [...]. Fakt ten potwierdziła mieszkająca w spornym lokalu M. M., a także kontrole: policyjna i przeprowadzona przez pracowników Urzędu Dzielnicy W.. Także sama G..M. przyznała, że nie zamieszkuje w miejscu stałego pobytu, a jedynie "co pewien czas przebywa". Potwierdziła także, że obecnie mieszka w lokalu nr [...] położonym przy ul. [...] w W., gdyż chce uniknąć awantur wszczynanych przez A. M.. W tych okolicznościach wojewoda uznał, że G. M. zainteresowana jest wyłącznie utrzymaniem zameldowania w przedmiotowym lokalu a nie zamieszkaniem w nim na stałe. Wyjaśnił również, że postępowanie meldunkowe nie narusza prawa własności przedmiotowego lokalu, a wymeldowanie z pobytu stałego nie odbiera tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] G. M. zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego i bezzasadne pominięcie części materiału dowodowego. Wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji. Wskazała, że zarówno organ I jak i II instancji naruszył przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem aby orzec o wymeldowaniu należy stwierdzić chęć porzucenia lokalu na stałe bez chęci powrotu, jak również zabranie wszystkich rzeczy osobistych. Nie zostało ustalone czy w przedmiotowym lokalu pozostają jej rzeczy osobiste i inne przedmioty codziennego użytku. Stwierdzono jedynie, że podczas kontroli nie była w mieszkaniu. Podkreśliła, że nigdy nie miała zamiaru opuścić lokalu, o czym świadczą pozostawione w nim rzeczy osobiste. Ponosi też wszelkie ciężary związane z nieruchomością. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez skarżącą, powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2003 r. Sygn. akt V SA 291/02, w którym stwierdzono, że okazjonalne i sporadyczne wizyty w lokalu nie noszą znamion stałego pobytu, którego cechą jest zamiar stałego przebywania pod określonym adresem i utworzenie pod tym adresem swego centrum życiowego. Podkreślił, że ewidencja ludności pełni jedynie funkcję czysto rejestracyjną o miejscu pobytu osób i nie ingeruje w sferę praw majątkowych, nie pozbawia zatem skarżącej prawa do nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Oznacza to, że jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Należy jednak zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm/. Kontrolując zaskarżone decyzje w takim zakresie Sąd stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lipca 1991 r. Sygn. akt [...], znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. są: A. M., J. M.i i E. M.. J.M. mąż skarżącej G. M. zmarł [...] czerwca 1995 r. Na rozprawie uczestnik postępowania A. M. stwierdził, że współwłaścicielami nieruchomości jest on, siostra T. M.i G.M. jako żona zmarłego brata J. M. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie zwrócił uwagi, że organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Z zasady tej wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Czynny udział strony w każdym stadium postępowania ma na celu zapewnienie jej wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa. Oznacza to, iż organ administracji wszczynając na wniosek postępowanie w przedmiocie wymeldowania, ma obowiązek, wynikający z art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomienia o tym fakcie wszystkich stron postępowania, czyli podmiotów, dla których z ewentualnej decyzji organu mogłyby wynikać określone uprawnienia lub obowiązki. Tymczasem T.M. nie była w ogóle zawiadomiona o toczącym się postępowaniu. Wniosek o wydanie decyzji w sprawie wymeldowania nie zawierał adresu uczestniczki postępowania, nie doręczono jej też decyzji. Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu nastąpiło w wyniku wydania decyzji przez organ I instancji o wymeldowaniu skarżącej bez zawiadomienia wszystkich uczestników o wszczęciu postępowania (art. 61 pkt 4 kpa). Stanowi to kwalifikowaną wadę procesową, która jest podstawą wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji w pierwszej kolejności ustali prawidłowy krąg stron tego postępowania, które zawiadomi o jego wszczęciu. Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja naruszają prawo, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.