II SA/Wa 919/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-18
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i rodzinną, a jednocześnie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ strona, mimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej i rodzinnej. Choć strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, obowiązek wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego spoczywa na niej.Stan faktyczny
M. C. złożył skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Strona podała, że jest bezrobotna, otrzymuje zasiłek i nie posiada majątku. Sąd wezwał stronę do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, jednak wezwanie wróciło z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Strona nie złożyła wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
M. C. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Podał, że jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek w kwocie 1.000 zł. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, natomiast mieszka u swego ojca. Obecnie spodziewa się dziecka. Podał, że ma długi, które narastają z uwagi na utratę pracy.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca został wezwany do nadesłania dokumentów i oświadczeń, wskazujących na swoją sytuację finansową i rodzinną.
Powyższe wezwanie wróciło do Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" i w trybie art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostało uznane za doręczone stronie z dniem 20 lipca 2015 r., (k-16 i 17 akt).
Skarżący do dnia rozpoznania wniosku nie złożył wymaganych dokumentów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na M. C. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę, bowiem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca do dnia rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie złożył dokumentów, wymaganych do oceny jego sytuacji finansowej i rodzinnej, w tym takich, z których wynikają dochody oraz stałe, konieczne koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego.
W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło